9 aylıq
Doqquz aylıq uşaq özü oturur, dayağa tutaraq ayağa qalxır, “ma-ma-ma” kimi hecalar deyir və valideynlər uzaqlaşdıqda narahat olur.
Bacarıqlar
- Kömək olmadan oturma vəziyyətinə keçir
- Dayağa tutaraq ayağa qalxır
- Əşyaları bir-birinə vurur
- Barmaqları ilə xırda qidanı götürür
- Adı çəkildikdə baxır
- “Ma-ma-ma”, “ba-ba-ba” kimi səslər çıxarır
- Qucağa almaq üçün əllərini uzadır
- Valideyn uzaqlaşdıqda narahat olur
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, baş çevrəsi, reflekslər və psixomotor inkişafın qiymətləndirilməsi
- Klinik qan analizi Həkimin tövsiyəsi ilə — dəmir defisitli anemiyanın aşkarlanması Xidmət
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- oturmursa və ayağa qalxmağa cəhd etmirsə;
- adına reaksiya vermirsə;
- hecalar demir, səs çıxarmırsa;
- göz təması qurmur, ünsiyyətə maraq göstərmirsə.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və düşmür, uşaq süstdür, oyanması çətindir;
- nəfəs alması çətin və ya tezdir, döş qəfəsi nəfəs zamanı içəri çəkilir;
- qusma və ya ishal təkrarlanır, uşaq az sidiyə gedir, göz yaşı olmadan ağlayır;
- dəridə basdıqda itməyən səpgilər yaranıb;
- qıcolmalar, huşun pozulması olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Nitqin inkişafına kömək
- Gündəlik işləri sadə sözlərlə şərh edin: “İndi əllərimizi yuyuruq”.
- Uşağın səslərini təkrarlayın və “dialoq” qurun.
- Hər gün kitab oxuyun, şəkilləri göstərin.
- Ekran qarşısında vaxtı mümkün qədər məhdudlaşdırın.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda planlı peyvənd nəzərdə tutulmayıb. Əvvəlki peyvəndlərdən hansısa buraxılıbsa, pediatr onları tamamlamaq üçün fərdi plan tərtib edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
Bu yaşda dəmirə ehtiyac artır və qida ilə kifayət qədər daxil olmadıqda anemiya yarana bilər. Pediatr əlamətlərə və risk amillərinə görə qan analizini təyin edir.

