1,5 yaş (18 ay)
Bir yarım yaşında uşaq müstəqil yeriyir, bir neçə söz deyir, maraqlı əşyaları barmağı ilə göstərir və böyükləri təqlid edir. Bu yaşda milli təqvim üzrə revaksinasiya aparılır.
Bacarıqlar
- Kömək olmadan yeriyir
- Karandaşla cızma-qara edir
- Açıq stəkandan içir, qaşıqla yeməyə çalışır
- Divana və ya stula dırmaşıb enir
- “Ana” və “ata”dan başqa ən azı üç söz deyir
- Jestsiz verilən sadə tapşırığı yerinə yetirir (“topu ver”)
- Maraqlı əşyanı barmağı ilə göstərir
- Böyüklərin məişət işlərini təqlid edir
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, fiziki və psixomotor inkişafın, nitqin və davranışın qiymətləndirilməsi
- Difteriya, göyöskürək və tetanusa qarşı peyvənd (GDT) Milli təqvimə görə, revaksinasiya Xidmət
- Poliomielitə qarşı peyvənd (OPV) Milli təqvimə görə, revaksinasiya Xidmət
- A vitamini Milli təqvimə daxil olan profilaktik əlavə
- Ünsiyyət və nitqin qiymətləndirilməsi Pediatr inkişafı xüsusi suallar vasitəsilə yoxlayır
- Diş həkimi müayinəsi Kariyesin profilaktikası — həkimin tövsiyə etdiyi intervalla
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- müstəqil yerimirsə;
- heç bir söz demirsə və ya sözlərin sayı artmırsa;
- maraqlı əşyanı göstərmir, göz təması qurmursa;
- adına reaksiya vermir, başqalarını təqlid etmirsə;
- artıq bacardığı bacarıqları itiribsə.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və düşmür, uşaq süstdür, oyanması çətindir;
- nəfəs alması çətin və ya tezdir, döş qəfəsi nəfəs zamanı içəri çəkilir;
- qusma və ya ishal təkrarlanır, uşaq az sidiyə gedir, göz yaşı olmadan ağlayır;
- dəridə basdıqda itməyən səpgilər yaranıb;
- qıcolmalar, huşun pozulması olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Müstəqillik və qaydalar
- Uşağa təhlükəsiz seçim imkanı verin: “Qırmızı köynək, yoxsa mavi?”.
- Gündəlik rejim — yuxu, yemək, gəzinti — sabit olsun.
- İnciklik tutmaları bu yaşda normaldır: sakit qalın, uşağı təhlükəsizlikdə saxlayın və o sakitləşdikdən sonra danışın.
Ekran vaxtı
Uşaqların inkişafı üçün canlı ünsiyyət, oyun və fiziki aktivlik ekran qarşısında keçirilən vaxtdan qat-qat faydalıdır. Ekran vaxtını məhdudlaşdırın, məzmunu uşaqla birlikdə seçin və yatmazdan əvvəl ekrandan istifadəni dayandırın.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda aşağıdakı peyvəndlər nəzərdə tutulub:
- GDT — difteriya, göyöskürək və tetanusa qarşı (revaksinasiya)
- OPV — poliomielitə qarşı (revaksinasiya)
- A vitamini — peyvənd deyil, profilaktik əlavə
Peyvənddən əvvəl uşağı pediatr müayinə edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
Bu yaşda nitqi başa düşmək danışmaqdan əvvəl inkişaf edir. Lakin 18 aylıqda heç bir söz yoxdursa və ya uşaq jestlərdən istifadə etmirsə, pediatr və lazım olduqda loqoped müayinəsi tövsiyə olunur.
Əlaqəli xidmətlər
Difteriyaya qarşı peyvənd
Difteriya boğaz və tənəffüs yollarını zədələyən, ürək və sinir sisteminə ağırlaşma verə bilən ciddi infeksiyadır. Peyvənd xəstəliyin qarşısını…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Poliomielitə qarşı peyvənd
Poliomielit sinir sistemini zədələyərək iflicə səbəb ola bilən virus infeksiyasıdır. Peyvənd bu ağır nəticələrin qarşısını almağın yeganə etibarlı…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Göyöskürəyə qarşı peyvənd
Göyöskürək uzun sürən xarakterik öskürək tutmaları ilə keçir və kiçik uşaqlar üçün xüsusilə təhlükəlidir. Peyvənd həm uşağı, həm…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Tetanusa qarşı peyvənd
Tetanus torpaqda yayılmış bakteriyaların yara vasitəsilə orqanizmə düşməsi nəticəsində yaranan ağır xəstəlikdir. Peyvənd etibarlı qoruma verir və yaralanmadan…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
