10 aylıq
On aylıq uşaq mebelə tutaraq yeriyir, xırda əşyaları baş və şəhadət barmağı ilə götürür, “əlvida” deyə əl yelləməyi öyrənir.
Bacarıqlar
- Mebelə tutaraq yan-yana addımlayır
- Xırda əşyaları baş və şəhadət barmağı ilə götürür
- “Əlvida” deyə əl yelləyir
- Sadə jestləri təqlid edir
- Əşyaları qaba qoyub-çıxarır
- Tanış sözləri başa düşür
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, baş çevrəsi, reflekslər və psixomotor inkişafın qiymətləndirilməsi
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- dayağa tutaraq ayağa qalxmırsa;
- jestlərdən istifadə etmirsə (əl yelləmək, göstərmək);
- adına reaksiya vermirsə;
- əvvəlki bacarıqlarını itirirsə.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və düşmür, uşaq süstdür, oyanması çətindir;
- nəfəs alması çətin və ya tezdir, döş qəfəsi nəfəs zamanı içəri çəkilir;
- qusma və ya ishal təkrarlanır, uşaq az sidiyə gedir, göz yaşı olmadan ağlayır;
- dəridə basdıqda itməyən səpgilər yaranıb;
- qıcolmalar, huşun pozulması olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Ayaqqabı və ilk addımlar
Evdə yeriməyi öyrənən uşaq üçün ayaqyalın gəzmək ayağın əzələlərinin inkişafına kömək edir. Bayırda isə yüngül, elastik altlıqlı və ayağı sıxmayan ayaqqabı seçin. Yeriməyə köməkçi qurğular (“xodunok”) yıxılma və travma riskini artırdığına görə tövsiyə olunmur.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda planlı peyvənd nəzərdə tutulmayıb. Əvvəlki peyvəndlərdən hansısa buraxılıbsa, pediatr onları tamamlamaq üçün fərdi plan tərtib edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
Xeyr. Uşaq hazır olduqda özü yeriməyə başlayır. Ona təhlükəsiz məkan və dayaq verin, əllərindən tutaraq uzun müddət “yeritməyin”.
