5 yaş
Beş yaşında uşaq oyun qaydalarına əməl edir, ondək sayır, adının bəzi hərflərini yazır və bir ayağı üstə tullanır. Məktəbə hazırlıq dövrü başlayır.
Bacarıqlar
- Oyun qaydalarına əməl edir, növbə gözləyir
- İki və daha çox hadisədən ibarət hekayə danışır
- Ondək sayır
- “Dünən”, “sabah”, “səhər” kimi zaman sözlərindən istifadə edir
- Adının bəzi hərflərini yazır
- Bir ayağı üstə tullanır
- Düymələri bağlayır
- Sadə ev işlərində kömək edir
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, fiziki və psixomotor inkişafın, nitqin və davranışın qiymətləndirilməsi
- Oftalmoloq müayinəsi Görmə itiliyi və çəpgözlüyün yoxlanılması — həkimin tövsiyəsi ilə Xidmət
- Eşitmənin yoxlanılması Nitq gecikməsi, tez-tez otit və ya şübhə olduqda Xidmət
- Diş həkimi müayinəsi Kariyesin profilaktikası — həkimin tövsiyə etdiyi intervalla
- Uşaq check-up Kompleks müayinə proqramı — həkimin tövsiyəsi ilə Xidmət
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- sadə hekayə danışmır, cümlələr qurmursa;
- oyun qaydalarına əməl edə bilmir, diqqəti çox qısadırsa;
- yaşıdlarla ünsiyyətdən qaçırsa;
- gündüz və ya gecə sidik saxlamamazlığı davam edirsə;
- bacarıqlarını itirirsə.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və bir neçə gün davam edir;
- güclü baş ağrısı, boyun əzələlərinin gərginliyi, işıqdan qorxma;
- nəfəs darlığı, sinədə xırıltı;
- qarında güclü və ya keçməyən ağrı;
- qıcolmalar, huşun pozulması, ağır travma olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Məktəbə hazırlıq
Məktəbə hazırlıq yalnız oxumaq və saymaq deyil: uşağın tapşırığa diqqətini cəmləməsi, qaydalara əməl etməsi, yaşıdları ilə ünsiyyət qurması və özünə qulluq edə bilməsi də vacibdir. Bu bacarıqları oyun vasitəsilə inkişaf etdirin.
Ekran vaxtı
Uşaqların inkişafı üçün canlı ünsiyyət, oyun və fiziki aktivlik ekran qarşısında keçirilən vaxtdan qat-qat faydalıdır. Ekran vaxtını məhdudlaşdırın, məzmunu uşaqla birlikdə seçin və yatmazdan əvvəl ekrandan istifadəni dayandırın.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda planlı peyvənd nəzərdə tutulmayıb. Əvvəlki peyvəndlərdən hansısa buraxılıbsa, pediatr onları tamamlamaq üçün fərdi plan tərtib edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
Beş yaşdan sonra gecə sidik saxlamamazlığı davam edərsə, pediatra müraciət etmək tövsiyə olunur. Gündüz də sidik saxlamamazlıq, ağrılı sidik ifrazı varsa, daha tez müraciət edin.

