1 yaş
Bir yaşda uşaq dayağa tutaraq yeriyir və ya artıq ilk müstəqil addımlarını atır, “ana”, “ata” deyir, sadə xahişləri başa düşür. Bu yaşda geniş pediatr müayinəsi və növbəti peyvəndlər planlaşdırılır.
Bacarıqlar
- Mebelə tutaraq yeriyir, bəziləri müstəqil addım atır
- “Əlvida” deyə əl yelləyir
- Valideynlərini “ana”, “ata” və ya xüsusi sözlə çağırır
- “Yox” sözünü başa düşür
- Əşyanı qaba qoyur
- Gözü qarşısında gizlədilən əşyanı axtarır
- Böyük və şəhadət barmağı ilə xırda əşyaları götürür
- Böyüklərin tutduğu açıq stəkandan içir
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, baş çevrəsi, reflekslər və psixomotor inkişafın qiymətləndirilməsi
- Qızılca, parotit və məxmərəyə qarşı peyvənd (QPM) Milli təqvimə görə, 1-ci dəfə Xidmət
- A vitamini Milli təqvimə daxil olan profilaktik əlavə
- Klinik qan analizi Anemiyanın aşkarlanması üçün Xidmət
- Sidiyin ümumi analizi Həkimin tövsiyəsi ilə Xidmət
- Uşaq check-up Kompleks müayinə proqramı — həkimin tövsiyəsi ilə Xidmət
- Diş həkimi müayinəsi İlk dişlər çıxdıqdan sonra
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- dayağa tutaraq dayanmırsa;
- jestlərdən istifadə etmirsə və gizlədilən əşyanı axtarmırsa;
- heç bir söz və ya heca demirsə;
- əvvəl bacardığı bacarıqları itiribsə.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və düşmür, uşaq süstdür, oyanması çətindir;
- nəfəs alması çətin və ya tezdir, döş qəfəsi nəfəs zamanı içəri çəkilir;
- qusma və ya ishal təkrarlanır, uşaq az sidiyə gedir, göz yaşı olmadan ağlayır;
- dəridə basdıqda itməyən səpgilər yaranıb;
- qıcolmalar, huşun pozulması olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Qidalanma bir yaşdan sonra
- Uşaq ailə süfrəsinə keçir: gündə üç əsas yemək və bir-iki yüngül qəlyanaltı.
- Qida müxtəlif olsun — tərəvəz, meyvə, dənli bitkilər, ət, balıq, süd məhsulları.
- Ana südü ilə qidalandırma istəyə görə davam edə bilər.
- Şəkərli içkilərdən və şirniyyatdan uzaq durun — bu, dişlərin sağlamlığı üçün də vacibdir.
Dişlərə qulluq
İlk dişlər çıxdığı gündən onları gündə iki dəfə yumşaq uşaq fırçası ilə təmizləyin. Gecə yatmazdan əvvəl şirin içki verməyin. İlk diş müayinəsini birinci yaş ərzində planlaşdırmaq tövsiyə olunur.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda aşağıdakı peyvəndlər nəzərdə tutulub:
- QPM — qızılca, parotit və məxmərəyə qarşı (1-ci dəfə)
- A vitamini — peyvənd deyil, təqvimə daxil olan profilaktik əlavə
Peyvənddən əvvəl uşağı pediatr müayinə edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
Bəli. Müstəqil yeriməyə başlama yaşı geniş hüdudlarda dəyişir və bir çox sağlam uşaq bir yaşdan sonra yeriyir. Uşaq dayağa tutaraq dayanır və addımlayırsa, bir müddət gözləmək olar; əgər 18 aylıqda yerimirsə, pediatra müraciət edin.
Əlaqəli xidmətlər
Qızılcaya qarşı peyvənd
Qızılca ən yoluxucu infeksiyalardan biridir və pnevmoniya, ensefalit kimi ağır ağırlaşmalar verə bilər. Peyvənd xəstəliyin qarşısını almağın ən…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Epidemik parotitə qarşı peyvənd
Epidemik parotit (məxmərək donuzu) tüpürcək vəzilərini zədələyir və oğlanlarda, kişilərdə ağırlaşma verə bilər. Peyvənd adətən qızılca və məxmərək…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Məxmərəyə qarşı peyvənd
Məxmərək uşaqlarda yüngül keçsə də, hamiləlik zamanı yoluxduqda dölün ağır inkişaf qüsurlarına səbəb ola bilər. Buna görə hamiləliyi…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Klinik qan analizi: ümumi analiz, leykosit formulu, EÇS (ÜQA, LF, EÇS) qan yaxmasının məcburi əl mikroskopiyası ilə
Bu, leykosit formulu və EÇS ilə genişləndirilmiş ümumi qan analizidir: aparat qanın hüceyrə tərkibini ölçür, yaxmaya isə həkim…
İstiqamət: Laboratoriya diaqnostikası
Uşaq check-up
Uşağın sağlamlığını bir gündə yoxlayın: pediatr konsultasiyası, qan və sidik analizləri, nəcis analizi və tam USM.
İstiqamət: Pediatriya
Əlaqəli xəstəliklər
Epidemik parotit (kabakulak)
Epidemik parotit parotit virusunun törətdiyi yoluxucu xəstəlikdir. Ən xarakterik əlamət tüpürcək vəzilərinin, xüsusilə qulaqətrafı vəzilərin ağrılı şişməsidir.
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Pediatriya
Dəmirdefisitli anemiya
Dəmirdefisitli anemiya orqanizmdə dəmir ehtiyatlarının azalması nəticəsində hemoqlobin sintezinin pozulması ilə yaranan anemiyadır. Qan itkisi, dəmirə tələbatın artması…
İstiqamət: Hematologiya
