4 yaş
Dörd yaşında uşaq dörd və daha çox sözdən ibarət cümlələrlə danışır, gün ərzində baş verənləri danışır, rəngləri adlandırır və təxəyyüllü oyunlar oynayır.
Bacarıqlar
- Dörd və daha çox sözdən ibarət cümlələr qurur
- Gün ərzində baş verən hadisəni danışır
- Bir neçə rəngi adlandırır
- Tanış nağılda sonra nə olacağını deyir
- Bədənin üç və daha çox hissəsi olan insan şəkli çəkir
- Böyük topu çox vaxt tutur
- Bəzi düymələri açır
- Başqasını təsəlli etməyə çalışır, rollu oyunlar oynayır
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, fiziki və psixomotor inkişafın, nitqin və davranışın qiymətləndirilməsi
- Oftalmoloq müayinəsi Görmə itiliyi və çəpgözlüyün yoxlanılması — həkimin tövsiyəsi ilə Xidmət
- Eşitmənin yoxlanılması Nitq gecikməsi, tez-tez otit və ya şübhə olduqda Xidmət
- Diş həkimi müayinəsi Kariyesin profilaktikası — həkimin tövsiyə etdiyi intervalla
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- cümlələrlə danışmırsa, nitqi anlaşılmırsa;
- sadə sualları başa düşmür, tapşırıqları yerinə yetirmirsə;
- digər uşaqlarla oynamırsa;
- karandaşı tuta bilmir, sadə şəkil çəkmirsə;
- bacarıqlarını itirirsə.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və bir neçə gün davam edir;
- güclü baş ağrısı, boyun əzələlərinin gərginliyi, işıqdan qorxma;
- nəfəs darlığı, sinədə xırıltı;
- qarında güclü və ya keçməyən ağrı;
- qıcolmalar, huşun pozulması, ağır travma olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Fiziki aktivlik
Məktəbəqədər yaşda uşaqlar gün ərzində çox hərəkət etməlidir: açıq havada oyunlar, qaçış, tullanma, velosiped. Hərəkət sümük və əzələlərin, koordinasiyanın inkişafına, yuxunun keyfiyyətinə müsbət təsir edir.
Ekran vaxtı
Uşaqların inkişafı üçün canlı ünsiyyət, oyun və fiziki aktivlik ekran qarşısında keçirilən vaxtdan qat-qat faydalıdır. Ekran vaxtını məhdudlaşdırın, məzmunu uşaqla birlikdə seçin və yatmazdan əvvəl ekrandan istifadəni dayandırın.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda planlı peyvənd nəzərdə tutulmayıb. Əvvəlki peyvəndlərdən hansısa buraxılıbsa, pediatr onları tamamlamaq üçün fərdi plan tərtib edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
Bəzi mürəkkəb səslərin tələffüzü bu yaşda hələ formalaşa bilər. Nitq ümumiyyətlə anlaşılmazdırsa, səslərin çoxu düzgün deyilmirsə və ya kəkələmə varsa, pediatr və loqoped məsləhəti faydalıdır.
Əlaqəli xidmətlər
Çəpgözlüyün təyini
Çəpgözlüyün təyini gözü hərəkət etdirən əzələlərin uzlaşmış işinin pozulmasını obyektiv ölçən oftalmoloji müayinədir. Həkim çəpgözlüyün növünü, bucağını dərəcələrlə…
İstiqamət: Oftalmologiya
Eşitmənin yoxlanılması
Eşitmənin yoxlanılması eşitmə zəifliyinin olub-olmadığını, onun dərəcəsini və növünü müəyyən edən testlər toplusudur. Həkim bu müayinəni eşitmənin azalmasında,…
İstiqamət: Surdologiya
