4 aylıq
Dörd aylıq körpə başını inamla saxlayır, oyuncaqları tutur və ağzına aparır, diqqəti cəlb etmək üçün gülümsəyir və “danışır”. Bu yaşda peyvəndlərin növbəti mərhələsi var.
Bacarıqlar
- Qucaqda başını dəstəksiz sabit saxlayır
- Qarnı üstə dirsəklərinə və ya ovuclarına dayanaraq qalxır
- Oyuncağı tutub saxlayır, ağzına aparır
- Qarnı üstündən arxası üstə çevrilə bilər
- Diqqəti cəlb etmək üçün gülümsəyir, səslə gülür
- Onunla danışdıqda səslərlə “cavab verir”
- Səsə başını çevirir
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, baş çevrəsi, reflekslər və psixomotor inkişafın qiymətləndirilməsi
- Difteriya, göyöskürək, tetanus, hepatit B və Hib infeksiyasına qarşı kombinə peyvənd Milli təqvimə görə, 3-cü dəfə Xidmət
- Poliomielitə qarşı peyvənd Milli təqvimə görə, 3-cü dəfə Xidmət
- Pnevmokok infeksiyasına qarşı peyvənd Milli təqvimə görə, 2-ci dəfə Xidmət
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- başını sabit saxlamırsa;
- oyuncağı tutmur və ağzına aparmırsa;
- səslərə başını çevirmirsə;
- gülümsəmir, səs çıxarmırsa.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və düşmür, uşaq süstdür, oyanması çətindir;
- nəfəs alması çətin və ya tezdir, döş qəfəsi nəfəs zamanı içəri çəkilir;
- qusma və ya ishal təkrarlanır, uşaq az sidiyə gedir, göz yaşı olmadan ağlayır;
- dəridə basdıqda itməyən səpgilər yaranıb;
- qıcolmalar, huşun pozulması olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Təhlükəsizlik
- Körpə çevrilməyi öyrənir — onu dəyişdirmə masasında, divanda və ya çarpayıda bir saniyə belə nəzarətsiz qoymayın.
- Ağzına sığa biləcək xırda əşyaları əlçatmaz yerə qoyun.
- İsti içkini körpəni qucağınızda saxlayarkən içməyin.
Qidalanma
İlk altı ayda körpə üçün ən yaxşı qida ana südüdür; ana südü olmadıqda uyğun süd qarışığını pediatrla birlikdə seçin. Körpəni tələb etdikcə — aclıq əlamətləri göstərdikdə qidalandırın. Altı aylığa qədər əlavə su və ya digər qida adətən lazım olmur.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda aşağıdakı peyvəndlər nəzərdə tutulub:
- AGDTHepBHib — difteriya, göyöskürək, tetanus, hepatit B və B tipli hemofil infeksiyasına qarşı kombinə peyvənd (3-cü dəfə)
- OPV — poliomielitə qarşı oral peyvənd (3-cü dəfə)
- Pk — pnevmokok infeksiyasına qarşı (2-ci dəfə)
Peyvənddən əvvəl uşağı pediatr müayinə edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
Ümumi tövsiyə əlavə qidanı təxminən altı aylıqda başlamaqdır. Erkən başlamaq lazım olub-olmadığını körpənin inkişafına və qidalanmasına görə pediatr müəyyən edir.

