11 aylıq
On bir aylıq uşaq qısa müddət dəstəksiz dayanır, bəziləri ilk müstəqil addımlarını atır. O, sadə xahişləri başa düşür və ilk mənalı sözləri deyə bilər.
Bacarıqlar
- Qısa müddət dəstəksiz dayanır
- Bir əlindən tutulduqda yeriyir
- Sadə xahişləri jestlə birlikdə başa düşür (“ver”, “gəl”)
- “Ana”, “ata” kimi sözləri mənalı deyə bilər
- “Əl-əl” kimi oyunları təkrarlayır
- Kitab vərəqlərini çevirməyə çalışır
Hər uşaq öz tempi ilə inkişaf edir: bacarıqların bir neçə həftə tez və ya gec görünməsi çox vaxt normadır. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın.
Tövsiyə olunan müayinələr
- Pediatr müayinəsi Boy, çəki, baş çevrəsi, reflekslər və psixomotor inkişafın qiymətləndirilməsi
Müayinələrin dəqiq siyahısını və vaxtını həkim fərdi olaraq müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
Pediatra müraciət edin, əgər uşaq bu yaşda:
- dayağa tutaraq dayanmırsa;
- sadə jestləri başa düşmür və təkrarlamırsa;
- heca və səsləri azalıbsa;
- göz təması qurmursa.
Kəskin vəziyyətlərdə gecikmədən həkimə müraciət edin:
- hərarət yüksəkdir və düşmür, uşaq süstdür, oyanması çətindir;
- nəfəs alması çətin və ya tezdir, döş qəfəsi nəfəs zamanı içəri çəkilir;
- qusma və ya ishal təkrarlanır, uşaq az sidiyə gedir, göz yaşı olmadan ağlayır;
- dəridə basdıqda itməyən səpgilər yaranıb;
- qıcolmalar, huşun pozulması olarsa — dərhal 103-ə zəng edin.
Birinci ilin sonuna hazırlıq
Bir yaşda pediatr uşağın inkişafını ətraflı qiymətləndirir, analizlər və növbəti peyvəndlər planlaşdırılır. Bu dövrdə uşaq tədricən ümumi süfrəyə keçir — qida yumşaq, duzsuz və uşağın yaşına uyğun doğranmış olmalıdır.
Bu yaşda peyvəndlər
Milli peyvənd təqviminə görə bu yaşda planlı peyvənd nəzərdə tutulmayıb. Əvvəlki peyvəndlərdən hansısa buraxılıbsa, pediatr onları tamamlamaq üçün fərdi plan tərtib edir. Bütün yaşlar üzrə cədvəl — Peyvənd təqvimi səhifəsində.
Hər uşaq öz tempində inkişaf edir
Siyahıdakı bacarıqlar ÜST və beynəlxalq pediatriya təşkilatlarının ümumi qəbul olunmuş istinad nöqtələrinə əsaslanır: bu yaşa qədər uşaqların əksəriyyəti onları mənimsəyir. Fərdi fərqlər normaldır. Vaxtından əvvəl doğulmuş uşaqlarda inkişaf düzəlişli yaşa görə qiymətləndirilir. Narahatlıq varsa, pediatrla danışın — erkən dəstək ən yaxşı nəticə verir.
Tez-tez verilən suallar
İlk mənalı sözlər çox vaxt 10–14 aylıq arasında yaranır. Uşaq hecalar deyir, jestlərdən istifadə edir və nitqi başa düşürsə, bu, yaxşı əlamətdir.
