Intestinum tenue
Nazik bağırsaq həzm kanalının ən uzun hissəsidir. Qidanın son həzmi və qida maddələrinin qana sorulmasının böyük hissəsi burada baş verir.
Sistem: Həzm sistemi
Yerləşməsi
Nazik bağırsaq mədənin pilorik hissəsindən başlayır və sağ qalça çuxurunda yoğun bağırsağa (kor bağırsağa) açılır. Onun ilgəkləri qarın boşluğunun orta və aşağı hissəsini tutur və müsariqə vasitəsilə qarının arxa divarına bərkiyir.
Quruluşu
- onikibarmaq bağırsaq — ilk, ən qısa hissə; öd və mədəaltı vəzi şirəsi buraya tökülür;
- acı bağırsaq — nazik bağırsağın təxminən beşdə iki hissəsi;
- qalça bağırsaq — qalan hissə; yoğun bağırsağa keçir.
Selikli qişa dairəvi büküşlər və barmaqvari çıxıntılar — xovlar əmələ gətirir; xovların hüceyrələrində mikroxovlar var. Bu quruluş sorulma səthini çox böyük edir.
Funksiyası
- zülal, yağ və karbohidratların son parçalanması;
- qida maddələrinin, vitamin və mineralların, suyun sorulması;
- hormonların ifrazı — onlar mədə, öd kisəsi və mədəaltı vəzinin işini tənzimləyir;
- immun müdafiə — selikli qişada limfoid toplantılar (Peyer lövhələri) var.
Hissələri
Onikibarmaq bağırsaq
Duodenum
Onikibarmaq bağırsaq nazik bağırsağın başlanğıc hissəsidir. Bura öd və mədəaltı vəzi şirəsi tökülür və qidanın intensiv həzmi başlayır.
Qalça bağırsaq
Ileum
Qalça bağırsaq nazik bağırsağın son hissəsidir. Burada B12 vitamini və öd turşuları sorulur; o, yoğun bağırsağa keçir.
Suallar və cavablar
Bu, nazik bağırsaqda qida maddələrinin sorulmasının pozulmasıdır. Uzun sürən ishal, yağlı nəcis, qarın köpməsi, arıqlama, anemiya ilə özünü göstərə bilər. Səbəbləri arasında çölyak xəstəliyi, laktaza çatışmazlığı, Kron xəstəliyi var.
Onikibarmaq bağırsağa qastroskopiya ilə baxmaq olur. Nazik bağırsağın digər hissələri kapsul endoskopiyası, KT- və ya MR-enteroqrafiya ilə qiymətləndirilir; nəcis və qan analizləri də diaqnoza kömək edir.
