• Kolonoskopiya — 96 AZN
  • Qastroskopiya (narkozsuz) — 72 AZN
  • 31 dekabra qədər
Qastroskopiya və kolonoskopiyaya 20% endirim
Həzm sistemi
Şəkil: Mariana Ruiz (LadyofHats), Jmarchn · Public domain · Wikimedia Commons

Systema digestorium

Həzm sistemi qidanın qəbulu, xırdalanması, parçalanması, qida maddələrinin qana sorulması və həzm olunmayan qalıqların xaric edilməsini təmin edən orqanlar toplusudur.

Yerləşməsi

Həzm kanalı ağız boşluğundan başlayır, boyun və döş qəfəsindən qida borusu kimi keçir, diafraqmanı deşib qarın boşluğuna daxil olur və anal dəliklə bitir. Böyük həzm vəziləri — qaraciyər və mədəaltı vəzi qarın boşluğunun yuxarı hissəsində yerləşir.

Quruluşu

Həzm sistemi iki qrup orqandan ibarətdir:

  • Həzm kanalı: ağız boşluğu, udlaq, qida borusu, mədə, nazik bağırsaq (onikibarmaq, acı və qalça bağırsaqlar), yoğun bağırsaq (kor, çənbər və düz bağırsaqlar).
  • Həzm vəziləri: tüpürcək vəziləri, qaraciyər (öd kisəsi və öd yolları ilə), mədəaltı vəzi.

Həzm kanalının divarı əsasən dörd qatdan ibarətdir: selikli qişa, selikaltı qat, əzələ qatı və xarici qişa. Əzələ qatının dalğavari yığılmaları (peristaltika) qidanı irəliyə hərəkət etdirir.

Funksiyası

  • Qidanın mexaniki xırdalanması (çeynəmə, mədədə qarışdırılma).
  • Fermentlər vasitəsilə zülal, yağ və karbohidratların parçalanması.
  • Qida maddələrinin, suyun, vitamin və mineralların sorulması (əsasən nazik bağırsaqda).
  • Həzm olunmayan qalıqların nəcis şəklində xaric edilməsi.
  • Bağırsaq mikrobiotası və selikli qişanın limfoid toxuması vasitəsilə immun müdafiədə iştirak.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli

Dərhal 103-ə zəng edin

  • qarında kəskin, getdikcə artan ağrı;
  • qanlı qusma və ya qara, qatranabənzər nəcis;
  • qarın ağrısı ilə birlikdə yüksək hərarət və qarın əzələlərinin gərginliyi.

Planlı qaydada qastroenteroloqa müraciət edin

  • tez-tez təkrarlanan ürəkyanma, gəyirmə, qarında ağırlıq;
  • nəcis vərdişlərinin uzun müddət dəyişməsi (qəbizlik və ya ishal);
  • səbəbsiz arıqlama, iştahsızlıq;
  • nəcisdə qan qarışığı.

Hissələri

Ağız boşluğu

Cavitas oris

Ağız boşluğu həzm kanalının başlanğıcıdır. Burada qida dişlərlə xırdalanır, tüpürcəklə isladılır və həzmin ilk mərhələsi başlayır; ağız boşluğu həm də nitqdə və…

Qida borusu

Oesophagus

Qida borusu udlağı mədə ilə birləşdirən əzələli borudur. Onun vəzifəsi udulmuş qidanı mədəyə ötürmək və mədə möhtəviyyatının geri qayıtmasının qarşısını almaqdır.

Mədə

Gaster

Mədə həzm kanalının ən geniş hissəsidir. Burada qida toplanır, mədə şirəsi ilə qarışdırılır və zülalların həzmi başlayır.

Nazik bağırsaq

Intestinum tenue

Nazik bağırsaq həzm kanalının ən uzun hissəsidir. Qidanın son həzmi və qida maddələrinin qana sorulmasının böyük hissəsi burada baş verir.

Yoğun bağırsaq

Intestinum crassum

Yoğun bağırsaq həzm kanalının son hissəsidir. Burada su və duzlar sorulur, nəcis formalaşır və xaric edilir; bağırsaq mikrobiotasının əsas hissəsi də burada…

Qaraciyər

Hepar

Qaraciyər bədənin ən böyük daxili orqanı və vəzisidir. O, öd hasil edir, qida maddələrini emal edir, zərərli maddələri zərərsizləşdirir, qanın laxtalanması üçün…

Öd kisəsi

Vesica biliaris

Öd kisəsi qaraciyərin hasil etdiyi ödü toplayan və qatılaşdıran kiçik armudvari orqandır. Yemək zamanı o yığılaraq ödü onikibarmaq bağırsağa ötürür.

Öd yolları

Ductus biliferi

Öd yolları ödü qaraciyərdən öd kisəsinə və onikibarmaq bağırsağa aparan axarlar sistemidir.

Mədəaltı vəzi

Pancreas

Mədəaltı vəzi (pankreas) həm həzm fermentləri, həm də hormonlar hasil edən vəzidir. O, qidanın həzmində və qanda şəkərin tənzimində əsas rol oynayır.

Suallar və cavablar

Bu müddət qidanın tərkibindən və insanın fərdi xüsusiyyətlərindən asılıdır. Qida mədədə bir neçə saat qalır, nazik bağırsaqdan bir neçə saata keçir, yoğun bağırsaqda isə daha uzun müddət — bəzən bir sutkadan artıq qala bilər.

Qarın boşluğunun USM-i, qastroskopiya, kolonoskopiya, nəcis analizləri (koproqramma, gizli qan), qaraciyər və mədəaltı vəzi göstəriciləri üçün qan analizləri, lazım olduqda KT və ya MRT.

Şikayət olduqda — nəcisdə qan, nəcis vərdişinin dəyişməsi, səbəbsiz anemiya — həkim kolonoskopiya təyin edə bilər. Şikayət olmasa da, müəyyən yaşdan sonra və ya ailədə bağırsaq xərçəngi olduqda skrininq məqsədilə həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.

Bu mövzuda məqalələr

Lisenziyalar

Tibbi fəaliyyət lisenziyası

Biz İqtisadiyyat Nazirliyinin verdiyi tibbi lisenziyalar əsasında fəaliyyət göstəririk