Təsiredici maddə
Everolimus — hüceyrə böyüməsini tənzimləyən mTOR zülalını bloklayan preparatdır. Bir formada (Sertikan) böyrək və ürək transplantasiyasından sonra immunosupressor kimi, digər formada isə süd vəzi, böyrək xərçəngi və neyroendokrin şişlərin müalicəsində şiş əleyhinə vasitə kimi istifadə olunur. Hər iki halda müalicə transplantoloq və ya onkoloqun nəzarəti ilə aparılır.
- Latın adı
- Everolimus
- Ticarət adları
- Everokok, Sertikan Siyahı
- ATC kodu
- L01EG02, L04AH02
- Farmakoloji qrup
- Protein kinaz inhibitorları
- Dərman formaları
-
- Tablet
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
Transplantologiyada:
- böyrək və ürək transplantasiyasından sonra rədd reaksiyasının profilaktikası — siklosporin və ya takrolimus, kortikosteroidlərlə birlikdə;
- qaraciyər transplantasiyasından sonra — takrolimusla birlikdə.
Onkologiyada:
- postmenopauzada olan qadınlarda hormona həssas, HER2-mənfi yayılmış süd vəzi xərçəngi (eksemestanla birlikdə);
- mədəaltı vəzi, ağciyər və ya mədə-bağırsaq mənşəli yaxşı diferensiasiya olunmuş neyroendokrin şişlər;
- əvvəlki VEGF əleyhinə müalicədən sonra yayılmış böyrək hüceyrəli xərçəng;
- tuberoz skleroz kompleksi ilə əlaqəli bəzi şişlər.
Necə təsir edir
mTOR hüceyrənin böyüməsi, bölünməsi, maddələr mübadiləsi və yeni damarların əmələ gəlməsini idarə edən fermentdir. Everolimus hüceyrədaxili FKBP-12 zülalı ilə birləşərək mTOR-u bloklayır. Limfositlərdə bu, interleykinlərə cavab olaraq çoxalmanı dayandırır (immunosupressiya), şiş hüceyrələrində isə böyüməni və angiogenezi ləngidir.
Kimlərə olmaz
- everolimusa, sirolimusa və ya digər rapamisin törəmələrinə qarşı yüksək həssaslıq.
Əlavə təsirlər
- stomatit və ağızda yaralar (onkoloji miqdarda çox tez-tez);
- infeksiyalar;
- qeyri-infeksion pnevmonit;
- qanda şəkər, xolesterol və triqliseridlərin artması;
- anemiya, trombositopeniya, limfopeniya;
- səpgi, yorğunluq, ishal, ödemlər;
- transplantologiyada — yaraların gec sağalması, sidikdə zülal, siklosporinlə birlikdə böyrək funksiyasının pozulması.
Qarşılıqlı təsir
- Güclü CYP3A4 və P-qlikoprotein inhibitorları (ketokonazol, itrakonazol, klaritromisin, ritonavir, qreypfrut) — everolimusun səviyyəsi kəskin artır.
- Güclü induktorlar (rifampisin, karbamazepin, fenitoin, dazıotu) — səviyyəni azaldır.
- Siklosporin — everolimusun səviyyəsini artırır; transplantologiyada miqdarlar qanda səviyyəyə görə tənzimlənir.
- AÇF inhibitorları — angioödem riski artır.
- Canlı peyvəndlər — tətbiq edilmir.
Hamiləlik və laktasiya
Everolimus embriotoksikdir; hamiləlikdə istifadə edilmir. Qadınlar müalicə zamanı və sonra həkimin göstərdiyi müddət ərzində etibarlı kontrasepsiyadan istifadə etməlidir; kişilərdə dərman fertilliyə təsir edə bilər. Əmizdirmə dayandırılır.
Uşaqlar
Uşaqlarda tuberoz skleroz kompleksi ilə əlaqəli bəzi şişlərdə və qıcolmalarda ixtisaslaşmış mərkəzlərdə istifadə olunur; transplantologiyada təcrübə məhduddur.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Everolimus ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Tez-tez verilən suallar
Təsiredici maddə eynidir, lakin preparatlar fərqli tablet formalarında buraxılır və fərqli göstərişlərə malikdir. Onları bir-biri ilə özbaşına əvəz etmək olmaz.
Müalicənin əvvəlindən spirtsiz, steroidli ağız qarqarası tövsiyə oluna bilər. Ağız gigiyenasına diqqət edin, kəskin və turş qidalardan çəkinin; yaralar barədə həkimə məlumat verin.
