Analiz qanda yüksək sıxlıqlı lipoproteinlərin (LPYS), yəni damar divarından artıq xolesterini qaraciyərə aparan «yaxşı» xolesterinin səviyyəsini ölçür. Aşağı LPYS ürək-damar xəstəlikləri riskinin vacib əlamətidir. Müayinə lipidoqramma tərkibində profilaktik yoxlamada, ateroskleroz riski olanlarda və müalicəyə nəzarət zamanı təyin edilir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- yüksək sıxlıqlı lipoproteidlər
- LPYS xolesterini
- alfa-xolesterin
- HDL
- HDL-C
Müayinənin təsviri
Yüksək sıxlıqlı lipoproteinlər (LPYS) xolesterin və xüsusi daşıyıcı zülallardan – apolipoproteinlərdən ibarət hissəciklərdir. Onların əsas işi toxumalarda və damar divarında yığılan artıq xolesterini toplayıb qaraciyərə aparmaqdır. Qaraciyərdə xolesterin öd turşularına çevrilir və bağırsaq yolu ilə orqanizmdən çıxır.
Bu səbəbdən LPYS-i çox vaxt «yaxşı» xolesterin adlandırırlar: onun səviyyəsi nə qədər yüksəkdirsə, arteriyaların divarında aterosklerotik lövhələrin yaranma ehtimalı bir o qədər azdır. LPYS-in aşağı olması isə ürək-damar xəstəlikləri riskini artıran amillərdən biridir.
Göstərici qan zərdabında kolorimetrik fotometrik üsulla ölçülür. Adətən o, lipidoqramma tərkibində ümumi xolesterin, LPAS, LPÇAS və triqliseridlərlə birlikdə təyin olunur, çünki risk yalnız bu göstəricilərin məcmusu ilə düzgün qiymətləndirilir.
Göstərişlər
Həkimlər 20 yaşdan yuxarı bütün insanlara LPYS-i lipidoqramma tərkibində ən azı 5 ildə bir dəfə yoxlamağı tövsiyə edir. Ateroskleroz üçün risk amilləri olduqda analiz ildə bir dəfə və ya daha tez-tez verilir:
- 45 yaşdan yuxarı kişilər və 55 yaşdan yuxarı qadınlar;
- arterial təzyiqin 140/90 mm c. süt.-dan yuxarı olması;
- siqaret çəkmə, spirtli içkidən sui-istifadə;
- artıq çəki, maddələr mübadiləsinin pozulması, şəkərli diabet;
- yağlı qidalanma və az hərəkətli həyat tərzi;
- ailədə yüksək xolesterinə irsi meyl;
- artıq diaqnoz qoyulmuş ateroskleroz, ürəyin işemik xəstəliyi və ya beyin qan dövranının pozulması.
Xolesterin endirən müalicə alan xəstələrə analiz terapiyanın effektivliyini izləmək üçün də təyin olunur.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Ac qarına gəlin, yalnız təmiz su içmək olar.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Laborant səhər saatlarında dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Hazır nəticəni saytda «Müayinə nəticələri» bölməsində görə bilərsiniz.
Müayinəyə hazırlıq
- Analizdən əvvəlki gün spirtli içki, çox yağlı və ağır yeməklərdən çəkinin.
- Qanı ac qarına verin: son yeməkdən 8–12 saat keçməlidir. Bu müddətdə yalnız qazsız təmiz su içmək olar.
- Qan verməzdən 30 dəqiqə əvvəl siqaret çəkməyin və fiziki yükdən qaçın.
Analiz necə götürülür
Qan səhər saatlarında dirsək bükümündəki venadan götürülür. Qola sarğı bağlanır, dəri antiseptiklə silinir və nazik iynə ilə bir neçə mililitr qan sınaq şüşəsinə yığılır. Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir. İynə batırılarkən qısa sancı hiss edə bilərsiniz, bundan başqa xoşagəlməz hiss olmur.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Yüksək sıxlıqlı lipoproteinlər (LPYS) həyat tərzindən və bir sıra hormonal amillərdən asılıdır.
- Fiziki fəallıq göstəricini artırır, hərəkətsiz həyat tərzi isə azaldır; ağır idman məşqindən dərhal sonra nəticə dəyişə bilər.
- Siqaret LPYS-i aşağı salır, spirt qəbulu isə göstəricini dəyişə bilər.
- Cins və yaş: qadınlarda göstərici kişilərdən adətən yüksəkdir; hamiləlik və menopauza da təsir edir.
- Estrogen tərkibli preparatlar LPYS-i artıra, anabolik steroidlər və bəzi qan təzyiqi dərmanları (beta-blokatorlar) azalda bilər.
- Kəskin infeksiya və böyük əməliyyatdan sonra səviyyə müvəqqəti aşağı düşür.
- Norma hədləri üsuldan və cihazdan asılıdır, ona görə fərqli laboratoriyaların nəticələrini bir-birinə tutuşdurmaq düzgün deyil.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticənin mənası təkcə rəqəmlə deyil, həkimin şikayətləriniz və digər müayinələrlə birgə təhlili ilə müəyyən olunur.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| LPYS xolesterini | Kişilər | 1,0 və yuxarı | mmol/l |
| LPYS xolesterini | Qadınlar | 1,2 və yuxarı | mmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
LPYS nəticəsi ayrılıqda deyil, ürək-damar xəstəliklərinin bütün risk amilləri ilə birlikdə qiymətləndirilir: yaş, cins, digər lipid göstəriciləri, qidalanma və həyat tərzi nəzərə alınır.
LPYS-in azalması aşağıdakı hallarda müşahidə olunur:
- hepatit, qaraciyər sirrozu və ya öd daşı xəstəliyi fonunda öd durğunluğu;
- qaraciyər toxumasının ağır zədələnməsi;
- dekompensasiya mərhələsində şəkərli diabet;
- xroniki böyrək xəstəlikləri və böyrək çatışmazlığı;
- Tanjer xəstəliyi (nadir irsi pozğunluq).
Stress, yaxın keçmişdə keçirilmiş kəskin respirator virus infeksiyası və anabolik steroidlərin müntəzəm qəbulu da LPYS-i aşağı salır.
LPYS-in yüksəlməsi irsi meyldə, açıq havada müntəzəm intensiv məşqlər zamanı, həmçinin spirtli içkidən sui-istifadə və qaraciyər zədələnməsi fonunda qeyd olunur. Hamiləlik, statinlər, estrogenlər və insulin də göstəriciyə təsir edir. Diaqnozu və müalicə ehtiyacını yalnız həkim müəyyən edir.
Nəticə normadan kənar olduqda, LPYS ayrıca yoxlanılıbsa, həkim tam lipidoqramma – ümumi xolesterin, triqliseridlər, LPAS və LPÇAS təyin edir. Bundan əlavə, aterogenlik əmsalının hesablanması, apolipoprotein A1 və B analizləri, kardioloq və terapevt məsləhəti, funksional və instrumental müayinələr lazım ola bilər.
Yadda saxla!
LPYS dərmanla deyil, ilk növbədə həyat tərzi ilə yaxşı tənzimlənən nadir göstəricilərdəndir. Müntəzəm aerob hərəkət – sürətli yeriş, üzgüçülük, velosiped – və siqaretdən imtina onu bir neçə ay ərzində artıra bilər.
- Aşağı nəticəyə görə öz-özünə dərman qəbuluna başlamayın.
- Yüksək təzyiq və ya diabetiniz varsa, LPYS-i bu xəstəliklərlə birlikdə həkimlə müzakirə edin.
Qiymət cədvəli
- Yüksək sıxlıqlı lipoproteinlər (LPYS) 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Ümumiyyətlə yüksək LPYS qoruyucu hesab olunur. Lakin çox yüksək dəyərlər bəzən irsi xüsusiyyət, qaraciyər zədələnməsi və ya spirtli içkidən sui-istifadə ilə bağlı olur. Ona görə qeyri-adi yüksək nəticəni də həkimə göstərmək lazımdır.
Bəli. Ümumi xolesterin normal olsa da, «yaxşı» xolesterinin payı az ola bilər. Bu halda ürək-damar riski ümumi rəqəmin göstərdiyindən yüksək olur.
Kəskin respirator infeksiya LPYS-i müvəqqəti aşağı salır. Sağaldıqdan sonra təxminən 2–3 həftə gözləmək daha düzgündür ki, nəticə həqiqi vəziyyəti əks etdirsin.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Yumurtalıqda kista: izləmək, yoxsa müalicə etmək?
Yumurtalıq kistasının izlənməsi və ya çıxarılması barədə qərar təkcə ölçüyə görə verilmir. Görünüş, şikayətlər və menopauza vəziyyəti birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / USM diaqnostikası
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
