Analiz sutka ərzində sidiklə xaric olan oksalatların – oksalat turşusu duzlarının dəqiq miqdarını təyin edir. Onların artıqlığı kalsiumla birləşərək kristallar və böyrək daşlarının ən çox rast gələn növünü – kalsium oksalat daşlarını əmələ gətirə bilər. Müayinə sidikdaşı xəstəliyində, ümumi analizdə oksalat kristalları tapıldıqda və oksaluriyanın səbəbini aydınlaşdırmaq üçün təyin olunur.
- Biomaterial
- Sutkalıq sidik
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- sutkalıq sidikdə oksalatlar
- oksaluriya
- sidikdə oksalat turşusu
Müayinənin təsviri
Oksalatlar oksalat (çuğundur) turşusunun duzlarıdır. Onların bir hissəsi orqanizmin özündə – qlisin amin turşusunun və askorbin turşusunun (C vitamininin) parçalanması zamanı yaranır, digər hissəsi isə ispanaq, əvəlik, revan, kakao kimi məhsullarla daxil olur. Normada oksalatlar böyrəklər vasitəsilə sidiklə xaric edilir.
Sidikdə oksalatlar çox olduqda onlar kalsiumla birləşərək həll olmayan kalsium oksalat kristalları əmələ gətirir. Bu kristallar zamanla böyrəkdə və sidik yollarında daşlara çevrilə bilər – böyrək daşlarının ən çox rast gələn növü məhz kalsium oksalat daşlarıdır. Oksalatların artıq ifrazına oksaluriya deyilir. Onun səbəbi irsi mübadilə pozğunluğu, bağırsaqda sorulmanın dəyişməsi və ya sadəcə qidalanma ola bilər.
Sidiyin ümumi analizində oksalat kristallarının görünməsi yalnız ilkin işarədir. Sutka ərzində xaric olunan oksalatın dəqiq miqdarını isə bu analiz göstərir. Müayinə unifikasiya olunmuş kolorimetrik üsulla aparılır, nəticə sutkada milliqramla (mq/sutka) verilir.
Göstərişlər
Analiz böyrək və bağırsaq xəstəlikləri əlamətləri və ya mübadilə pozğunluqları olduqda, xüsusən aşağıdakılara şübhə ilə təyin olunur:
- sidikdaşı xəstəliyi;
- birincili hiperoksaluriya – oksalat mübadiləsinin irsi pozğunluğu;
- mədə və bağırsaq xəstəlikləri;
- şəkərli diabet;
- paraqalxanabənzər vəzilərin funksiya pozğunluğu;
- kalsium mübadiləsinin pozulması, ilk növbədə osteoporoz;
- sarkoidoz.
Sidiyin ümumi analizində çoxlu duz aşkar edildikdə və sərt vegetarian pəhriz saxlayan insanlarda da bu test tövsiyə olunur, çünki onlarda mübadilə pozğunluğu riski yüksəkdir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 2 gün
Sidikqovucu dərmanları və C vitaminini həkimlə razılaşdıraraq dayandırın.
-
Analizin götürülməsi 24 saat
Bütün sutkalıq sidiyi soyuducuda saxlanan bir qaba toplayırsınız.
-
Nəticə 1 iş günü
Həkim nəticəni qidalanmanızla birlikdə qiymətləndirir.
Müayinəyə hazırlıq
- Analizdən 2 gün əvvəl, vəziyyətiniz imkan verirsə və həkim razıdırsa, sidikqovucu dərmanları və C vitaminini dayandırın.
- Toplamadan bir gün əvvəl və toplama günü spirtli içki qəbul etməyin.
- Bu müddətdə sidiyi rəngləndirən məhsulları – çuğundur, nar, gilas – yeməyin.
- Oksalatla zəngin məhsulları – ispanaq, əvəlik, revan, zirinc, badımcan – həddən artıq yeməyin, adi qidalanmanızı saxlayın.
Analiz necə götürülür
Sidik evdə, 24 saat ərzində toplanır:
- Səhər ilk sidiyi unitaza buraxın və vaxtı qeyd edin.
- Sonrakı bütün sidik ifrazlarını hazırlanmış qaba toplayın və qabı soyuducuda saxlayın.
- Toplama başladığı vaxtdan düz 24 saat sonra son dəfə sidiyi qaba əlavə edin.
- Bütün sidiyi qarışdırın və ümumi həcmi ölçün.
- Kiçik bir hissəni ayrıca qaba töküb laboratoriyaya gətirin və laboranta sutkalıq həcmi bildirin.
Toplama ağrısızdır, ancaq dəqiqlik və vaxta əməl tələb edir.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Sidikdə oksalatların miqdarı qidalanma və toplama qaydası ilə çox sıx bağlıdır.
- İspanaq, turşəng, çuğundur, qoz-fındıq, şokolad, güclü çay və kakao oksalatların atılmasını artırır.
- C vitamininin yüksək miqdarda qəbulu oksalatların səviyyəsini qaldıra bilər.
- Az maye içmək sidiyi qatılaşdırır; adi su rejiminizi saxlayın.
- Kalsium tərkibli qida və preparatlar oksalatın bağırsaqdan sorulmasını dəyişir.
- Sutkalıq sidikdən bir hissənin buraxılması və ya nümunənin turşu saxlayıcısız qalması nəticəni pozur.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Dərman və vitamin qəbulunuz barədə həkimə əvvəlcədən xəbər verin. Nəticə tək başına yox, həkim tərəfindən simptomlar və başqa testlərlə birgə şərh olunur.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Yaş və cins | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| Oksalatlar (sutkalıq sidik) | 16 yaşdan kiçik | 10–40 | mq/sutka |
| Oksalatlar (sutkalıq sidik) | 16 yaşdan yuxarı, kişilər | 20–60 | mq/sutka |
| Oksalatlar (sutkalıq sidik) | 16 yaşdan yuxarı, qadınlar | 50–55 | mq/sutka |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Oksalatların artması (hiperoksaluriya) mümkün səbəbləri:
- birincili hiperoksaluriya;
- şəkərli diabet;
- bağırsaq xəstəlikləri – çölyakiya, disbakterioz, iltihabi proseslər;
- mədəaltı vəzi, öd yolları və qaraciyər xəstəlikləri;
- B6 vitamini çatışmazlığı;
- qalça bağırsağının bir hissəsinin cərrahi yolla çıxarılmasından sonrakı vəziyyət;
- sarkoidoz;
- qalxanabənzər və ya paraqalxanabənzər vəzilərin pozğunluğu ilə bağlı kalsium mübadiləsi dəyişiklikləri.
C vitamini qəbulu və oksalatla zəngin qidalar – ispanaq, zirinc, revan, badımcan – nəticəni yüksəldir. Nəticə toplama keyfiyyətindən də çox asılıdır.
Oksalatların azalması böyrək çatışmazlığına işarə edə bilər.
Diaqnozu yalnız həkim, nəticəni şikayətlər, digər analizlər və müayinələrlə birlikdə qiymətləndirərək qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda sidiyin və qanın ümumi analizi, qan zərdabında və sidikdə qlükoza və kalsium təyin oluna bilər. Lazım gələrsə, qaraciyər və qalxanabənzər vəzi funksiyasının göstəriciləri yoxlanılır, böyrəklərin ultrasəs müayinəsi və uroloq və ya nefroloq məsləhəti tövsiyə olunur.
Yadda saxla!
Oksalat daşlarının qarşısını almaqda ən sadə və təsirli vasitə kifayət qədər maye qəbuludur: sidik nə qədər durudursa, kristalların çökmə ehtimalı bir o qədər azdır. Qidadan kalsiumu tamamilə çıxarmaq isə səhvdir – bağırsaqda kalsium oksalatı bağlayır və onun sorulmasını azaldır.
- Yüksək dozada C vitamini əlavələrini uzun müddət yalnız həkimlə razılaşdıraraq qəbul edin.
- Pəhrizi analiz nəticəsinə görə özünüz kəskin dəyişməyin – menyunu həkim və ya diyetoloqla qurun.
Qiymət cədvəli
- Sidikdə oksalatlar 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr. Bir nümunədə oksalat kristalları çox vaxt son günlərin qidası ilə bağlı olur və təkbaşına diaqnoz deyil. Daş riskini qiymətləndirmək üçün həkim sutkalıq sidikdə oksalatları və lazım gələrsə, böyrəklərin ultrasəs müayinəsini təyin edir.
Çox vaxt tam qadağa lazım deyil – məhdudlaşdırmaq və bol maye içmək kifayət edir. Pəhrizin nə qədər sərt olacağını həkim oksalatların səviyyəsinə və səbəbinə görə müəyyən edir.
Uşağın sidik analizində tez-tez oksalat kristalları çıxırsa, ailədə böyrək daşı varsa və ya uşaqda sidikdə qan, qarın və bel ağrıları olursa, həkim sutkalıq oksalat analizini təyin edə bilər. Bu, irsi hiperoksaluriyanı erkən aşkar etməyə imkan verir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Kəskin böyrək çatışmazlığı
Böyrək çatışmazlığı — böyrəklərin funksional qabiliyyətinin ağır pozğunluqları nəticəsində inkişaf edən sindromdur.
İstiqamət: Nefrologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Yumurtalıqda kista: izləmək, yoxsa müalicə etmək?
Yumurtalıq kistasının izlənməsi və ya çıxarılması barədə qərar təkcə ölçüyə görə verilmir. Görünüş, şikayətlər və menopauza vəziyyəti birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / USM diaqnostikası
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
