Endoskopik papillosfinkterotomiya (EPST) onikibarmaq bağırsaqdakı böyük duodenal məməciyin kəsilərək genişləndirilməsidir. Prosedur daş, daralma və ya şiş səbəbindən pozulmuş öd axınını bərpa edir və mexaniki sarılığı aradan qaldırır. Endoskop ağız vasitəsilə yeridilir, ona görə qarın divarında heç bir kəsik olmur.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Sedasiya
- Müddət
- 30–60 dəqiqə
- Stasionarda
- 1 gün
- Bərpa
- 3–7 gün
- Qiymət
- 1 200 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- EPST
- endoskopik retroqrad papillosfinkterotomiya
- papillotomiya
- sfinkterotomiya
- duodenal məməciyin kəsilməsi
- Papillotomia endoscopica
Əməliyyatın təsviri
Ümumi öd axarı və mədəaltı vəzin axarı onikibarmaq bağırsağa kiçik bir çıxıntı — böyük duodenal məməcik (Fater məməciyi) vasitəsilə açılır. Məməciyin içində əzələ halqası, Oddi sfinkteri yerləşir: o, ödün və pankreas şirəsinin bağırsağa axınını tənzimləyir. Daş bu dəliyə ilişəndə və ya məməcik daralanda öd qaraciyərdə toplanır, dəri və gözlər saralır, qarında ağrı, hərarət yaranır.
EPST zamanı həkim endoskop vasitəsilə məməciyə çatır və xüsusi elektrik kəsici alətlə (papillotomla) onun dəliyini genişləndirir. Bundan sonra daşlar bağırsağa sərbəst keçir və ya səbət şəkilli alətlə çıxarılır, öd axını bərpa olunur.
Eyni seansda əlavə imkanlar:
- öd axarından daşların çıxarılması;
- təkrar daralmanın qarşısını almaq üçün stent qoyulması;
- məməcik nahiyəsində şişə şübhə olduqda biopsiya — toxuma nümunəsi histoloji müayinəyə göndərilir.
Prosedur çox vaxt endoskopik retroqrad xolangiopankreatoqrafiya (ERXPQ) ilə birlikdə aparılır: öd yollarına kontrast yeridilir və rentgen ekranında daşların, daralmaların yeri dəqiq görünür.
Əməliyyatın nəticəsi
Maneə aradan qalxdıqdan sonra öd yenidən bağırsağa axır. Dərinin və gözlərin sarılığı, qaşınma və ağrı bir neçə gün ərzində tədricən azalır, sidiyin rəngi açılır. Biopsiya götürülübsə, histoloji cavab ayrıca hazırlanır və cərrahla müzakirə edilir.
Həkim əsas səbəbin əlavə müalicə tələb edib-etmədiyini müəyyən edir. Məsələn, öd kisəsində daşlar qalıbsa, sonradan xolesistektomiya tövsiyə oluna bilər. Stent qoyulubsa, onun dəyişdirilmə və ya çıxarılma vaxtı nəzarət baxışında təyin olunur.
Üstünlüklər
EPST ağız vasitəsilə aparılır və çox vaxt öd axınını qarın boşluğunu açmadan bərpa etməyə imkan verir.
-
Kəsiksiz giriş
Endoskop ağız vasitəsilə bağırsağa yeridilir, qarın divarında kəsik və ya deşik olmur.
-
Eyni seansda müalicə
Daşlar elə həmin prosedurda çıxarılır və ya stent qoyulur, ayrıca əməliyyat çox vaxt lazım olmur.
-
Qısa müşahidə
Prosedur 30–60 dəqiqə çəkir, sonra adətən cəmi bir gün həkim nəzarətində qalırsınız.
-
Anesteziya seçimi
Vəziyyətinizə görə yerli anesteziya, dərman yuxusu və ya ümumi narkoz seçilir.
Göstərişlər
Əsas göstəriş mexaniki sarılığa gətirib çıxaran pozulmuş öd axınıdır. Onun səbəbləri bunlar ola bilər:
- ümumi öd axarında daşlar (xoledoxolitiaz);
- böyük duodenal məməciyin daralması (stenozu);
- Oddi sfinkterinin funksiyasının pozulması;
- məməcik nahiyəsində yenitörəmələr — həm də diaqnoz üçün biopsiya məqsədilə;
- öd axınının pozulması fonunda öd yollarının iltihabı (xolangit).
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Öd axarındakı kiçik daşlar bəzən özləri bağırsağa keçir, buna görə ilkin mərhələdə vəziyyət analizlər və müayinələrlə izlənilə bilər. Daş və ya məməciyin daralması şikayət yaradırsa, alternativlər də var: məməciyin balonla genişləndirilməsi, iri daşların parçalanması və ya öd axarının laparoskopik, yaxud açıq əməliyyatla təmizlənməsi.
Üsulu həkim müayinədən sonra seçir. Daşın ölçüsü və sayı, məməciyin quruluşu, qanın laxtalanma göstəriciləri, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz və əvvəlki əməliyyatlar nəzərə alınır. Hər variantın üstünlükləri və məhdudiyyətləri sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
EPST kəsiksiz aparılsa da, onun da məhdudiyyətləri var.
Mütləq əks göstərişlər
- ürək və ya tənəffüs çatışmazlığının dekompensasiyası, kəskin infarkt, kəskin insult;
- qida borusunun və ya mədə çıxacağının keçilməz daralması — endoskop bağırsağa çatdırıla bilmir;
- korreksiya olunmamış ağır laxtalanma pozğunluğu.
Nisbi əks göstərişlər
- qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- mədə və ya bağırsaqlarda anatomiyanı dəyişən əvvəlki əməliyyatlar;
- hamiləlik — rentgen nəzarəti tələb oluna bilər;
- yodlu kontrast maddəyə allergiya;
- dərman yuxusuna və ya narkoza əks göstərişlər.
Prosedurun mümkünlüyü barədə son qərarı həkim müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Bu müdaxilə də, hər anesteziya kimi, bəzi risklərlə bağlıdır. Komanda onları azaltmaq üçün lazımi tədbirləri görür.
- mədəaltı vəzin iltihabı (pankreatit) — daha çox qeyd edilən ağırlaşmadır, qarın ağrısı və qusma ilə ola bilər
- kəsik yerindən qanaxma
- onikibarmaq bağırsaq divarının nadir hallarda deşilməsi
- öd yollarının infeksiyası (xolangit)
- sedasiyaya qarşı reaksiya, tənəffüsün müvəqqəti zəifləməsi
Fərdi riski artıran amillər: qanın pis laxtalanması, qaraciyər və ürək-ağciyər xəstəlikləri, yaş və siqaret. Bunları həkim prosedurdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–3 gün
Qan analizləri, qarın USM-i, EKQ və anestezioloq baxışı tələb olunur.
-
Əməliyyat 30–60 dəqiqə
Dərman yuxusu altında endoskopla ağız vasitəsilə aparılır.
-
Bərpa 3–7 gün
Bir gün stasionarda müşahidə, sonra bir neçə gün qoruyucu pəhriz.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah sarılığın səbəbini dəqiqləşdirmək üçün müayinələr təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi (bilirubin, qaraciyər fermentləri, amilaza), laxtalanma göstəriciləri;
- sidiyin ümumi analizi;
- qarın boşluğunun USM-i, lazım olduqda MR-xolangioqrafiya və ya endoskopik USM;
- EKQ və döş qəfəsinin rentgeni;
- terapevt, qastroenteroloq və anestezioloq baxışı.
Prosedurdan əvvəlki axşam yalnız yüngül şam yeməyi olar, səhər isə yemək və içmək qadağandır. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların dayandırılmasını həkimlə razılaşdırın. Kontrast maddəyə allergiyanız olubsa, bunu mütləq əvvəlcədən deyin.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Vəziyyətinizdən asılı olaraq boğaza yerli anesteziya, venadaxili dərman yuxusu və ya ümumi narkoz tətbiq edilir.
- Endoskopun yeridilməsi. Siz sol böyrüyə və ya qarnı üstə uzanırsınız, ağıza qoruyucu ağızlıq qoyulur. Həkim nazik endoskopu qida borusu və mədə vasitəsilə onikibarmaq bağırsağa keçirir.
- Diaqnostika. Məməcik nəzərdən keçirilir, lazım olduqda öd yollarına kontrast yeridilərək rentgen şəkilləri çəkilir.
- Kəsik. Papillotomla məməciyin dəliyi bir neçə millimetr genişləndirilir.
- Əlavə addımlar. Daşlar çıxarılır, lazım olduqda stent qoyulur və ya biopsiya götürülür.
Prosedur adətən 30–60 dəqiqə çəkir. Sonra siz palatada müşahidə altında olursunuz: həkim ağrını, hərarəti və qan analizlərini izləyir.
Stasionarda qalma
Prosedur sedasiya altında aparılır, adətən 1 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Prosedurdan sonra bir neçə saat palatada izlənilirsiniz: nəbz, təzyiq, qarın ağrısı və ümumi hal yoxlanılır. Sedasiyanın təsiri keçdikdən və həkim icazə verdikdən sonra əvvəlcə maye, sonra yüngül qida qəbul edə bilərsiniz. Boğazda yüngül narahatlıq və qarında şişkinlik ola bilər, adətən tez keçir.
Ağrı yoxdursa, yemək qəbul edirsinizsə və analizlər uyğundursa, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Prosedurdan sonra adətən 1 gün stasionarda qalırsınız: bu müddətdə pankreatit və ya qanaxma kimi ağırlaşmalar vaxtında aşkar edilir. Evə yazılmazdan əvvəl cərrah sizi müayinə edir və tövsiyələr verir.
- ilk 3 gün qoruyucu pəhriz: püre, selikli sıyıqlar, şorbalar, bol maye;
- sonrakı 1–2 həftədə rasionu tədricən genişləndirin, yağlı, qızardılmış və acılı yeməklərdən çəkinin;
- spirtli içkilərdən ən azı 2 həftə imtina edin;
- maşın sürməyi dərman yuxusundan sonra ən azı 24 saat təxirə salın;
- gündəlik yüngül işlərə 1–3 gün ərzində qayıtmaq olar.
İlk günlərdə qarında yüngül narahatlıq və köpmə ola bilər — bu, normanın variantıdır və tezliklə keçir.
Yadda saxla!
EPST öd axınını cəld bərpa edir, lakin sarılığın səbəbi — məsələn, öd kisəsindəki daşlar — həmişə aradan qalxmır. Nəzarət baxışında bunu mütləq həkiminizlə dəqiqləşdirin.
- Kəmərvari güclü qarın ağrısı, qusma və ya yüksək hərarət olarsa, dərhal həkimə müraciət edin — bu pankreatit əlaməti ola bilər.
- Qara rəngli nəcis və ya qanlı qusma görsəniz, dərhal həkimə müraciət edin.
- Sarılıq bir həftədən çox azalmırsa, həkimə xəbər verin.
Qiymət cədvəli
- Endoskopik papillosfinkterotomiya (EPST) 1 200 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Prosedur ağrısızlaşdırma altında aparılır, ona görə ağrı hiss etmirsiniz. Endoskop boğazdan keçərkən qısa müddətli gəyirmə refleksi ola bilər. Sonra bir müddət boğazda quruluq və qarında köpmə hissi qalır, adətən bir gündə keçir.
Hamiləlikdə EPST yalnız ciddi zərurət olduqda — məsələn, daş öd axarını tutduqda — aparılır. Qərarı qastroenteroloq və ginekoloq birlikdə qəbul edir, rentgen şüalanması minimuma endirilir. Hazırlığın xüsusiyyətlərini həkim ayrıca izah edir.
Ən çox rast gəlinən ağırlaşma prosedurdan sonrakı pankreatitdir, ona görə ilk gün qarın ağrısı və analizlər izlənilir. Nadir hallarda qanaxma və ya bağırsaq divarının deşilməsi baş verə bilər. Bütün risklər prosedurdan əvvəl sizinlə müzakirə olunur.
Məməcik genişləndirildikdən sonra kiçik daşlar adətən bağırsağa sərbəst keçir. Lakin öd kisəsi yerindədirsə və orada daşlar varsa, onlar yenidən öd axarına düşə bilər. Ona görə həkim çox vaxt öd kisəsinin planlı çıxarılmasını tövsiyə edir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
CO2 ilə kolonoskopiya — bağırsağın müayinəsi informativ və təhlükəsizdir
Kolonoskopiya kolorektal xərçəngin (yoğun bağırsaq xərçənginin) profilaktikasında və erkən diaqnostikasında açar rol oynayır. Skrininq müayinəsi xəstəliyi hələ əlamət…
İstiqamət: Endoskopiya
Prosedurdan sonra endoskopun emalı və dezinfeksiyası
Endoskopik müayinələr bu gün klinik praktikanın demək olar ki, bütün istiqamətlərində istifadə olunur. Onlar həkimə daxili orqanların vəziyyəti…
İstiqamət: Endoskopiya
Barrett qida borusu: bu nədir və biz necə kömək edə bilərik?
Barrett qida borusu – qastroezofageal reflyuksun (QÖRX) yaratdığı xroniki qıcıqlanma səbəbindən qida borusunun aşağı şöbəsinin selikli qişasının dəyişdiyi…
İstiqamət: Qastroenterologiya
