Qastropankreatoduodenal rezeksiya (QPDR, Whipple əməliyyatı) mədəaltı vəzin başının, onikibarmaq bağırsağın, mədənin aşağı hissəsinin, öd kisəsinin və öd axarının bir hissəsinin birlikdə çıxarılmasıdır. Əməliyyat bu nahiyənin bədxassəli şişlərinin radikal müalicəsi üçün aparılır. Qarında kəsik vasitəsilə icra olunur, sonra həzm yolunun davamlılığı yeni birləşmələrlə bərpa edilir.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 4–6 saat
- Stasionarda
- 10–14 gün
- Bərpa
- 2–3 ay
- Qiymət
- 9 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- QPDR
- pankreatoduodenal rezeksiya
- Whipple əməliyyatı
- pankreatoduodenektomiya
- Uippl əməliyyatı
Əməliyyatın təsviri
Mədəaltı vəzin başı, onikibarmaq bağırsaq və ümumi öd axarının aşağı hissəsi bir-birinə çox sıx bitişir və ortaq qan təchizatına malikdir. Ona görə bu nahiyədə yaranan şişi yalnız orqanlar kompleksini birlikdə — bir blok halında çıxarmaqla radikal müalicə etmək mümkündür. Eyni zamanda ətrafdakı limfa düyünləri də götürülür, çünki şiş hüceyrələri ilk növbədə onlara yayılır.
QPDR iki mərhələdən ibarətdir:
- Rezeksiya — zədələnmiş orqanlar kompleksinin «no touch» prinsipi ilə, yəni şişə lazımsız toxunmadan çıxarılması;
- Rekonstruksiya — vəzin qalan hissəsinin, öd axarının və mədənin nazik bağırsaqla birləşdirilməsi (anastomozlar), beləliklə həzm davam edir.
Bu, abdominal cərrahiyyənin ən mürəkkəb əməliyyatlarından biridir və təcrübəli komanda tələb edir. Planlaşdırmada kompüter tomoqrafiyası əsasında orqanların üçölçülü modeli qurula bilər: o, şişin böyük damarlarla əlaqəsini əvvəlcədən görməyə və əməliyyatın təhlükəsiz taktikasını seçməyə kömək edir.
Əməliyyatın nəticəsi
Şiş ətraf limfa düyünləri ilə birlikdə çıxarılır, sarılığın səbəbi aradan qalxır, həzm isə yeni birləşmələr vasitəsilə davam edir. Çıxarılan toxuma histoloji müayinəyə göndərilir: cavab şişin növünü, mərhələsini və kəsik kənarlarının təmiz olub-olmadığını göstərir.
Histologiyanın nəticəsinə əsasən cərrah və onkoloq növbəti addımları — kimyaterapiyanı və ya müşahidəni — müəyyən edir. Sonrakı illərdə müntəzəm nəzarət müayinələri, o cümlədən KT və onkomarkerlər tövsiyə olunur.
Üstünlüklər
Mədəaltı vəzin başı və onikibarmaq bağırsaq nahiyəsinin şişlərində QPDR radikal müalicənin əsas cərrahi üsuludur.
-
Radikal çıxarılma
Zədələnmiş orqanlar bir blok halında çıxarılır, «no touch» prinsipi şişin yayılma riskini azaldır.
-
Həzmin bərpası
Vəz, öd yolları və mədə nazik bağırsaqla birləşdirilir, həzm davam edir.
-
Üçölçülü planlaşdırma
KT əsasında qurulan 3D-model şişin damarlarla əlaqəsini əvvəlcədən qiymətləndirməyə kömək edir.
Göstərişlər
Əməliyyat daha az həcmli müdaxilələrin kömək edə bilməyəcəyi hallarda aparılır:
- mədəaltı vəzin başının xərçəngi;
- böyük duodenal məməciyin (Fater məməciyinin) şişləri;
- onikibarmaq bağırsağın bədxassəli şişləri;
- ümumi öd axarının aşağı hissəsinin xərçəngi;
- vəzin başında neyroendokrin və digər şişlər;
- nadir hallarda — vəzin başını zədələyən ağır xroniki pankreatit.
Qərar hərtərəfli müayinədən sonra, çox vaxt həkimlər konsiliumunda qəbul edilir.
Alternativlər və üsulun seçimi
Mədəaltı vəzin başı, onikibarmaq bağırsaq və ya öd yollarının şişlərində cərrahi çıxarma əksər hallarda ən təsirli seçim hesab olunur. Lakin hər xəstədə əməliyyat mümkün olmaya bilər: şiş geniş yayılıbsa və ya ümumi vəziyyət buna imkan vermirsə, dərman müalicəsi, şüa müalicəsi və ya öd axınını bərpa edən endoskopik stent kimi üsullar seçilir. Bəzən əməliyyatdan əvvəl dərman müalicəsi verilir.
Əməliyyatın həcmində də seçim ola bilər, məsələn mədənin çıxış hissəsini saxlamaq mümkün olarsa, bu variant nəzərdən keçirilir. Qərarı cərrah və həkimlər konsiliumu müayinələrin nəticəsinə, şişin yerləşməsinə və damarlarla əlaqəsinə, yaşınıza və ümumi vəziyyətinizə görə verir. Plan sizinlə ətraflı müzakirə olunur.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Əməliyyatın riski yüksək olduğundan onun faydası hər pasiyent üçün ayrıca qiymətləndirilir.
Mütləq əks göstərişlər
- ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- uzaq metastazlar — qaraciyərə, periton üzərinə və s.;
- şişin böyük arteriyalara geniş yayılması, radikal çıxarılmanın mümkün olmaması.
Nisbi əks göstərişlər
- mexaniki sarılıq — əvvəlcə öd axınının drenajla bərpası lazım ola bilər;
- xolangit və digər kəskin infeksiyalar;
- laxtalanma pozğunluqları;
- ciddi arıqlama və qidalanma çatışmazlığı;
- ağır yanaşı xəstəliklərlə ahıl yaş.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Əməliyyatın faydası ilə yanaşı, mümkün ağırlaşmaları da bilməyiniz vacibdir. Onların bir qismi qabaqcadan görülən tədbirlərlə azaldılır, ortaya çıxdıqda isə vaxtında müalicə olunur.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- mədəaltı vəzin birləşmə yerindən həzm şirəsinin sızması (pankreatik fistula)
- öd axarı və ya mədə-bağırsaq birləşmələrində sızma
- mədənin gec boşalması — bir müddət yemək çətin ola bilər
- qarın boşluğunda irinli yığıntı (abses)
- həzm pozuntuları və qan şəkərinin dəyişməsi, bəzən ferment dərmanlarına ehtiyac olur
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Bu böyük həcmli əməliyyatdır; fərdi riski siqaret, artıq çəki, şəkərli diabet, ürək-ağciyər xəstəlikləri, yaş və əvvəlki sarılıq artırır. Həkim bunları əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–2 həftə
KT, onkomarkerlər, analizlər və bir neçə mütəxəssisin baxışı tələb olunur.
-
Əməliyyat 4–6 saat
Ümumi narkoz altında qarında kəsik vasitəsilə açıq üsulla aparılır.
-
Bərpa 2–3 ay
Stasionarda təxminən 2 həftə, sonra pəhriz və qastroenteroloq nəzarəti.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şişin yayılmasını və ümumi vəziyyətinizi qiymətləndirmək üçün geniş müayinə planı tərtib edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, laxtalanma göstəriciləri, qan qrupu, sidik analizi;
- onkomarkerlər (məsələn, CA 19-9);
- qarın boşluğunun və döş qəfəsinin kontrastlı kompüter tomoqrafiyası, lazım olduqda MRT və endoskopik USM;
- EKQ, exokardioqrafiya, tənəffüs funksiyasının yoxlanılması;
- cərrah, onkoloq, terapevt, qastroenteroloq və anestezioloq baxışı.
Sarılıq varsa, əvvəlcə öd axını stent və ya drenajla bərpa edilir. Arıqlama olduqda həkim əlavə qidalanma təyin edir. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanları mütləq həkimlə razılaşdırın. Əməliyyatdan 8 saat əvvəl yemək olmaz.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır, çox vaxt ağrını idarə etmək üçün epidural kateter də qoyulur.
- Giriş və reviziya. Qarnın yuxarı hissəsində kəsik edilir, cərrah metastaz olub-olmadığını və şişin çıxarıla biləcəyini yoxlayır.
- Rezeksiya. Mədəaltı vəzin başı, onikibarmaq bağırsaq, mədənin aşağı hissəsi, öd kisəsi, öd axarının bir hissəsi və limfa düyünləri bir blok halında çıxarılır.
- Rekonstruksiya. Nazik bağırsaq ilgəyi vəzin qalan hissəsi (və ya mədənin arxa divarı), öd axarı və mədə ilə ardıcıl birləşdirilir.
- Tamamlama. Anastomozların yanına drenajlar qoyulur, yara qat-qat tikilir.
Əməliyyat orta hesabla 4–6 saat çəkir. Sonra bir neçə gün intensiv terapiya palatasında gecə-gündüz müşahidə altında olursunuz.
Stasionarda qalma
Adətən 10–14 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir və gedişatdan asılı olaraq dəyişə bilər. Əməliyyat ümumi anesteziya altında açıq üsulla aparılır. İlk sutkada daha yaxın nəzarət, bəzən intensiv terapiya şöbəsində müşahidə lazım olur. Ağrı dərmanla idarə olunur, qarında drenaj boruları və bəzən mədə zondu qala bilər; sonra tədricən çıxarılır. Yataqdan qalxmaq erkən başlayır, maye və qida mərhələ-mərhələ artırılır, sarğılar müntəzəm dəyişdirilir.
Vəziyyətiniz sabitləşəndə, ağrı nəzarətdə olanda, qidalanma və gəzmə mümkün olanda evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir. Qidalanma və nəzarət müayinələri barədə təlimat da verilir.
Bərpa dövrü
Ağırlaşmasız gedişdə stasionarda təxminən 10–14 gün qalırsınız. Əməliyyat həzmin anatomiyasını dəyişdiyi üçün bərpa bir neçə ay çəkir və qastroenteroloqun iştirakı ilə aparılır.
- ilk günlərdə qidalanma venadaxili və ya zondla təmin edilir, sonra maye və pürevari qida tədricən daxil edilir;
- gündə 5–6 dəfə kiçik porsiyalarla yeyin, yağlı yeməkləri məhdudlaşdırın;
- həkim təyin edibsə, yeməklə birlikdə ferment preparatları qəbul edin;
- qan şəkərinə nəzarət edin;
- 2–3 ay ağır əşya qaldırmayın, gəzintiləri isə hər gün artırın;
- spirtli içkilərdən tamamilə imtina edin.
Bədən çəkisi və həzm müntəzəm yoxlanılır, dərman müalicəsi lazım olduqca korreksiya edilir.
Yadda saxla!
Bu əməliyyatdan sonra orqanizmin uyğunlaşması aylarla davam edə bilər və bu normaldır. Çəki itkisinin dayanması və gümrahlığın qayıtması bərpanın düzgün getdiyini göstərir.
- Yüksək hərarət, üşütmə, drenaj yerindən axıntı və ya güclənən qarın ağrısı olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Yağlı, parlaq və pis qoxulu nəcis ferment çatışmazlığının əlamətidir — həkimə xəbər verin.
- Onkoloqun təyin etdiyi müalicənin başlanma vaxtını buraxmayın.
Qiymət cədvəli
- Qastropankreatoduodenal rezeksiya 9 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əməliyyat zamanı narkoz altında olursunuz. Sonrakı günlərdə ağrı epidural kateter və venadaxili ağrıkəsicilərlə daimi nəzarətdə saxlanılır. Ağrının yaxşı idarə olunması erkən ayağa qalxmağa və nəfəs məşqlərinə imkan verir.
Qərar kontrastlı KT və digər müayinələrdən sonra, cərrah, onkoloq və radioloqdan ibarət konsiliumda qəbul edilir. Şişin damarlara yayılması və metastazların olub-olmaması əsas meyarlardır. Bəzi hallarda əvvəlcə kimyaterapiya, sonra əməliyyat tövsiyə olunur.
Vəzin bir hissəsi çıxarıldığı üçün insulin hasilatı azala bilər. Bəzi pasiyentlərdə diabet ilk dəfə yaranır və ya mövcud diabet ağırlaşır. Qan şəkəri müntəzəm yoxlanılır, lazım olduqda endokrinoloq müalicə təyin edir.
Əksər pasiyentlər 1–3 ay ərzində adi yeməklərin çoxunu yeyə bilir, lakin porsiyalar kiçik qalmalıdır. Tez doyma hissi və çəki itkisi ilk aylarda tez-tez rast gəlinir. Dietoloq və qastroenteroloq rasionu fərdi olaraq tərtib edir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Hospitalizasiya - nə qədər davam edir, növləri və qaydaları
Hospitalizasiya — pasiyentin diaqnostika, terapiya və müşahidə üçün tibb müəssisəsinin stasionarında yerləşdirilməsidir. O, təcili və planlı olur. Növlərin…
İstiqamət: Terapiya / Ümumi cərrahiyyə
