Amniocentesis

Amniosentez — nazik iynə ilə qarın divarından az miqdarda döl ətrafı mayenin götürülüb analiz edildiyi invaziv prenatal müayinədir.

Amniosentez USM nəzarəti altında qarının ön divarı və uşaqlıq divarından nazik iynə yeridilərək az miqdarda döl ətrafı (amniotik) mayenin götürülməsidir. Bu mayedə dölün hüceyrələri olur, buna görə müayinə xromosom dəstini və bir sıra genetik xəstəlikləri yüksək dəqiqliklə müəyyən etməyə imkan verir. Diaqnostik amniosentez adətən hamiləliyin 15-ci həftəsindən aparılır.

Göstərişlər

birinci trimestrin skrininqi və ya qeyri-invaziv prenatal test (NIPT) nəticəsinə görə xromosom anomaliyalarının yüksək riski;
USM-də inkişaf qüsurları və ya xromosom patologiyası markerləri;
valideynlərdən birində xromosom dəyişikliyi və ya monogen xəstəlik, əvvəllər genetik patologiyalı uşağın doğulması;
bətndaxili infeksiyadan şübhə (məsələn, sitomeqalovirus);
müalicə məqsədi — ağır çoxsululuqda artıq mayenin çıxarılması.

Əks-göstərişlər

Hamiləliyin pozulması təhlükəsi, deşilmə nahiyəsində dəri infeksiyaları, kəskin iltihabi xəstəliklər, qanın laxtalanmasının ağır pozğunluqları. Qərar fərdi qəbul edilir; HİV-infeksiyası və hepatitlərdə dölə ötürülmə riski ayrıca müzakirə olunur.

Hazırlıq

Prosedurdan əvvəl genetik məsləhət verilir, qan qrupu və rezus-faktor təyin edilir, ümumi qan analizi və infeksiyalara müayinə aparılır. Rezus-mənfi qadına, partnyor rezus-müsbət olduqda, müdaxilədən sonra antirezus immunoqlobulin vurulur. Xüsusi pəhriz lazım deyil.

Necə aparılır

Qadın arxası üstə uzanır. Həkim USM ilə ciftdən və dölün hissələrindən uzaq sahə seçir, dərini antiseptiklə işləyir və iynəni ekranda daim izləyərək yeridir. Mayenin götürülməsi təxminən bir dəqiqə çəkir, hissiyyat adətən əzələdaxili iynə kimidir. İlkin nəticə (FISH, QF-PZR) bir neçə günə, tam kariotip isə təxminən 2–3 həftəyə hazır olur.

Mümkün ağırlaşmalar

Qarının aşağı hissəsində yüngül dartılma ağrıları və deşilmə yerində narahatlıq ola bilər. Əsas risk hamiləliyin pozulmasıdır, müasir məlumatlara görə bu nadir hallarda (1%-dən az) baş verir. Həmçinin suyun sızması, qanlı ifrazat, infeksiya mümkündür. Prosedur günü sakit rejim tövsiyə olunur.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Amniosentezdən sonra uşaqlıq yolundan maye sızması, qanaxma, sancıyabənzər ağrılar, hərarətin yüksəlməsi və ya döl hərəkətlərinin dəyişməsi olarsa, dərhal doğum evinə müraciət edin.