Endoscopy

Optika və ya videokamera və işıq mənbəyi olan boru — endoskop vasitəsilə boşluqlu orqanların və bədən boşluqlarının daxildən müayinə üsulları qrupu.

Endoskopiya həkimin orqanın daxili səthini birbaşa gördüyü müayinə və müdaxilələrin ümumi adıdır. Müasir endoskoplar elastik (həzm traktı və bronxlar üçün) və sərt (oynaqlar, qarın boşluğu, sidik kisəsi, uşaqlıq boşluğu üçün) olur. İşçi kanal vasitəsilə alətlər keçirilir, buna görə eyni prosedur çox vaxt diaqnostika və müalicəni birləşdirir.

Əsas növləri

qastroskopiya — qida borusu, mədə, onikibarmaq bağırsaq;
kolonoskopiya və rektoromanoskopiya — yoğun və düz bağırsaq;
kapsul endoskopiyası və enteroskopiya — nazik bağırsaq;
ERXPQ və endoskopik ultrasəs müayinəsi — öd axarları, mədəaltı vəzi;
bronxoskopiya, larinqoskopiya, rinoskopiya — tənəffüs yolları və LOR orqanları;
sistoskopiya, histeroskopiya — sidik kisəsi və uşaqlıq boşluğu;
laparoskopiya, artroskopiya — qarın boşluğunda və oynaqlarda endoskopik əməliyyatlar.

Göstərişlər

Endoskopiya şikayətlərin səbəbini dəqiqləşdirmək (ağrı, qanaxma, udqunmanın çətinləşməsi, qanlı öskürək), xərçəng skrininqi, xərçəngönü vəziyyətlərin izlənməsi, biopsiya götürmək və müalicə üçün təyin edilir: poliplərin və yad cisimlərin çıxarılması, qanaxmanın dayandırılması, daralmaların genişləndirilməsi, stentlərin qoyulması.

Hazırlıq

Müayinənin növündən asılıdır: həzm traktının yuxarı şöbələri üçün 6–8 saat aclıq, yoğun bağırsaq üçün pəhriz və bağırsağın təmizlənməsi, bronxoskopiya üçün aclıq və siqaretdən imtina. Həkim antikoaqulyantlar, diabet dərmanları qəbulu, allergiyalar və hamiləlik barədə bilməlidir.

Necə aparılır

Bir çox endoskopik prosedur ambulator şəraitdə yerli anesteziya və ya sedasiya altında, daha mürəkkəbləri isə ümumi anesteziya altında aparılır. Təsvir ekrana ötürülür və qeyd edilir, ona erkən xərçəngi aşkar etməyə kömək edən xüsusi rejimlər (dar spektrli işıq, böyütmə) tətbiq oluna bilər. Biopsiya götürülməsi ağrısızdır.

Mümkün ağırlaşmalar

Endoskopiya təhlükəsiz sayılır. Prosedurdan sonra boğazda narahatlıq, köp, sedasiyadan sonra yuxululuq olur. Ciddi ağırlaşmalar — qanaxma, perforasiya, preparatlara reaksiyalar — nadirdir və daha çox müalicəvi müdaxilələrlə bağlıdır.

İstənilən endoskopiyadan sonra güclü ağrı, qızdırma, qanaxma, nəfəs almada çətinlik yaranarsa, təcili həkimə müraciət edin, vəziyyət kəskin pisləşdikdə isə təcili tibbi yardım (103) çağırın.