Plastik cərrahın səhvləri düzəldilə bilər

Təkrar (revizion) rinoplastika əvvəllər aparılmış burun əməliyyatının nəticələrini düzəltməyə yönəlmiş müdaxilədir. Bu əməliyyat ilkin müdaxilədən daha mürəkkəb ola bilər, çünki toxumalar artıq cərrahi dəyişikliyə məruz qalıb, çapıq toxuması var, qığırdaq elementləri zəifləyib və ya çatışmır.

Təkrar rinoplastikanın payı böyük deyil, lakin plastik cərrahiyyənin digər növlərində olduğundan yüksəkdir. Məsələ ondadır ki, burnun toxumaları və qığırdaqları kifayət qədər yavaş bitişir, bitişmə prosesində onların dəyişmələrinin özünəməxsus xüsusiyyətləri var.

Təkrar rinoplastikaya göstərişlər ilkin əməliyyatın nəticəsindən narazılıq, burnun deformasiyasına səbəb olan çapıqlaşma pozğunluğu, əsas müdaxilənin planlaşdırılması zamanı buraxılmış səhvlərin doğurduğu nəticələrdir.

Yadda saxlamaq lazımdır ki, təkrar rinoplastika ilkin əməliyyatdan toxumalar tam sağalanadək, çox vaxt ən azı bir il keçdikdən sonra planlaşdırılır — təkrar əməliyyatın aparılması üçün hərtərəfli hazırlıq lazımdır, onu yalnız pasiyentin bütün fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə alacaq plastik cərrahla dəfələrlə məsləhətləşmələrdən sonra yerinə yetirmək olar.

• burnun forması gözləntiyə uyğun deyilsə;
• burun tənəffüsü ilkin əməliyyatdan sonra pisləşibsə;
• burun ucu və ya kürəyi asimmetrikdirsə, deformasiya yaranıbsa;
• çapıq toxuması və ya bitişmələr narahatlıq yaradırsa;
• qığırdaq çatışmazlığı və ya çökmə müşahidə olunursa.

İlkin əməliyyatdan sonra yaranan problemləri iki qrupa bölmək olar. Əksər pasiyentlərdə onlar birgə mövcud olur:

Funksional problemlər təkcə estetika deyil, həyat keyfiyyəti məsələsidir. Ona görə cərrah müayinə zamanı hər iki istiqamətə baxır.

Təkrar əməliyyatdan əvvəl hərtərəfli hazırlıq tələb olunur. Cərrah ilkin əməliyyat barədə məlumat toplayır, burunu xaricdən və daxildən nəzərdən keçirir, lazım olduqda endoskopiya və ya kompüter tomoqrafiyası təyin edir.

1. Məsləhətləşmə. Pasiyent gözləntilərini, narahatlıqlarını və əvvəlki əməliyyat tarixçəsini izah edir.
2. Baxış. Cərrah dərini, qığırdaq və sümük quruluşunu, burun tənəffüsünü qiymətləndirir.
3. Müayinə. Lazım olduqda endoskopik baxış, şəkillər və görüntüləmə üsulları tətbiq olunur.
4. Plan. Cərrah əməliyyatın məqsədini, qığırdaq lazımdırsa, mənbəyini və gözlənilən nəticəni real şəkildə izah edir.
5. Vaxt. Əməliyyat toxumalar sakitləşdikdən və şişkinlik tam keçdikdən sonra planlaşdırılır.

Əməliyyatın özü ümumi narkoz altında aparılır və əməliyyatın mürəkkəbliyindən asılı olaraq bir neçə saat davam edir. Plastik cərrah kəsiklər edərək burun dərisini əsas qığırdaqdan və ya sümükdən ayırır. Sonra qığırdaqla manipulyasiyalar aparılır — həkim onu lazımi yerə hərəkət etdirə, forma vermək üçün həcmini artıra və s. bilər, həmçinin toxumalarla işlənilir — zərurət olduqda çatışmayan toxumalar əvəz edilir.

Təkrar rinoplastika da ilkin rinoplastika kimi həm «açıq», həm də «qapalı» üsulla yerinə yetirilə bilər. Qapalı rinoplastikada kəsiklər burnun daxili boşluğunda edilir, açıq rinoplastikada isə kəsik burnun ucunun altında, xənalıqları ayıran dəri qatı olan kolumella nahiyəsində aparılır. Əməliyyatın ikinci növü cərrahi müdaxilənin daha böyük həcmi tələb olunduqda həyata keçirilir.

Təkrar rinoplastikada tez-tez toxuma transplantasiyası lazım olur — bu halda həkim adətən pasiyentin öz toxumasından istifadə edir, o, süni toxuma və implantlardan daha yaxşı tutur. Bu zaman zərurət olduqda qığırdaq toxuması pasiyentin qulağından və ya qabırğalarından götürülə bilər — götürülən nahiyədə kiçik iz qala bilər, bunu cərrah əvvəlcədən izah edir.

Ağrının dərəcəsi fərdi olur və əməliyyatın həcmindən asılıdır. Lakin pasiyentin ümumi rahatlığı üçün həkim ağrıkəsici preparatlar yaza bilər — onları bir neçə gündən bir-iki həftəyədək qəbul etmək lazımdır. Əksər pasiyentlər təxminən bir-iki həftədən sonra işə və gündəlik həyata qayıda bilir. Tikişlər və fiksasiya vasitələri cərrahın göstərdiyi vaxtda götürülür.

Həkim pasiyentə əməliyyatdan sonrakı dövrü necə daha yaxşı keçirmək barədə tövsiyələr verməlidir — adətən onlara burun travmalarına səbəb ola biləcək fiziki aktivliyin (məsələn, idman məşqlərinin) məhdudlaşdırılması, günəşdən qorunmanın tövsiyə edilməsi (müəyyən müddət ərzində) daxildir.

Təkrar rinoplastika zamanı ağırlaşmalar istənilən plastik əməliyyatda yaranan ağırlaşmalara bənzəyir — damarların və ya toxumaların zədələnməsi, infeksiyanın yaranması, qüsurların natamam düzəldilməsi. Onların bir hissəsi düzgün planlaşdırma, cərrahın təcrübəsi və pasiyentin tövsiyələrə əməl etməsi ilə azaldıla bilər.

• İlk günlərŞişkinlik, burun tıxanması, yüngül ağrı. Başı yüksək vəziyyətdə saxlamaq, həkimin təyin etdiyi qaydada qulluq.
• Bir-iki həftəFiksasiya vasitələrinin götürülməsi, gündəlik həyata tədricən qayıdış.
• Bir neçə ayŞişkinliyin azalması, toxumaların sakitləşməsi. Burunun son forması tədricən görünür.
• UzunmüddətliToxumalar uzun müddət dəyişə bilər, buna görə nəzarət baxışları vacibdir.

İstənilən cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, təkrar rinoplastikada da risklər var. Onları əvvəlcədən müzakirə etmək pasiyentin hüququdur:

• qanaxma və ya hematoma;
• infeksiya;
• anesteziya ilə bağlı ağırlaşmalar;
• asimmetriya və ya gözləniləndən fərqli nəticə;
• burun tənəffüsünün tam yaxşılaşmaması;
• qoxu və dəri hissiyyatında müvəqqəti dəyişikliklər;
• əlavə düzəliş ehtiyacı.

Heç bir cərrah əməliyyatın nəticəsinə mütləq zəmanət verə bilməz, çünki sağalma fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır.

Planlı əməliyyatdan əvvəl cərrah və anestezioloq pasiyentə fərdi tövsiyələr verir. Ümumi qaydalar bunlardır:

• qan analizlərinin və lazım olan müayinələrin aparılması;
• qanın laxtalanmasına təsir edən dərmanlar və əlavələr barədə həkimə məlumat vermək, onları özbaşına dayandırmamaq;
• siqaretdən əməliyyatdan əvvəl və sonra uzun müddət imtina etmək, çünki siqaret sağalmanı ləngidir;
• əməliyyat günü yemək və içməyə dair göstərişlərə əməl etmək;
• evə müşayiətçi ilə qayıtmaq və ilk günlər köməkçi təmin etmək.