Diffuz ağrılar müxtəlif xəstəliklərin və patoloji vəziyyətlərin əlamətidir. Bu səhifədə diffuz ağrıların səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Alqoloq Cərrah Onkoloq Qastroenteroloq Terapevt Travmatoloq-ortoped
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Diffuz ağrılar müxtəlif xəstəliklərin və patoloji vəziyyətlərin əlamətidir. Onlar dəqiq lokalizasiyası olmayan yayılmış ağrılı hisslərdir. Vəziyyət çox vaxt xroniki xarakter daşıyır: daimi olur və ya uzun müddət (6 aydan çox) ərzində dövri olaraq yaranır. Səbəbin aşkarlanması üçün kompleks müayinə tələb olunur. Yalnız bundan sonra adekvat terapiya təyin etmək mümkündür.
Növləri
Diffuz ağrıların ümumi qəbul edilmiş təsnifatı yoxdur. Həkimlər çox vaxt lokalizasiyaya görə qruplara bölmədən istifadə edirlər: baş, bədən, ətraflar, bel, qarın nahiyəsi və s. Həmçinin hissin xarakteri (sızıltılı, sancıcı, kəsici, tutmaşəkilli), intensivliyi, gedişin xüsusiyyətləri (dövri və ya daimi) nəzərə alınır. Simptomun dəqiq təsviri diaqnostikanı və müalicənin seçilməsini asanlaşdırır.
Səbəbləri
Diffuz ağrılar müxtəlif patogenetik mexanizmlərlə, həmçinin onların kombinasiyası ilə şərtlənə bilər. Patoloji hisslərin ən geniş yayılmış səbəbləri bunlardır:
- Boş orqanların gərilməsi, məsələn, nəcis ləngiməsi və ya xroniki keçirməməzlik zamanı bağırsağın gərilməsi;
- Parenximatoz strukturların kapsulasının gərilməsi: qaraciyər böyüdükdə onun nahiyəsində ağrılar;
- Sinir köklərinin və ya kötüklərinin zədələnməsi: müxtəlif nevropatiya, nevralgiya, radikulopatiya növləri;
- Skelet və ya hamar əzələlərin spazmları;
- Damar zədələnməsi fonunda xroniki oksigen çatışmazlığı (işemiya);
- Şişkinlik və reseptorların qıcıqlanması ilə müşayiət olunan uzunmüddətli iltihabi proses;
- Bərk və ya yumşaq toxumaların mexaniki zədələnməsi, o cümlədən artroz fonunda sümük strukturlarının bir-birinə sürtünməsi;
- Strukturların hər hansı həcmli törəmə, ən çox şiş tərəfindən sıxılması.
Diaqnostika
Diffuz ağrılar kompleks diaqnostika tələb edən əlamətdir. Adətən ilkin müayinə mərhələsində — şikayətlərin toplanması, anamnez və baza müayinəsi zamanı — həkim yalnız ehtimal olunan səbəbi güman edə bilər. Diaqnoz istisna üsulu ilə qoyulur, tədqiqatlar aparıldıqca müxtəlif xəstəliklər ardıcıl olaraq istisna edilir.
Vəziyyətdən asılı olaraq xəstəyə aşağıdakı prosedurlar təyin edilir.
- Analizlər. İltihabı, qanın bədxassəli xəstəliklərini, bəzi patologiyaların dolayı əlamətlərini (məsələn, onkoloji proseslərin əksəriyyətində anemiya) və s. Aşkar etməyə imkan verir.
- USM. Ultrasəs vasitəsilə daxili orqanları, limfa düyünlərini, qan damarlarını vizuallaşdırmaq, iltihab və ya işemiya (oksigen aclığı) əlamətlərini tapmaq mümkündür.
- Kontrastlı və ya kontrastsız rentgenoqrafiya. Boşluqlu orqanlarda patoloji ocaqları (poliplər, divertikullar) aşkar etməyə, şişlərin dolayı əlamətlərini, sümük və oynaqların zədələnməsini və s. Tapmağa imkan verir.
- KT, MRT daxili strukturları laylı kəsiklər şəklində vizuallaşdırır, müxtəlif sıxlıqlı toxumaları göstərir.
- PET-KT: orqanizmin müxtəlif hissələrində şiş ocaqlarını axtarmaq üçün zəruridir.
- Endoskopik prosedurlar: qastro-, kolonoskopiya. Selikli qişanın şişlərini vizuallaşdırmaq, biopsiya götürmək, şübhəli törəmələri çıxarmaq imkanı verir.
Laborator və instrumental diaqnostikadan əlavə, müvafiq profilli həkimlərin konsultasiyaları tələb oluna bilər.
Müalicə
Diffuz ağrıların müalicə üsulunun seçimi onların mənşəyindən asılıdır. Xəstələrə təyin edilə bilər:
- Iltihab əleyhinə vasitələr (kortikosteroidlər, QSİƏV — qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr);
- Spazmolitiklər və miorelaksantlar;
- Qanın reologiyasını yaxşılaşdıran vasitələr (qanı durulaşdıran, antikoaqulyantlar);
- Vazodilatatorlar (damarları rahatlaşdıran və qan təchizatını yaxşılaşdıran);
- Maddələr mübadiləsini və regenerasiyanı stimullaşdıran preparatlar;
- Infeksiyalarda antibiotiklər və digər mikroblara qarşı vasitələr;
- Narkotik analgetiklərə qədər müxtəlif qrup analgetiklər və s.
Göstərişlərə görə cərrahi müalicə aparılır: şişlərin və digər həcmli strukturların çıxarılması, sinir köklərindən kompressiyanın götürülməsi, abseslərin açılması və s. Bədxassəli törəmələrdə əlavə olaraq kimyəvi və ya şüa terapiyası təyin oluna bilər.
Konservativ vasitələrlə pis kəsilən xroniki ağrılarda dərman blokadaları həyata keçirilir. Bu zaman preparat birbaşa mərkəzə yeridilir: spazmlaşmış və ya iltihablanmış əzələyə, zədələnmiş sinirin ətrafındakı toxumalara, oynağa və s. Bu, ağrı hisslərinin intensivliyini uzun müddətə azaltmağa imkan verir.
Əks göstəriş olmadıqda fizioterapiya, müalicəvi bədən tərbiyəsi, masaj, sanatoriya-kurort müalicəsi təyin oluna bilər.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Xroniki diffuz ağrı xəstənin fəaliyyətini və iş qabiliyyətini azaldır, tez-tez yuxusuzluğa, depressiv və narahatlıq pozğunluqlarının inkişafına gətirib çıxarır. Bundan başqa, ağırlaşmalar ilkin xəstəliklə şərtlənə bilər. Belə ki, Bexterev xəstəliyində xəstə onurğanın hərəkətsizliyi, osteoporoz, gözlərin zədələnməsi ilə üzləşir. Bədxassəli şiş zamanla metastaz verir, daxili orqanların funksiyasının ciddi pozulmasına, intoksikasiyaya, ölümlə nəticələnməyə səbəb olur. Məhz buna görə ağrı hisslərinə dözmək deyil, müayinədən keçmək və diaqnoza uyğun müalicə almaq çox vacibdir.
Hansı həkimə müraciət etməli
Diffuz ağrılarda baza müayinəni ümumi profilli həkimlər: terapevt, pediatr, cərrah apara bilər. Sonrakı mərhələdə xəstəni müxtəlif istiqamətlərin mütəxəssisləri müşahidə edə bilər.
Bu sahədə kömək edə biləcək mütəxəssislər: terapevt, onkoloq, qastroenteroloq, travmatoloq-ortoped, cərrah, alqoloq.
Yadda saxla!
Diffuz ağrılar nadir hallarda yüksək intensivliyə malik olur. Daha çox onlar sızıltılı xarakter daşıyır və zəif ifadə olunur, xüsusən patoloji prosesin inkişafının erkən mərhələlərində. Nəticədə insan diskomforta məhəl qoymur, onu xalq təbabəti vasitələri və ya aptek preparatları ilə özü aradan qaldırmağa çalışır. Bunun nəticəsində ilkin patologiya uzun müddət həkimlərin diqqətindən kənarda qalır, proqressivləşir, simptomatikanın güclənməsinə səbəb olur. Bir çox hallarda bu, sağlamlığın ciddi pisləşməsinə, ağrı hisslərinin artmasına və fəaliyyətin məcburi məhdudlaşdırılmasına gətirib çıxarır. Həkimlər insana güclü dərman vasitələri təyin etməli olurlar ki, bunlar da uzunmüddətli qəbulda tez-tez həzm, sidik-ifrazat, hepatobiliar sistemlər tərəfindən ağırlaşmalara səbəb olur. Belə problemlərin qarşısını almaq üçün diffuz ağrının ilk əlamətlərində, hətta zəif ifadə olunsa belə, müayinədən keçmək daha yaxşıdır.
Suallar və cavablar
Bəli, səbəbi aradan qaldırılarsa. Proqnoz ilkin xəstəlikdən asılıdır.
Diffuz və digər ağrılarda özünü müalicə etmək tövsiyə olunmur, çünki onlar həmişə patoloji prosesdən xəbər verən siqnaldır. Müayinədən keçmək və müalicə almaq lazımdır.
