Döş qəfəsi nahiyəsində ağırlıq hissi — döş qəfəsində təzyiq, daxili gərginlik və ya sıxılma kimi subyektiv hissdir. Bu səhifədə döş qəfəsində ağırlığın səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Kardioloq Nevroloq Psixoterapevt Pulmonoloq Qastroenteroloq Terapevt
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Döş qəfəsi nahiyəsində ağırlıq hissi — döş qəfəsində təzyiq, daxili gərginlik və ya sıxılma kimi subyektiv hissdir. O, bir tərəfdə yerləşə, yayılmış xarakter daşıya və ya birbaşa döş qəfəsinin ortasında hiss oluna bilər. Simptoma tez-tez nəfəs almanın çətinləşməsi, hava çatışmazlığı hissi, bəzi hallarda isə ağrı, yanma və ya öskürək əlavə olunur. Pasiyentlər tez-tez, xüsusilə yükdən sonra və ya həyəcan zamanı, «nəfəs almaq çətindir və döş qəfəsində ağırlıq var» deyə şikayətlənirlər. Bu vəziyyət narahatlıq yarada bilər, çünki onu ürək-ağciyər xəstəlikləri ilə əlaqələndirirlər. Lakin döş qəfəsindəki ağırlıq həmişə ürəyin və ya tənəffüs yollarının patologiyaları ilə bağlı olmur — səbəb həzm sistemi, hətta psixoemosional amillər ola bilər. Ağırlaşmalara yol verməmək üçün döş qəfəsindəki ağırlıq hissinin nə ilə bağlı olduğunu vaxtında müəyyənləşdirmək və zəruri tədbirlər görmək vacibdir.
Növləri
Döş qəfəsində ağırlığın növləri problemin ilkin mənbəyindən asılıdır:
- Kardiogen (ürək xəstəlikləri);
- Pulmonal (ağciyər xəstəlikləri);
- Mədə-bağırsaq mənşəli (həzm sistemi);
- Psixogen (stress, narahatlıq);
- Neyrogen (qabırğaarası sinirlərin zədələnməsi).
Səbəbləri
Döşdə ağırlıq hissinin yarandığı vəziyyət müxtəlif patoloji proseslərin nəticəsi ola bilər.
- Ürək işemiyası. Ürək əzələsinə qan axınının azalması toxumaların oksigen aclığına səbəb olur. Bu, döşdə ağrı və sıxılma hissi yaradır — xüsusən fiziki yüklənmə zamanı yaranan stenokardiyanın tipik əlamətidir.
- Pnevmoniya. Ağciyər toxumasının iltihabı zamanı nəfəs almağı çətinləşdirən ödem və iltihabi ekssudat əmələ gəlir. Bu, xüsusən nəfəs alarkən nəfəsdarlıq, zəiflik və ağırlıq hissi ilə müşayiət olunur.
- Qida borusu reflüksü. Sfinkterin zəifləməsi zamanı mədə möhtəviyyatı qida borusuna keçir. Turşu selikli qişanı qıcıqlandıraraq yeməkdən sonra yanma, diskomfort və döş qəfəsində ağırlıq yaradır.
- Psixoemosional gərginlik (döşdə ağırlığın psixosomatikası). Narahatlıq fonunda simpatik sinir sistemi aktivləşir, bu da döş qəfəsində əzələ spazmlarına və yalançı sıxılma, nəfəs almaqda çətinlik hissinə səbəb olur.
- Qabırğaarası nevralgiya. Qabırğaarası sinirlərin sıxılması və ya iltihabı hərəkət və ya nəfəs alarkən güclənən kəskin, sancıcı ağrı və sıxılma hissi yaradır.
Diaqnostika
Döş qəfəsindəki ağırlığın mənbəyini müəyyənləşdirmək üçün həkimlər müxtəlif diaqnostik prosedurlardan istifadə edir.
EKQ ürək işindəki nasazlıqları, işemiya əlamətlərini və ya ritm pozğunluqlarını aşkar etməyə kömək edir. Rentgenoqrafiya ağciyərlərin vəziyyətini vizuallaşdıraraq iltihabı və ya şişləri aşkar edir. Exokardioqrafiya (ürəyin USM-i) ürəyin yığılma qabiliyyətini və quruluşunu qiymətləndirir. Spirometriya bronxopulmonar pozğunluqları aşkar etməyə imkan verir. Qan analizləri iltihabı və ya anemiyanı aşkar etməyə kömək edir. Reflüksdən və ya digər mədə-qida borusu xəstəliklərindən şübhələndikdə endoskopik müayinə (EQDS) aparılır.
Ən çox istifadə olunan müayinələr:
- Qan analizləri;
- Qastroskopiya;
- Ürəyin ultrasəs müayinəsi / exokardioqrafiya (EXOKQ);
- Elektrokardioqrafiya (EKQ).
Müalicə
Müalicə üsulunun seçimi döş qəfəsində ağırlıq hissinə səbəb olan xəstəlikdən asılıdır. Müalicə proqramı bir neçə istiqaməti əhatə edir:
- Dərman vasitələrinin tətbiqi. Ürək qan dövranının pozulmasında qan axınının normallaşmasına və miokardın yükünün azalmasına kömək edən dərmanlardan istifadə olunur. Ağciyər xəstəliklərində iltihabəleyhinə və ya antibakterial təsirə malik preparatlar təyin olunur. Mədənin turşuluğu yüksək olduqda sekresiyanı azaldan və ya turşunu neytrallaşdıran vasitələr tətbiq olunur. Narahatlıq vəziyyətlərində sakitləşdirici effektə malik preparatlar göstərişdir.
- Qeyri-dərman təsiri. Qidalanmanı dəyişdirmək tövsiyə olunur: selikli qişanı qıcıqlandıran məhsulları — acılı, qızardılmış, turş qidaları istisna etmək. Orta dərəcəli fiziki yüklənmələr fərdi qaydada seçilir — onlar ürəyin möhkəmlənməsinə, ağciyərlərin ventilyasiyasının yaxşılaşmasına və psixoemosional gərginliyin aradan qaldırılmasına kömək edir. Tam yuxu və gün rejimi də vacibdir.
- Psixoloji dəstək. Psixosomatik şikayətlər olduqda rahatlaşma texnikaları, tənəffüs məşqləri və psixoterapevt məsləhətləri kömək edir. Bu, narahatlığı azaldır, əzələ tonusunu normallaşdırır və döşdə ağırlıq hissindən qurtulmağa kömək edir.
- Fizioterapiya və masaj. Əlavə olaraq döş nahiyəsində qan təchizatını yaxşılaşdıran və spazmları aradan qaldıran prosedurlar təyin oluna bilər. Masaj əzələləri rahatlaşdırmağa, limfa axınını və pasientin ümumi vəziyyətini yaxşılaşdırmağa imkan verir.
- Xroniki xəstəliklərə nəzarət. Müşayiət edən xəstəliklər olduqda profil mütəxəssislər tərəfindən müntəzəm müşahidə olunmaq və onların tövsiyələrinə əməl etmək vacibdir. Bu, kəskinləşmə və ciddi nəticələr riskini azaldır.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Əlamət nəzərə alınmazsa və vaxtında müalicə edilməzsə, döşdə ağırlıq əlamətin yaranma səbəbindən asılı olan bir sıra təhlükəli nəticələrə gətirib çıxara bilər:
- Kəskin miokard infarktı. Qan təchizatının uzunmüddətli pozulması zamanı ürək əzələsi toxumasının bir hissəsi ölə bilər. Bu, dönməz dəyişikliklərə, hətta ölümlə nəticələnən vəziyyətə gətirib çıxara bilər.
- Ürək çatışmazlığı. Ürəyin nasos funksiyasının zəifləməsi qanın durğunlaşmasına, ödemlərin yaranmasına və xüsusən fiziki yüklənmə zamanı hava çatışmazlığına səbəb olur.
- Ağır pnevmoniya. Ağciyər toxumasının iltihabı müalicə olunmazsa, ifadəli tənəffüs çatışmazlığına və qaz mübadiləsinin pozulmasına gətirib çıxara bilər.
- Qida borusunun eroziyaları və xoraları. Mədə möhtəviyyatının xroniki geriyə axını qida borusunun selikli qişasını zədələyə bilər, bu da qanaxmalara və udma zamanı ağrılara səbəb olur.
- Psixoemosional pozğunluqlar. Uzunmüddətli narahatlıq və stress lazımi korreksiya olmadan depressiyaya çevrilə bilər, bu da həyat keyfiyyətini xeyli pisləşdirir və bərpanı yavaşladır.
Əgər döş qəfəsindəki ağırlıq və ya sıxıcı hiss sol qola, çənəyə, boyuna və ya kürəyə yayılırsa, nəfəs darlığı, soyuq tər, ürəkbulanma və ya zəiflik ilə müşayiət olunursa, bu, infarkt əlaməti ola bilər — gecikmədən təcili yardım çağırın, özünüz həkimə getməyə çalışmayın.
Hansı həkimə müraciət etməli
Döş qəfəsində təzyiq, ağırlıq və ya narahatlıq yarandıqda vaxtında tibbi yardıma müraciət etmək vacibdir.
Döş qəfəsində qəfil, güclü sıxıcı ağırlıq və ya ağrı yaranarsa, bu qola, çənəyə və ya kürəyə yayılarsa, nəfəs darlığı, soyuq tər, ürəkbulanma və ya huşun tutulması ilə müşayiət olunarsa, bu ürək tutmasının əlaməti ola bilər — belə halda dərhal 103 nömrəsinə zəng edərək təcili yardım çağırmaq lazımdır, həkim qəbuluna yazılmaqla vaxt itirməyin.
Mümkün səbəbdən asılı olaraq aşağıdakı mütəxəssislərə müraciət etmək olar:
Yadda saxla!
Döş nahiyəsində narahatedici sıxılma və ya basma hissi ciddiyə alınmalı olan narahatedici əlamətdir. O, ürəyin və ya tənəffüs sisteminin işində ciddi nasazlıqlara işarə edə bilər. Lakin belə təzahürlər həzm traktının problemlərini də müşayiət edə bilər, habelə psixoemosional yüklənmələrin nəticəsi ola bilər. Döşdə ağırlığın dəqiq səbəbini müəyyən etmək üçün instrumental və laborator üsulları əhatə edən tam tibbi müayinədən keçmək lazımdır.
Müasir diaqnostika hətta gizli xəstəlikləri erkən mərhələdə aşkar etməyə imkan verir. Həkimlər vurğulayır ki, müalicəyə kompleks və fərdiləşdirilmiş yanaşma vacibdir: yalnız dərmanlar kifayət etmir. Pasientin ümumi vəziyyətini nəzərə almaq, həyat tərzini korreksiya etmək, emosional fonu nizamlamaq, lazım gəldikdə isə bərpa üsullarını əlavə etmək lazımdır. Döşdə ağırlıq yarandıqda, xüsusən nəfəs almaqda çətinlik, öskürək və ya ağrı hissi ilə birləşdikdə, mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır.
Suallar və cavablar
Qida qəbulundan sonra mədə həcmcə böyüyür, bu da diafraqmaya və qida borusuna təzyiq göstərir. Qastroezofageal reflüks olduqda mədədən turşu qida borusuna keçərək yanma və ağırlıq hissi yarada bilər. Əlamətlər həmçinin həddindən artıq yemə və ya mədə-bağırsaq traktının motorikasının pozulması ilə bağlı ola bilər.
Döş qəfəsində sıxılma hissi ilə birlikdə nəfəs almaqda çətinlik, döş qəfəsində ağrı, əldə, çənədə və ya kürəkdə ağrının yayılması, zəiflik və ya soyuq tər müşahidə olunursa, bu ürək infarktı və ya digər həyat üçün təhlükəli vəziyyətin əlaməti ola bilər — dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır. Həkim gələnə qədər sakit, rahat vəziyyətdə qalın və fiziki yüklənmədən çəkinin.
Bəli, psixoemosional yüklənmələr tez-tez fiziki səviyyədə özünü göstərir. Həyəcan zamanı döş qəfəsinin əzələləri istənilməyən şəkildə gərginləşə bilər, bu da sıxılma, hətta ağrı hissi yaradır. Bu halda tənəffüs texnikaları, relaksasiya, psixoloq məsləhəti faydalıdır.
Səbəbi müəyyən etmək üçün həkimlər EKQ, rentgenoqrafiya, ürəyin USM-si, laborator analizlər təyin edə bilər. Bu üsullar ürəyin, ağciyərlərin vəziyyətini qiymətləndirməyə və iltihabi və ya funksional pozğunluqları aşkar etməyə kömək edir. Lazım gəldikdə əlavə müayinələr aparılır — məsələn, spirometriya və ya qastroskopiya.
Zəif ifadə olunmuş əlamətlərdə vəziyyəti yüngülləşdirmək üçün qənaətli gün rejimi, qidalanmanın korreksiyası, həddindən artıq yeməkdən imtina və stress yükünün azaldılması kömək edir. Tənəffüs gimnastikası və müntəzəm fiziki fəallıq faydalıdır. Lakin əlamətlər davam edir və ya güclənirsə — tibbi müayinə lazımdır.
