Ənsədə ağrı baş ağrısının növlərindən biridir. Bu səhifədə ənsədə ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər və hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah Kardioloq Nevroloq Neyrocərrah Oftalmoloq Otolarinqoloq Stomatoloq Terapevt Travmatoloq-ortoped
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Ənsədə ağrı baş ağrısının növlərindən biridir. O, beyin və onun qişalarının xəstəlikləri, kəllə travması, damar patologiyaları, hətta LOR orqanlarının infeksiyaları nəticəsində yarana bilər. Hər bir halda müşayiət edən əlamətlər fərqlənir ki, bu da həkimlərə düzgün diaqnoz qoymağa kömək edir.
Növləri
Mütəxəssislər ənsədə baş ağrısının ən geniş yayılmış növlərini ayırd edir.
- Dözülməz. Ən çox sinir nevralgiyası və meningitdə yaranır.
- Ürəkbulanma ilə ağırlaşmış. Həm travma nəticəsi ola bilər, həm də onkoloji xəstəlikdən xəbər verə bilər.
- Döyünücü. Damar spazmı ilə əlaqədardır, bundan əlavə tez-tez arterial hipertenziyanı müşayiət edir.
- Kəskin. Təhlükəli ağrı növüdür. Subaraxnoid qansızmanın — dərhal təcili yardım çağırılmasını tələb edən terminal vəziyyətin — bariz əlamətidir. Bəzən boyun miozitindən və ya miqrendən xəbər verə bilər.
- Daimi. Fasiləsiz ağrının səbəbi ən çox onurğa sütununun patologiyalarında olur. Bu halda boyun osteoxondrozundan, spondilyozdan və digər patologiyalardan şübhələnmək olar.
- Baş gicəllənməsi ilə ağırlaşmış. Çox vaxt boyun osteoxondrozundan və arterial hipertenziyadan xəbər verir.
- Atəşvari. Sinir və əzələlərin soyuqlaması nəticəsi və ya xroniki osteoxondrozun kəskinləşməsinin əlaməti ola bilər.
- Sıxıcı. Həddindən artıq yorğunluq və ya stress zamanı yaranır.
Bəzən ağrının xarakteri dəyişə bilər. Bunlar yalnız istinad ediləcək ümumi əlamətlərdir, onlar əsasında özünə diaqnoz qoymaq olmaz.
Səbəbləri
Başın ənsə hissəsindəki ağrının səbəbləri müxtəlif ola bilər. Bəzi provokasiyaedici amilləri qeyd etmək olar:
- Əzələ gərginliyi;
- Stress;
- Ənsə nahiyəsinin zədələnməsi və ya travması;
- Duruş pozğunluqları;
- Piylənmə;
- Hərəkətsiz həyat tərzi;
- Kofeinli içkilərin qəbulu;
- Qısa və nizamsız yuxu.
Bundan əlavə, ənsə ağrısının səbəbi beynin və onun qişalarının xəstəlikləri, damar və infeksion-iltihabi patologiyalar, hormonal pozğunluqlar, boyun osteoxondrozu və digər xəstəliklər ola bilər. Ağrı baş travmalarında da müşahidə oluna bilər, lakin bu zaman o, adətən daha yayılmış xarakter daşıyır.
Diaqnostika
Ənsə ağrısında diaqnostik tədbirlər ətraflı anamnez toplanması ilə başlayır. Mütəxəssis xəstədən ağrı hisslərinin davametmə müddəti və intensivliyi, həyat tərzi, zərərli vərdişlər barədə suallar verir, simptomun yaranmasına genetik meyilliliyin olub-olmadığını müəyyənləşdirir. Sonra arterial təzyiq ölçülür, ürək tonları və tənəffüs küyləri dinlənilir. Klinik mənzərəni təsdiqləyici faktlarla tamamlamaq üçün aşağıdakı müayinə variantları təyin oluna bilər.
Analizlər, angioqrafiya, baş beynin MRT-si, baş beynin KT-si, burun boşluqlarının rentgeni, sutkalıq arterial təzyiq monitorinqi (SATM), baş və boyun damarlarının USDQ-si, EEQ — elektroensefaloqrafiya, boyun onurğasının MRT-si, boyun KT-si, baş beyin damarlarının MSKT-si.
- Maqnit-rezonans tomoqrafiya (MRT). Ətraflı şəkillər yaratmaq üçün maqnit sahələri və radiodalğalardan istifadə edilən beyin strukturlarının görüntüləmə üsuludur. MRT ənsədə ağrı ilə əlaqəli ola bilən boyun və baş toxuma və strukturlarındakı dəyişiklikləri aşkar etməyə kömək edir.
- Kompüter tomoqrafiyası (KT). KT-skaner kəllənin daxili strukturlarının əks olunduğu köndələn kəsiklər yaratmaq üçün rentgen şüalarından istifadə edir.
- Dopplerqrafiya ilə ultrasəs müayinəsi (USM). Səs dalğaları vasitəsilə beyin strukturlarını vizuallaşdırmağa imkan verir. Dopplerqrafiyalı USM baş və boyun qan damarlarının vəziyyətini öyrənmək üçün təyin edilir.
- Laborator diaqnostika: ümumi və biokimyəvi qan analizi, koaqulyaqrama, infeksiyalara testlər və s.
Müalicə
Ənsə ağrısının müalicə taktikası onun yarandığı patologiyanın növündən asılıdır. Ağrını azaltmaq üçün həkimlər tövsiyə edir:
- Yaxa zonasının masajı;
- Fizioterapevtik müalicə: lazer, ultrasəs, elektroforez, maqnitoterapiya və digər bəzi üsullar;
- Müxtəlif manual terapiya üsulları;
- Soyuq kompreslərin tətbiqi;
- Müalicəvi bədən tərbiyəsi (LFK);
- Akupunktura;
- Yuxu rejiminin və təmiz havada gəzintinin bərpası.
Dərman vasitələrindən aşağıdakılar təyin oluna bilər:
- Iltihabəleyhinə və ağrıkəsici preparatlar;
- Spazmolitiklər;
- Hipotenziv vasitələr;
- Sedativ preparatlar;
- Xondroprotektorlar (onurğa qığırdaqlarının patologiyalarında).
Əgər sinirlərin və ya onurğa qığırdaqlarının ciddi zədələnməsindən söhbət gedirsə, cərrahi müalicə variantları nəzərdən keçirilir. Belə müdaxiləyə misal onurğa beyninin dekompressiyasıdır. Əməliyyat onurğa beyninin və ya sinir köklərinin sıxılması diaqnoz qoyulduqda aparılır. Müdaxilə zamanı sinir strukturlarının zədələnməsinə səbəb ola bilən sümük, qığırdaq və ya digər toxumaların bir hissəsi çıxarılır.
Onurğa sütununun patologiyalarının son dərəcə ağır hallarında onurğanı stabilləşdirmə üsulları tətbiq olunur. Bu müdaxilə çərçivəsində həkimlər fəqərələri fiksasiya və stabilləşdirmək üçün implantlar, ştiftlər, lövhələr və digər alətlərdən istifadə edir.
Sinir sisteminin infeksiyaları güclü dozalarda antibakterial vasitələrlə müalicə olunur, detoksikasiya aparılır. İnsultlarda beyin qan dövranını yaxşılaşdıran vasitələr təyin edilir.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Ənsə nahiyəsindəki ağrının özü ağırlaşmalara səbəb olmur. Ağırlaşmalar ağrının əlaməti olduğu xəstəliklər nəticəsində yaranır. Problemi özbaşına həll etməyə çalışdıqda və ya həkim tövsiyələrini nəzərə almadıqda xəstə aşağıdakı patologiyalarla üzləşə bilər.
- Mielopatiya: koordinasiya itkisi, həssaslığın dəyişməsi və aşağı, yuxarı ətraflarda zəiflik ilə müşayiət olunan onurğa beyni funksiyasının pozulması.
- İnsult: oksigen aclığı (işemiya) və ya qansızma fonunda beynin müəyyən hissəsinin funksiyasının pozulması. Zədələnmiş nahiyənin cavabdeh olduğu proseslərin pozulması ilə müşayiət olunur.
- İltihabi proses nəticəsində beynin ağır zədələnmələri.
- Sepsis: infeksiyanın qan dövranına yayılması.
Ən ağır hallarda xəstə özünə xidmət qabiliyyətini itirərək əlil olur və ya vəfat edir. Buna görə ənsə nahiyəsində nadir hallarda yaranan ağrılarda belə mütəxəssisə müraciət edib təyin olunmuş müalicədən keçmək daha yaxşıdır.
Hansı həkimə müraciət etməli
Müayinəyə terapevtə müraciətdən başlamaq lazımdır. Toplanmış anamnez əsasında o, xəstəni dar ixtisaslı mütəxəssislərin konsultasiyasına göndərə bilər. Bəzi klinik hallarda bir neçə həkimin konsultasiyası eyni vaxtda tələb oluna bilər.
Ənsədə baş ağrısı olan xəstə ilə müxtəlif ixtisaslar üzrə həkimlər məşğul ola bilər:
Terapevt, otolarinqoloq (LOR), nevroloq, neyrocərrah, oftalmoloq (okulist), cərrah, travmatoloq-ortoped, kardioloq, stomatoloq.
Yadda saxla!
Ənsədəki ağrını daim spazmolitiklərin və ya iltihabəleyhinə preparatların qəbulu ilə susdurmaq lazım deyil. Simptom həftədə iki dəfədən çox təkrarlanırsa və səbəbi məlum deyilsə, mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır. Həkim müayinə aparacaq və təkcə simptomu deyil, səbəbini də aradan qaldıracaq müalicə təyin edəcək.
Kəskin və güclü ağrı qəfil yaranıbsa, huşun itirilməsi, güclü başgicəllənmə, daimi ürəkbulanma və qusma, bədənin bir tərəfində həssaslığın azalması ilə müşayiət olunursa, dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır. Bu, insultun və ya beyin qansızmasının əlaməti ola bilər.
Suallar və cavablar
Yalnız müayinədən keçmisinizsə, diaqnozunuzu bilirsinizsə və həkimin müvafiq təyinatları varsa.
Bəli. Bu, beyin şişlərinə və kistalarına qədər çox ciddi pozğunluqlara işarə ola bilər. Dəqiq diaqnozu yalnız həkim qoya bilər.
