Kolorektal xərçəngdə əməliyyat çənbər və ya düz bağırsağın şişli seqmentinin regionar limfa düyünləri ilə birlikdə çıxarılmasıdır. Bu, xəstəliyin əsas müalicə üsuludur: şiş sağlam toxuma sərhədində götürülür, yayılma riski azalır. Müdaxilə ümumi anesteziya altında laparoskopik və ya açıq üsulla, erkən şişlərdə isə anal yolla endoskopik aparılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 2–4 saat
- Stasionarda
- 7–14 gün
- Bərpa
- 6–8 həftə
- Qiymət
- 5 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- kolorektal xərçəngin cərrahi müalicəsi
- bağırsaq rezeksiyası
- hemikolektomiya
- düz bağırsağın rezeksiyası
- qarın-aralıq ekstirpasiyası
- transanal endoskopik mikrocərrahiyyə (TEM)
Əməliyyatın təsviri
Kolorektal xərçəng çənbər və düz bağırsağın bədxassəli şişidir. Xəstəlik daha çox 40 yaşdan yuxarı insanlarda aşkarlanır, lakin son illər gənclərdə də rast gəlir. Uzun müddət əlamətsiz keçdiyi üçün proktoloqda profilaktik müayinə erkən diaqnozun ən etibarlı yoludur.
Əməliyyatın məqsədi şişi sağlam toxuma sərhədi ilə tam çıxarmaq, metastaz riskini azaltmaq və qanaxma, keçməzlik kimi ağırlaşmaların qarşısını almaqdır. Bağırsağın şişli hissəsi limfa düyünləri olan piy toxuması ilə birlikdə götürülür, sonra uclar birləşdirilir.
Əməliyyatın növləri:
- Laparoskopik rezeksiya — bir neçə kiçik deşikdən kamera və alətlərlə aparılır;
- Açıq (laparotomik) rezeksiya — qarnın ön divarında kəsiklə aparılır;
- Düz bağırsağın mezorektumla birlikdə rezeksiyası — limfa düyünləri olan bağırsaqətrafı piy toxuması da çıxarılır;
- Qarın-aralıq ekstirpasiyası — düz bağırsaq anal sfinkterlə birlikdə çıxarılır, daimi kolostoma formalaşdırılır;
- Transanal endoskopik mikrocərrahiyyə — düz bağırsağın erkən şişləri anal yolla, qarın kəsiyi olmadan çıxarılır.
Üsul şişin mərhələsinə, yerləşməsinə və ümumi sağlamlığınıza görə seçilir.
Əməliyyatın nəticəsi
Erkən mərhələdə aparılan əməliyyat çox vaxt tam sağalmaya imkan verir. Gec aşkarlanmış xəstəlikdə əməliyyat şiş kütləsini aradan qaldırır, ağırlaşmaların qarşısını alır və ömrü uzadır.
Çıxarılan seqment və limfa düyünləri histoloji müayinəyə göndərilir: bu, mərhələni dəqiqləşdirir və kimyaterapiya və ya şüa terapiyası ehtiyacını müəyyən edir. Onkoloq nəticəni sizinlə müzakirə edir. Bağırsağın funksiyası əməliyyatın həcmindən asılı olaraq tədricən bərpa olunur.
Üstünlüklər
Açıq əməliyyatla müqayisədə laparoskopik rezeksiya kolorektal xərçəngdə bir sıra üstünlüklər verir.
-
Bir neçə kiçik deşik
Bağırsaq və limfa düyünləri böyük kəsik olmadan, qarın divarındakı bir neçə deşikdən çıxarılır.
-
Daha tez aktivləşmə
Laparoskopiyadan sonra ağrı adətən az olur və siz açıq əməliyyatdan sonrakından tez ayağa qalxırsınız.
-
Erkən mərhələdə qənaət
Düz bağırsağın erkən şişlərində transanal endoskopik mikrocərrahiyyə bağırsağı saxlamağa imkan verir.
-
Kiçik çapıqlar
Uzun kəsik əvəzinə qarın divarında bir neçə kiçik, az nəzərə çarpan çapıq qalır.
Göstərişlər
Çənbər və ya düz bağırsaqda bədxassəli şişin aşkarlanması cərrahi müalicəyə birbaşa göstərişdir. Diaqnozu biopsiya təsdiqləyir.
Aşağıdakı əlamətlər müayinəyə səbəb olmalıdır:
- uzunmüddətli qəbizlik və ya ishal, nəcisin dəyişkən xarakteri;
- nəcisdə qan qarışığı;
- qarında köp və diskomfort;
- yeri dəqiq bilinməyən qarın ağrıları.
Bu əlamətlər spesifik deyil və bağırsağın başqa xəstəliklərində də olur, ona görə proktoloq konsultasiyası vacibdir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Çox erkən, selikli qişa daxilində olan kiçik şişlər bəzən endoskopla çıxarılır və qarın boşluğuna girməyə ehtiyac qalmır. Düz bağırsaq xərçəngində çox vaxt əməliyyatdan əvvəl şüa və kimyaterapiya aparılır — bu, şişi kiçildir və əməliyyatı asanlaşdırır. Çox seçilmiş hallarda alətlər yalnız anal yoldan istifadə olunur. Yayılmış xəstəlikdə dərman müalicəsi əsas yer tuta bilər.
Rezeksiya laparoskopik və ya açıq aparıla bilər, bağırsağın uclarını birləşdirmək mümkün olmadıqda isə müvəqqəti və ya daimi stoma çıxarılır. Üsulu cərrah müayinədən sonra seçir: şişin yeri, mərhələsi, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz və əvvəlki əməliyyatlar nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- radikal çıxarılmanı mümkünsüz edən çoxsaylı uzaq metastazlar.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiyalar, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- ağır anemiya və qidalanma çatışmazlığı — əvvəlcə korreksiya olunur;
- düz bağırsağın yerli yayılmış şişi — əvvəlcə kimyaşüa terapiyası aparıla bilər;
- laparoskopiya üçün: geniş bitişmələr, ağır ürək-ağciyər çatışmazlığı.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- bağırsaq uclarının birləşmə yerindən sızma — qarın boşluğunda iltihaba səbəb ola bilər, bəzən təkrar əməliyyat və ya stoma tələb edir
- bağırsaq işinin gec bərpası və ya sonradan yapışmalar nəticəsində keçməzlik
- düz bağırsaq əməliyyatından sonra tez-tez və kiçik porsiyalı defekasiya, müvəqqəti də olsa nəcis saxlamada çətinlik
- çanaq sinirlərinin təsirlənməsi: sidik ifrazı və cinsi funksiyada dəyişiklik
- stoma ilə bağlı dəri qıcıqlanması və yırtıq
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, diabet, anemiya və qidalanma çatışmazlığı, əvvəlki şüa terapiyası, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 7–14 gün
Kolonoskopiya, KT, MRT, analizlər və bağırsağın təmizlənməsi lazımdır.
-
Əməliyyat 2–4 saat
Ümumi anesteziya altında laparoskopik və ya açıq üsulla aparılır.
-
Bərpa 6–8 həftə
Stasionarda 1–2 həftə qalırsınız, sonra evdə bərpa davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah diaqnozu dəqiqləşdirmək, şişin dərinliyini və yayılmasını qiymətləndirmək üçün müayinələr təyin edir:
- biopsiya ilə kolonoskopiya;
- qarın və döş qəfəsinin kontrastlı KT-si, düz bağırsaq xərçəngində kiçik çanağın MRT-si;
- qan və sidik analizləri, koaquloqramma, onkomarkerlər;
- ayaq venalarının doppleroqrafiyası, EKQ;
- terapevt və anestezioloq baxışı.
Düz bağırsaq xərçəngində bəzən əvvəlcə şişi kiçildən kimyaşüa terapiyası aparılır — bu, radikal çıxarılma üçün şərait yaradır. Əməliyyat ərəfəsində həkimin təyin etdiyi işlədici ilə bağırsaq təmizlənir, axşamdan yemək olmaz. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanları həkimlə razılaşdırın. Kontrast maddəyə allergiyanız varsa, bunu əvvəlcədən bildirin.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır.
- Giriş. Laparoskopiyada qarın divarında bir neçə kiçik deşik açılır, açıq üsulda isə kəsik edilir. Erkən düz bağırsaq şişində alətlər anal yoldan yeridilir.
- Rezeksiya. Cərrah bağırsağın şişli seqmentini damarları və limfa düyünləri ilə birlikdə ayırıb çıxarır.
- Bərpa mərhələsi. Bağırsağın uclarından anastomoz yaradılır. Lazım olduqda tikişi qorumaq üçün müvəqqəti stoma qoyulur, sfinkter çıxarıldıqda isə daimi kolostoma formalaşdırılır.
- Tamamlama. Drenaj qoyulur, deşiklər və ya kəsik tikilir.
Əməliyyat həcmdən asılı olaraq 2–4 saat çəkir. Ayıldıqdan sonra palatada izlənilirsiniz, ilk gündən ayağa qalxmaq tövsiyə olunur.
Stasionarda qalma
Adətən 7–14 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir, düz bağırsaq əməliyyatlarında bir qədər uzun ola bilər. Əməliyyat ümumi anesteziya altında, çox vaxt laparoskopik aparılır. İlk günlərdə sidik kateteri və qarında drenaj borusu qala bilər; ağrıkəsici, o cümlədən epidural yolla, verilir.
Ertəsi gün yataqdan qalxmağa başlayırsınız. Qida maye ilə başlayır, bağırsaq işə düşdükcə yumşaq qidaya keçilir. Stoma varsa, ona qulluğu tibb bacıları sizə öyrədir. Ağrı nəzarətdədirsə, qidalanırsınızsa, gəzə bilirsinizsə və analizlər sabitdirsə, evə buraxılırsınız; yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 1–2 həftə qalırsınız. Bu müddətdə vəziyyətiniz izlənilir, qidalanma tədricən genişləndirilir, stoma varsa ona qulluq öyrədilir.
- ilk həftələrdə yüngül, az lifli qida, tez-tez və az-az yeyin;
- 6–8 həftə ağır əşya qaldırmayın, qarın bandajı tövsiyə oluna bilər;
- hər gün gəzin — bu, bağırsağın işini və qan dövranını yaxşılaşdırır;
- gündə 1,5–2 litr maye için.
Birinci il ərzində 3 aydan bir onkoloqun nəzarət baxışına gəlirsiniz, residiv olmadıqda baxışlar seyrəlir. 5 il ərzində xəstəliyin əlaməti yoxdursa, siz sağalmış hesab olunursunuz.
Yadda saxla!
Kolorektal xərçəngdə nəticə ən çox diaqnozun nə vaxt qoyulmasından asılıdır. 45–50 yaşdan sonra, ailədə bu xəstəlik olubsa isə daha tez, simptom olmasa da kolonoskopiyadan keçin. Yaxın qohumlarınıza da müayinə tövsiyə edin.
- Qarında artan ağrı, köp, qusma və ya qazların getməməsi olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Yüksək hərarət və ya yaradan ifrazat olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Stomanın rəngi dəyişərsə və ya ifrazat dayanarsa, gecikmədən həkimə xəbər verin.
Qiymət cədvəli
- Çənbər və düz bağırsağın xərçəngində əməliyyatlar 5 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Bəli, uyğun hallarda laparoskopiya şişi və limfa düyünlərini açıq üsul qədər tam çıxarmağa imkan verir. Fərq girişdədir: kiçik deşiklər ağrını azaldır və bərpanı sürətləndirir. Şiş çox iri olduqda və ya qonşu orqanlara keçdikdə cərrah açıq üsulu seçə bilər.
Əksər hallarda bağırsağın ucları birləşdirilir və stoma ümumiyyətlə lazım olmur. Tikişi qorumaq üçün qoyulan müvəqqəti stoma bir neçə aydan sonra kiçik əməliyyatla bağlanır. Daimi kolostoma yalnız sfinkter də çıxarıldıqda qalır.
Adətən ilk gündən su və maye qida icazə verilir, sonra rasion tədricən genişləndirilir. Bağırsaq işləməyə başladıqca yumşaq qidaya keçirsiniz. İlk həftələrdə qaz əmələ gətirən və çox lifli qidalardan çəkinmək tövsiyə olunur.
Kolorektal xərçəngin bəzi formaları irsi xarakter daşıyır. Valideyn, bacı-qardaş və uşaqlarınıza tövsiyə olunandan daha tez kolonoskopiyadan keçmək məsləhət görülür. Lazım olduqda həkim genetik məsləhət təyin edir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Effektiv kombinasiya: cərrahiyyə + hipertermokimyaterapiya
Klinikanın onkocərrah həkimləri cərrahi üsulların qarındaxili hipertermokimyaterapiya ( Xaypek (HIPEC) ) ilə birləşdirilməsindən istifadə edərək pasiyentlərin həyatını xilas…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Haypek (HIPEC)
Bəzi onkoloji xəstəliklərin nəticəsi olan peritoneal karsinomatozun müalicəsi üçün bizim Onkomərkəzimizdə qabaqcıl Haypek (HIPEC) üsulu - hipertermik intraperitoneal…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Kolorektal xərçəng: təhlükəsi, əlamətləri və profilaktikası
Kolorektal xərçəng müxtəlif ölkələrdə ölüm səbəbləri arasında ön sıralarda yer alır. Xəstələnmə və ölüm göstəriciləri ölkələr üzrə fərqlənir…
İstiqamət: Onkoproktologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
