Öd axarlarından daşların endoskopik çıxarılması ümumi öd axarını tıxayan daşların dəridə kəsik etmədən götürülməsidir. Prosedur öd sancısına və mexaniki sarılığa səbəb olan maneəni aradan qaldırır, ödün bağırsağa normal axınını bərpa edir. Endoskop ağız vasitəsilə onikibarmaq bağırsağa yeridilir, daşlar rentgen nəzarəti altında xüsusi səbət və ya ballonla çıxarılır.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Sedasiya
- Müddət
- 30–60 dəqiqə
- Stasionarda
- 1 gün
- Bərpa
- 2–3 gün
- Qiymət
- 1 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- endoskopik xoledoxolitotomiya
- ERXPQ zamanı litoekstraksiya
- xoledoxdan daşların çıxarılması
- endoskopik papillosfinkterotomiya ilə daş çıxarılması
- ümumi öd axarının daşlardan təmizlənməsi
Əməliyyatın təsviri
Ümumi öd axarı (xoledox) ödü qaraciyərdən və öd kisəsindən onikibarmaq bağırsağa aparır. Axardakı daşlar çox vaxt öd kisəsindən düşür, daha nadir hallarda ödün tərkibi pozulduqda birbaşa xoledoxda əmələ gəlir. Daş axarı tıxadıqda öd yığılır: sağ qabırğaaltı nahiyədə güclü ağrı başlayır, bilirubin artır, dəri və gözlərin ağı saralır, sidik tündləşir, nəcis rəngsizləşir.
Endoskopik müdaxilə bu maneəni qarın boşluğunu açmadan aradan qaldırır. O, endoskopik retroqrad xolangiopankreatoqrafiya (ERXPQ) zamanı aparılır: həkim öd axarlarına kontrast yeridib daşların sayını və yerini rentgendə görür, sonra onları çıxarır. Lazım olduqda eyni seansda toxuma nümunəsi götürülür və ya axara stent qoyulur.
Daşların çıxarılması üsulları:
- səbətlə ekstraksiya — daş xüsusi tor-səbətə alınıb bağırsağa çıxarılır;
- ballonla ekstraksiya — axar ballonla təmizlənir;
- litotripsiya — iri daşlar əvvəlcə xırdalanır, sonra hissə-hissə götürülür.
Bu müdaxilə daşın səbəbini aradan qaldırmır: öd kisəsində daşlar varsa, adətən sonradan xolesistektomiya da planlaşdırılır.
Əməliyyatın nəticəsi
Daşlar götürüldükdən sonra öd yenidən bağırsağa axır. Ağrı tez keçir, sarılıq isə bir neçə gün ərzində tədricən azalır, sidik və nəcisin rəngi normallaşır. Bilirubin səviyyəsi təkrar analizlə yoxlanılır.
Toxuma nümunəsi götürülübsə, histologiyanın cavabını cərrah sizinlə müzakirə edir. Stent qoyulubsa, onun çıxarılma vaxtı əvvəlcədən təyin olunur. Öd kisəsində daşlar qalırsa, cərrah onların müalicəsi üçün növbəti addımı planlaşdırır.
Üstünlüklər
Öd axarındakı daşların endoskopik çıxarılması açıq əməliyyatla müqayisədə daha az travmatikdir.
-
Kəsiksiz giriş
Zond ağız, qida borusu və mədə vasitəsilə bağırsağa çatdırılır, dəridə kəsik olmur.
-
Qısa müdaxilə
Prosedur təxminən 30 dəqiqə çəkir, dərman yuxusu və ya ümumi narkoz altında aparılır.
-
Bir seansda bir neçə addım
Daşlar çıxarılarkən lazım olduqda toxuma nümunəsi götürülür və nəzarət rentgeni aparılır.
-
Qısa müşahidə
Vəziyyətiniz qənaətbəxş olarsa, bir neçə saat, çox vaxt 1 gün sonra evə gedirsiniz.
Göstərişlər
Endoskopik çıxarılma ümumi öd axarında ödün axmasına mane olan daşlar olduqda tövsiyə olunur:
- mexaniki sarılıq;
- təkrarlanan öd sancısı;
- öd axarlarının iltihabı (xolangit);
- daşla əlaqəli kəskin pankreatit;
- öd kisəsi çıxarıldıqdan sonra axarda qalmış və ya yenidən əmələ gəlmiş daşlar;
- USM, MRT-xolangioqrafiya ilə aşkar edilmiş, şikayət yaradan xoledoxolitiaz.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Öd axarındakı kiçik daşlar bəzən özləri bağırsağa keçir, ona görə ilkin mərhələdə müşahidə mümkündür. Lakin axar daşları sarılıq, ağrı və infeksiya yarada bilər, buna görə onlara adətən müdaxilə lazım gəlir. Endoskopik üsula alternativ kimi iri daşlarda daşı əvvəlcə parçalayan üsullar və ya laparoskopik, açıq əməliyyatla öd axarının təmizlənməsi də var.
Üsulu həkim daşların sayı və ölçüsünə, öd axarının quruluşuna, qanın laxtalanma göstəricilərinə, yaşınıza və ümumi vəziyyətinizə görə seçir. Kisədə də daş varsa, onun çıxarılması ayrıca müzakirə olunur.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ürək və ya tənəffüs çatışmazlığının dekompensasiyası, kəskin miokard infarktı, kəskin insult;
- qida borusunun, mədənin və ya onikibarmaq bağırsağın endoskopun keçməsinə imkan verməyən daralması;
- qanın laxtalanmasının korreksiya olunmayan ağır pozulması.
Nisbi əks göstərişlər
- qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- yodlu kontrast maddəyə allergiya, hamiləlik;
- mədədə əvvəllər aparılmış, anatomiyanı dəyişən əməliyyatlar;
- çox iri daşlar — əlavə üsullar və ya başqa müdaxilə lazım ola bilər;
- dərman yuxusuna və ya ümumi anesteziyaya əks göstərişlər.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Bu müdaxilə də, hər anesteziya kimi, bəzi risklərlə bağlıdır. Komanda onları azaltmaq üçün lazımi tədbirləri görür.
- mədəaltı vəzin iltihabı (pankreatit)
- kəsik yerindən qanaxma
- onikibarmaq bağırsaq divarının nadir hallarda zədələnməsi
- öd yollarının infeksiyası (xolangit)
- daşın tam çıxmaması və təkrar prosedura ehtiyac
- prosedurdan sonra müvəqqəti qarın şişkinliyi və narahatlıq
- sedasiyaya qarşı reaksiya, tənəffüsün müvəqqəti zəifləməsi
Fərdi riski artıran amillər: qanın pis laxtalanması, qaraciyər və ürək-ağciyər xəstəlikləri, yaş və siqaret. Bunları həkim prosedurdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–3 gün
Qan analizləri, qarın boşluğunun USM-i, EKQ və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 30–60 dəqiqə
Dərman yuxusu və ya narkoz altında, ağız vasitəsilə endoskopla aparılır.
-
Bərpa 2–3 gün
1 gün müşahidədən sonra evə gedirsiniz, bir neçə gündə adi həyata qayıdırsınız.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah sarılığın səbəbini və daşların yerini dəqiqləşdirmək üçün müayinələr təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi (bilirubin, qaraciyər fermentləri, amilaza), laxtalanma göstəriciləri;
- sidiyin ümumi analizi;
- qarın boşluğu orqanlarının USM-i, lazım olduqda MRT-xolangioqrafiya;
- EKQ, flüoroqrafiya;
- terapevt, anestezioloq, lazım olduqda qastroenteroloq baxışı.
Prosedurdan 8 saat əvvəl yemək, 2–3 saat əvvəl su içmək olmaz. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın. Kontrasta və dərmanlara allergiyanız varsa, mütləq xəbər verin.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Boğaz yerli anestetiklə keyləşdirilir və venadaxili dərman yuxusu verilir, bəzi hallarda ümumi narkoz seçilir.
- Endoskopun yeridilməsi. Çevik zond ağız, qida borusu və mədə vasitəsilə onikibarmaq bağırsağa çatdırılır.
- Papillotomiya. Xoledoxun bağırsağa açıldığı böyük duodenal məməcik xüsusi alətlə kəsilib genişləndirilir.
- Daşların çıxarılması. Axara kontrast yeridilir, daşlar rentgen nəzarəti altında səbət və ya ballonla götürülür, iri daşlar əvvəlcə xırdalanır.
- Nəzarət. Təkrar kontrastla axarın təmizləndiyi yoxlanılır, lazım olduqda stent qoyulur.
Prosedur adətən təxminən 30 dəqiqə çəkir. Sonra palatada müşahidə altında olursunuz, ilk saatlarda yemək verilmir.
Stasionarda qalma
Prosedur sedasiya altında aparılır, adətən 1 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Prosedurdan sonra bir neçə saat izlənilirsiniz: nəbz, təzyiq, qarın ağrısı və ümumi hal yoxlanılır. Sedasiyanın təsiri keçdikdən sonra həkim icazə verəndə maye, sonra yüngül qida qəbul edirsiniz. Qarında yüngül şişkinlik və boğazda narahatlıq ola bilər.
Ağrı yoxdursa, yemək qəbul edirsinizsə və analizlər uyğundursa, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Prosedurdan sonra pankreatit və qanaxmanı vaxtında aşkar etmək üçün ən azı bir neçə saat, çox vaxt 1 gün klinikada qalırsınız. İlk 1–2 gün boğazda və döş sümüyü arxasında yüngül narahatlıq ola bilər, o, öz-özünə keçir.
- ilk gün yalnız su və maye qida qəbul edin, sonra yüngül pəhrizə keçin;
- 1–2 həftə yağlı, qızardılmış, kəskin yeməklərdən və spirtli içkilərdən çəkinin;
- dərman yuxusundan sonra həmin gün maşın sürməyin;
- adi gündəlik işlərə adətən 2–3 gündən sonra qayıtmaq olar.
Nəzarət baxışında cərrah analizlərin nəticəsini qiymətləndirir və sonrakı müalicəni müəyyən edir.
Yadda saxla!
Prosedurdan sonrakı ilk sutka ən vacib dövrdür, çünki mümkün ağırlaşmalar məhz bu vaxt özünü göstərir. Öd kisəsi yerində qalıbsa, daşların yenidən axara düşə biləcəyini unutmayın.
- Qarında güclü ağrı, qusma və ya qızdırma yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Qara rəngli nəcis və ya qanlı qusma qanaxma əlamətidir — təcili yardım çağırın.
- Sarılıq geri qayıdarsa, bunu nəzarət baxışını gözləmədən həkimə bildirin.
Qiymət cədvəli
- Öd axarlarından daşların çıxarılması 1 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Ağrısızlaşdırma üsulunu anestezioloq ümumi vəziyyətinizə, yanaşı xəstəliklərə və prosedurun gözlənilən mürəkkəbliyinə görə seçir. Hər iki halda prosedur zamanı ağrı hiss etmirsiniz. Seçim əvvəlcədən sizinlə müzakirə olunur.
Adətən bir neçə saatdan sonra su içməyə icazə verilir. Ağrı və qusma yoxdursa, ertəsi gün maye və yüngül qidaya keçmək olar. Yağlı yeməklərdən ilk həftələrdə çəkinmək məsləhətdir.
Öd kisəsində daşlar varsa, yeni daşlar yenidən axara düşə bilər. Ona görə həkim çox vaxt bir neçə gün və ya həftə sonra laparoskopik xolesistektomiya tövsiyə edir. Qərar müayinənin nəticəsinə görə fərdi qəbul olunur.
Əksər hallarda prosedur ağırlaşmasız keçir. Nadir hallarda mədəaltı vəzinin iltihabı, qanaxma və ya bağırsaq divarının zədələnməsi mümkündür. Bu risklər əvvəlcədən sizinlə müzakirə olunur, ilk sutkada isə vəziyyətiniz diqqətlə izlənilir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
CO2 ilə kolonoskopiya — bağırsağın müayinəsi informativ və təhlükəsizdir
Kolonoskopiya kolorektal xərçəngin (yoğun bağırsaq xərçənginin) profilaktikasında və erkən diaqnostikasında açar rol oynayır. Skrininq müayinəsi xəstəliyi hələ əlamət…
İstiqamət: Endoskopiya
Prosedurdan sonra endoskopun emalı və dezinfeksiyası
Endoskopik müayinələr bu gün klinik praktikanın demək olar ki, bütün istiqamətlərində istifadə olunur. Onlar həkimə daxili orqanların vəziyyəti…
İstiqamət: Endoskopiya
Barrett qida borusu: bu nədir və biz necə kömək edə bilərik?
Barrett qida borusu – qastroezofageal reflyuksun (QÖRX) yaratdığı xroniki qıcıqlanma səbəbindən qida borusunun aşağı şöbəsinin selikli qişasının dəyişdiyi…
İstiqamət: Qastroenterologiya
