Vazotomiya aşağı burun çanaqlarının böyümüş selikaltı damar toxumasını kiçildən əməliyyatdır. O, xroniki burun tutulmasını aradan qaldırır və damardaraldıcı damcılardan asılılıqdan xilas olmağa kömək edir. Müdaxilə burun boşluğunun içindən, üzdə kəsik olmadan, instrumental, lazer, radiodalğa və ya digər qənaətli üsulla aparılır.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 15–40 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün – 2 gün
- Bərpa
- 2–3 həftə
- Qiymət
- 600 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- burun çanaqlarının vazotomiyası
- aşağı burun çanaqlarının selikaltı vazotomiyası
- lazer vazotomiya
- radiodalğa vazotomiya
- konxotomiya
- Vasotomia conchae nasalis
Əməliyyatın təsviri
Burun çanaqları burun boşluğunun yan divarlarında yerləşən cüt sümük çıxıntılarıdır. Onlar zəngin damar şəbəkəsi olan selikli qişa ilə örtülüdür. Damarlar genişlənib daralaraq burun yollarının mənfəzini tənzimləyir: məsələn, soyuq havada genişlənir ki, hava ağciyərlərə çatana qədər qızsın.
Damar tonusu pozulduqda selikli qişa daim şişkin qalır və qalınlaşır. Səbəb endokrin dəyişikliklər, allergiya, burun çəpərinin əyriliyi və ya damardaraldıcı damcıların uzun müddət istifadəsi ola bilər. İnsan normal nəfəs almaq üçün spreylərdən asılı olur, bu da xroniki oksigen çatışmazlığına, kirpikli epitelin zədələnməsinə, qartmaqlara, orta qulaqda dəyişikliklərə və təzyiqin qalxmasına gətirib çıxara bilər.
Vazotomiyada cərrah selikli qişanın altındakı genişlənmiş damar dəstələrini kəsir və ya kiçildir, çanağın həcmi azalır. Üsullar:
- instrumental — artıq toxuma alətlə götürülür;
- lazer — toxuma şüa ilə buxarlandırılır, demək olar ki, qansızdır;
- radiodalğa — toxuma radiodalğa enerjisi ilə qızdırılıb kiçildilir;
- vakuum-rezeksiya, ultrasəs və kriodestruksiya — daha yüngül hallarda.
Əməliyyat bir və ya hər iki çanaqda aparıla bilər.
Əməliyyatın nəticəsi
Çanaqların həcmi kiçildikdən sonra hava burundan sərbəst keçir, burun tutulması və selik ifrazı azalır. İnsan tədricən damardaraldıcı vasitələrdən imtina edir, soyuqdəymə və rinitlər seyrəkləşir.
Nəticə dərhal yox, ilkin şişkinlik çəkildikdən sonra, təxminən 2–3 həftəyə görünür. Nəzarət baxışlarında otolarinqoloq burnu qartmaqlardan təmizləyir, sağalmanı izləyir və lazım olduqda əlavə tövsiyələr verir.
Üstünlüklər
Dərman müalicəsi kömək etmədikdə vazotomiya burun çanaqlarını kiçildərək damardaraldıcı damcılardan asılılığı aradan qaldırmağa kömək edir.
-
Səbəbə təsir
Böyümüş selikli qişa və damar dəstələri kiçildilir, burunla nəfəs təbii yolla bərpa olunur.
-
Az qanlı variantlar
Lazer vazotomiyası demək olar ki, qansız aparılır, radiodalğa üsulu da qanaxmanı azaldır.
-
Xarici kəsik yoxdur
Bütün mərhələlər burun boşluğunun içində aparılır, üzdə iz qalmır.
-
Qısa əməliyyat
Müdaxilə 15–40 dəqiqə çəkir, stasionarda qalma adətən 1–2 gündən çox olmur.
Göstərişlər
Vazotomiya dərman müalicəsi lazımi nəticəni vermədikdə təyin edilir. Əsas göstərişlər:
- xroniki rinit (allergik forma istisna olmaqla);
- vazomotor rinit — selikli qişanın damarlarının həddindən artıq qanla dolması;
- burun selikli qişasının anadangəlmə və ya qazanılmış hipertrofiyası;
- burun çəpərinin əyriliyi — bu halda vazotomiya çox vaxt septoplastika ilə birləşdirilir;
- damardaraldıcı damcılardan davamlı asılılıq, onları dayandıranda burnun tam tutulması.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Aşağı burun çanaqlarının damar tonusunun pozulması ilk növbədə dərmanlarla müalicə olunur: burun kortikosteroid spreyləri, duzlu yuma, allergiyaya qarşı dərmanlar. Damardaraldıcı damcılardan asılılıq yaranıbsa, onların tədricən dayandırılması müalicənin vacib hissəsidir. Dərman effektsiz qalarsa, cərrahi seçimlər var: radiodalğa, lazer və ya dondurma ilə kiçiltmə, çanağın bir hissəsinin kəsilməsi, burun çəpərinin əyriliyinin düzəldilməsi. Bu üsulların hər birinin təsir müddəti və sağalma xüsusiyyətləri fərqlidir, ona görə həkim onları sizinlə ətraflı müzakirə edir.
Vazotomiya selikli qişanın altında kanal yaradaraq damarları təsirləndirir. Üsulu LOR-cərrah müayinədən sonra seçir: çanaqların şişmə səbəbi, burun çəpərinin vəziyyəti, allergiyanın olması, yaşınız nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ürək, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- ağır laxtalanma pozğunluqları;
- burun selikli qişasının atrofik və xoralı zədələnmələri.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksion xəstəliklər — sağalanadək;
- nəzarətsiz şəkərli diabet;
- allergik rinitin kəskinləşməsi;
- qadınlarda menstruasiya dövrü.
Əməliyyatın mümkünlüyü və üsulu barədə qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi müdaxilə və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- anestezik və ya narkoza qarşı reaksiya
- burunda quruluq, qabıqlanma
- selikli qişanın bitişməsi (sinexiya) və burun yolunda yenidən daralma
- qoxu hissinin müvəqqəti dəyişməsi
- baş ağrısı və burunda təzyiq hissi, ilk həftələrdə burunun daha çox tutulması
- effektin qismən olması, zamanla simptomların qayıtması
- həddən artıq toxuma azaldıldıqda nəfəs çatışmazlığı hissi («boş burun») — çox nadir, lakin ciddi problemdir
Fərdi riski artıran amillər: allergiya, damcılardan uzunmüddətli asılılıq, burun çəpərinin əyriliyi, polip, qanın laxtalanma pozğunluqları, siqaret. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–3 gün
Qan və sidik analizləri, rinoskopiya və lazım olduqda KT tələb olunur.
-
Əməliyyat 15–40 dəqiqə
Yerli anesteziya və ya qısa narkoz altında burun boşluğundan aparılır.
-
Bərpa 2–3 həftə
Çox vaxt həmin gün evə gedirsiniz, burun 2–3 həftəyə tam sağalır.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şikayətlərinizi soruşur, burnu endoskopla baxır və damcı testi ilə selikli qişanın reaksiyasını qiymətləndirir. Əməliyyatdan əvvəl adətən lazımdır:
- qanın ümumi analizi, laxtalanma göstəriciləri, sidiyin ümumi analizi;
- rinoskopiya və burunətrafı ciblərin USM-i;
- lazım olduqda KT və ya MRT;
- ümumi anesteziya planlanırsa EKQ və anestezioloq baxışı.
Bir neçə gün əvvəl siqaret və spirtli içkidən imtina edin. Aspirin və digər qanı durulaşdıran dərmanları qəbul edirsinizsə, onların dayandırılmasını həkimlə razılaşdırın. Narkozdan əvvəl 6 saat yemək və içmək olmaz.
Əməliyyat necə aparılır
- Ağrısızlaşdırma. Üsuldan asılı olaraq yerli anesteziya və ya qısa ümumi narkoz tətbiq edilir. Radiodalğa üsulunda tam hərəkətsizlik lazım olduğu üçün çox vaxt narkoz seçilir.
- Giriş. Alətlər burun dəliklərindən yeridilir, cərrah endoskopla işləyir.
- Əsas mərhələ. Selikli qişanın altında kanal yaradılır və damar dəstələri kəsilir, buxarlandırılır və ya kiçildilir. Selikli qişanın səthi mümkün qədər qorunur.
- Tamamlama. Lazım olduqda burun keçəcəklərinə tampon qoyulur, növbəti gün çıxarılır.
Müdaxilə 15–40 dəqiqə çəkir. Ayrıca vazotomiyadan sonra çox vaxt həmin gün, septoplastika ilə birlikdə aparıldıqda isə 1–2 gündən sonra evə gedirsiniz.
Stasionarda qalma
Müddət üsuldan və birləşmiş əməliyyatdan asılıdır: yerli anesteziya ilə kiçik müdaxilədən sonra həmin gün, ümumi narkozla və ya septoplastika ilə birgə əməliyyatdan sonra isə təxminən 1–2 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat endoskopla aparılır.
Sonra palatada tənəffüs, qanaxma və ağrı izlənilir; burunda tamponlar və ya silikon lövhələr ola bilər, ona görə ağızdan nəfəs alırsınız. Ağrıkəsici verilir. Qanaxma yoxdursa, ağrı nəzarətdədirsə və tampon çıxarılıbsa, evə buraxılırsınız. Çıxarkən burunun yuyulması, dərmanlar və nəzarət baxışı barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Xüsusi bərpa prosedurları lazım deyil, amma sağalma otolarinqoloqun nəzarəti altında olmalıdır. Septoplastika ilə birləşdirilmiş əməliyyatdan sonra bərpa 14–20 gün çəkir.
- burnu gündə bir neçə dəfə duzlu məhlulla yuyun, təyin olunmuş yağlı damcılardan istifadə edin;
- 2–3 həftə hamam, sauna və idman zalına getməyin;
- bu müddətdə spirtli içki qəbul etməyin;
- ağır əşya qaldırmayın, başı aşağı əyməkdən çəkinin;
- burnu güclü sümkürməyin.
İlk günlərdə burnun tutulması və qanlı-selikli ifrazat normaldır. Nəzarət baxışına həkimin təyin etdiyi vaxtda gəlin.
Yadda saxla!
Vazotomiya burun tutulmasının fiziki səbəbini aradan qaldırır, amma allergiya müalicə olunmasa, şikayətlər qismən qayıda bilər. Əməliyyatdan sonra damardaraldıcı damcılara qayıtmayın, əks halda selikli qişa yenidən qalınlaşır.
- Burundan güclü və dayanmayan qanaxma olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Yüksək hərarət, üzdə güclü ağrı və ya şişkinlik yaranarsa, gecikmədən həkimə gəlin.
- 3–4 həftədən sonra da nəfəs yaxşılaşmayıbsa, bunu nəzarət baxışında deyin.
Qiymət cədvəli
- Vazotomiya 600 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əməliyyat yerli anesteziya və ya narkoz altında aparıldığı üçün ağrı hiss etmirsiniz. Sonrakı günlərdə burunda gərginlik, tutulma və yüngül baş ağırlığı ola bilər. Bu hallar adi ağrıkəsicilərlə keçir.
Şişkinlik çəkildikcə, adətən 2–3 həftəyə burunla sərbəst nəfəs almaq mümkün olur və damardaraldıcı vasitələrə ehtiyac qalmır. İlk günlərdə həkim yalnız sağalmanı sürətləndirən damcılar təyin edir. Köhnə damcılara özbaşına qayıtmayın.
Əksər pasiyentlərdə effekt uzunmüddətlidir. Lakin allergiya, hormonal dəyişikliklər və ya yenidən damcılardan istifadə illər sonra selikli qişanın qalınlaşmasına səbəb ola bilər. Belə hallarda təkrar prosedur mümkündür.
Ayrıca vazotomiyadan sonra 3–5 gündə ofis işinə qayıtmaq olar. Septoplastika ilə birlikdə aparılıbsa, təxminən 7–10 gün evdə qalmaq məsləhətdir. Ağır fiziki iş və idman üçün 2–3 həftə gözləyin.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
