Xromoqranin A (Chromogranin A, CgA)

Xromoqranin A neyroendokrin hüceyrələrin ifraz etdiyi zülaldır və bu hüceyrələrdən inkişaf edən şişlərin əsas markeri sayılır. Analiz qızma tutmaları, səbəbsiz ishal, ürəkdöyünmə kimi karsinoid sindroma bənzər əlamətlər olduqda təyin olunur. Diaqnozu artıq qoyulmuş xəstələrdə isə müalicənin effektini və mümkün residivi izləməyə kömək edir.

Biomaterial: Qan zərdabı
Nəticə hazır olur: 1 iş günü
Ac qarına: Bəli
Qiymət: 35 AZN

Yayımlanma tarixi: 22.09.2026 Yenilənmə tarixi: 05.10.2026

Onlayn

Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası

müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə

Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?

Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.

Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.

Sinonimlər

CgA
xromoqranin A onkomarkeri
neyroendokrin şiş markeri

Müayinənin təsviri

Xromoqranin A neyroendokrin hüceyrələrin ifraz etdiyi zülaldır. Bu hüceyrələr (APUD-sistem) bütün orqanizmə səpələnib, ən çox isə ağciyər-bronx sistemində və həzm traktında yerləşir. Onlara həmçinin timus vəzində, mədəaltı vəzidə, yumurtalıqlarda, prostatda və süd vəzisində rast gəlinir.

Neyroendokrin hüceyrələr hormonlar və hormonabənzər maddələr hasil edir. Bu maddələr damar tonusuna, bronxların mənfəzinə və bağırsağın hərəkətinə təsir edir. Xromoqranin A belə hormonların əmələ gəlməsində iştirak edir və hüceyrələrdən onlarla birlikdə qana keçir.

Bu hüceyrələrdən inkişaf edən şişləri erkən tapmaq çətindir: onlar müxtəlif orqanlarda yerləşə bilər, əlamətləri isə başqa xəstəliklərə bənzəyir. Xromoqranin A-nın üstünlüyü ondadır ki, onun səviyyəsi şişin hormon ifraz edib-etməməsindən asılı olmayaraq, adətən yüksəlir. Ona görə bu marker neyroendokrin şişlərin həm axtarışında, həm də müalicədən sonrakı nəzarətdə istifadə olunur.

Müayinə üçün qan zərdabı götürülür, xromoqranin A-nın miqdarı immunoferment üsulu ilə ölçülür.

Göstərişlər

Həkim bu analizi neyroendokrin şişə işarə edə bilən əlamətlər olduqda təyin edir:

üzə və döş nahiyəsinə qəflətən yayılan istilik və qızartı (qızma tutmaları);
səbəbsiz ürəkdöyünmə;
döş qəfəsinin sol tərəfində ağrı;
qarında sancışəkilli ağrılar;
ürəkbulanma və qusma;
aydın səbəbi olmayan sulu ishal;
hava çatışmazlığı hissi və nəfəsvermənin çətinləşməsi.

Bu əlamətlər birlikdə karsinoid sindrom adlanır.

Analiz həmçinin diaqnozu artıq qoyulmuş xəstələrdə aparılır:

müalicənin effektini qiymətləndirmək üçün – səviyyənin azalması şişin terapiyaya yaxşı cavab verdiyini göstərir;
müalicə bitdikdən sonra residivi vaxtında aşkar etmək üçün.

Hansı xəstəliklərdə təyin olunur

Müayinənin aparılması

Hazırlıq 8 saat

Ac qarına gəlin, mədə dərmanları barədə həkimə deyin.
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə

Tibb bacısı dirsək venasından qan götürür.
Nəticə 1 iş günü

Nəticəni əlamətlərinizi nəzərə alaraq həkiminiz yozur.

Müayinəyə hazırlıq

Nəticənin dəqiq olması üçün sadə qaydalara əməl edin:

qanı səhər, ac qarına verin: son yeməkdən ən azı 8 saat keçməlidir, bu müddətdə yalnız qazsız təmiz su içmək olar;
analizdən bir gün əvvəl spirtli içki qəbul etməyin;
qan verməzdən 30 dəqiqə əvvəl siqaret çəkməyin;
laboratoriyaya 10–15 dəqiqə tez gəlin və sakitcə oturub dincəlin.

Mədə turşuluğunu azaldan dərmanlar (proton nasosu blokatorları, məsələn, omeprazol və s.) xromoqranin A-nı artırır. Onları qəbul edirsinizsə, analizdən əvvəl həkimlə məsləhətləşin: bəzən dərmanı bir neçə gün əvvəl dayandırmaq tövsiyə olunur.

Analiz necə götürülür

Qan dirsək venasından götürülür. Tibb bacısı qolu sarğı ilə sıxır, dərini antiseptiklə silir və nazik iynə ilə bir neçə mililitr qanı sınaq şüşəsinə yığır. İynə batırılanda qısa sancı hiss olunur, sonra narahatlıq demək olar ki, qalmır. Bütün proses bir neçə dəqiqə çəkir.

Qan götürüldükdən sonra iynə yerinə pambıq qoyub 3–5 dəqiqə sıxın – bu, göyərmənin qarşısını alır.

Nəticəyə nə təsir edə bilər

Xromoqranin A neyroendokrin hüceyrələr tərəfindən ifraz olunur və bir çox qeyri-şiş səbəblər də onu yüksəldir.

Mədə turşuluğunu azaldan dərmanlar (proton pompası ingibitorları) göstəricini xeyli artırır; bu barədə analizdən əvvəl həkiminizlə danışın.
Atrofik qastrit, böyrək çatışmazlığı, qaraciyər xəstəlikləri və yüksək qan təzyiqi səviyyəni qaldıra bilər.
Ürək çatışmazlığı, iltihabi bağırsaq xəstəlikləri və sərt fiziki yük müvəqqəti dəyişiklik verir.
Yemək, xüsusilə zülallı qida, və stres göstəriciyə təsir edə bilər.
Müxtəlif üsul və dəstlərdə nəticələr bir-birindən xeyli fərqləndiyi üçün dinamika eyni laboratoriyada izlənməlidir.
Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.

Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Yekun qiymətləndirməni həkim simptomlarınızı və digər analizləri birlikdə nəzərdən keçirərək verir.

Referens dəyərlər

Göstərici	Qrup	Referens dəyər	Vahid
Xromoqranin A	Yetkinlər	0–100	nq/ml

Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.

Nəticənin yozulması

Səviyyə normal hədlərdədirsə, neyroendokrin şiş ehtimalı azdır. Yüksək göstərici, xüsusən tipik əlamətlərlə birlikdə, APUD-sistem hüceyrələrindən və ya daxili sekresiya vəzilərindən çıxan şişə işarə edə bilər. Xromoqranin A aşağıdakı şişlərdə arta bilər:

karsinoid və digər neyroendokrin şişlər;
qastrinoma, qlükaqonoma, somatostatinoma;
qalxanabənzər vəzinin medullyar xərçəngi;
paratiroid vəzi xərçəngi;
hipofiz adenoması;
feoxromositoma və paraqanglioma;
neyroblastoma;
ağciyərin kiçikhüceyrəli xərçəngi.

Səviyyə şişlə əlaqəsi olmayan hallarda da yüksələ bilər, amma bu zaman artım adətən daha az olur:

selikli qişanın atrofiyası ilə gedən autoimmun (A tip) qastrit;
Kron xəstəliyi və xoralı kolit;
mədə turşuluğunu azaldan dərmanların (proton nasosu və H2-histamin reseptorlarının blokatorları) uzun müddət qəbulu;
böyrək çatışmazlığı;
arterial hipertenziya;
ürək çatışmazlığı;
revmatoid artrit.

Tək bir yüksək göstərici diaqnoz deyil. Nəticəni yalnız həkim, əlamətləri və digər müayinələri nəzərə alaraq qiymətləndirir.

Nəticə normadan kənar olduqda həkim əlavə müayinələr təyin edə bilər: neyrospesifik enolaza (NSE), qanda adrenalin, noradrenalin, dofamin və onların sidikdəki metabolitləri, eləcə də paratqormon, kalsitonin, somatotrop hormon, qlükaqon, insulin və qastrin. Şişin yerini dəqiqləşdirmək üçün görüntüləmə üsullarından istifadə olunur.

Yadda saxla!

Xromoqranin A-nın dinamikasını izləyirsinizsə, analizi həmişə eyni laboratoriyada verin. Bu marker üçün vahid standart test-sistemi yoxdur, müxtəlif laboratoriyaların rəqəmləri bir-biri ilə düz müqayisə olunmur.

Əvvəlki nəticələrinizi həkimə qəbula özünüzlə gətirin – qiymətləndirmə üçün rəqəmin özündən çox onun dəyişmə istiqaməti vacibdir.
Böyrək xəstəliyiniz varsa, bunu həkimə mütləq deyin.

Qiymət cədvəli

₼ Necə qənaət etmək olar? % Diskont Proqramı

Xromoqranin A (Chromogranin A, CgA) 35 AZN

* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.

Suallar və cavablar

Tam yox. Normal səviyyə şiş ehtimalını xeyli azaldır, amma çox kiçik və ya hormon ifraz etməyən bəzi şişlərdə marker artmaya bilər. Əlamətlər davam edirsə, həkim əlavə müayinə təyin edə bilər.

Bəli, omeprazol kimi turşuluğu azaldan dərmanlar xromoqranin A-nı süni şəkildə yüksəldə bilər. Dərmanı özbaşına dayandırmayın: nə vaxt və necə ara vermək lazım olduğunu həkiminiz deyəcək.

Tezliyi şişin növünə və müalicənin nəticəsinə görə onkoloq müəyyən edir. Adətən ilk illərdə analiz bir neçə ayda bir təkrarlanır, sonra aralar uzanır. Səviyyənin yenidən artmağa başlaması residiv barədə erkən siqnal ola bilər.

Laboratoriya həkimləri

👶

Quliyeva Ceyhunə

Staj: 17 il

Laboratoriya həkimi

🇦🇿 🇷🇺 🇬🇧

👶

Əliyeva Şəfa Yunis qızı

Staj: 23 il Rəylər: 1

Dermatoloq Mikoloq Trixoloq Veneroloq

🇦🇿 🇷🇺

👶

Abbasova Ülviyyə Nazim qızı

Staj: 12 il

USM həkimi (USD həkimi)