Qarına zərbə və ya sıxılma qaraciyər, dalaq, bağırsaq, böyrək kimi daxili orqanları zədələyə bilər. Daxili qanaxma ilk saatlarda zəif biruzə verə bilər, ona görə qarın travmasından sonra zərərçəkən həkim tərəfindən müayinə edilməlidir.
Əlamətlər
- Qarında ağrı, toxunanda güclənir
- Qarın divarının gərginliyi, şişkinlik
- Göyərmə, xüsusən kəmər izi şəklində
- Ürəkbulanma, qusma, bəzən qanlı
- Sidikdə qan
- Solğunluq, soyuq tər, sürətli nəbz, zəiflik — daxili qanaxma əlamətləri
Nə etməli
-
103-ə zəng edin
Qarına güclü zərbədən sonra şikayət az olsa da, təcili yardım çağırın.
-
Zərərçəkəni uzandırın
Arxası üstə uzandırın, ağrı azalırsa, dizlərin altına yumşaq dayaq qoymaq olar.
-
Açıq yaranı örtün
Yara varsa, onu təmiz, nəm sarğı ilə örtün. Yaradan daxili orqan çıxıbsa, onu içəri itələməyin, nəm təmiz parça ilə örtün.
-
Batmış əşyanı yerində saxlayın
Qarına batmış əşyanı çıxarmayın, ətrafına bükülmüş parça qoyub sabitləşdirin.
-
İsti saxlayın və izləyin
Zərərçəkəni örtün, huşunu, nəfəsini və rəngini izləyin.
Nə etmək olmaz
- Zərərçəkənə yemək, içki, su verməyin
- Ağrıkəsici verməyin — klinik mənzərəni gizlədə bilər
- Qarına isti kompres qoymayın
- Yaradan çıxan orqanları içəri itələməyin
- Batmış əşyanı çıxarmayın
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Qarın travmasında həmişə 103-ə zəng edin və ya təcili həkimə müraciət edin, xüsusən:
- ağrı güclənir, qarın gərginləşir və ya şişir;
- qanlı qusma, sidikdə qan var;
- solğunluq, soyuq tər, sürətli nəbz, zəiflik, huşun pozulması var;
- açıq yara və ya batmış əşya var.
Uşaqlarda
Uşaqlarda qarın travmaları tez-tez velosiped sükanına, idman avadanlığına zərbə zamanı baş verir. Dalaq və qaraciyər zədəsi ilk saatlarda az simptomla keçə bilər. Zərbədən sonra uşaqda qarın ağrısı, qusma, solğunluq olarsa — dərhal həkimə müraciət edin.
Tez-tez verilən suallar
Daxili orqanların zədəsi və daxili qanaxma əlamətləri saatlar keçdikcə arta bilər. Ultrasəs müayinəsi və ya kompüter tomoqrafiyası zədəni erkən aşkarlamağa imkan verir.
