Analiz sidiyin bir porsiyasında alfa-amilaza fermentinin aktivliyini müəyyən edir. Sidikdə amilaza qandakından gec yüksəlir və daha uzun müddət yüksək qalır, ona görə xəstəliyin başlanğıcından bir neçə gün sonra da mədəaltı vəzi iltihabını aşkar etməyə kömək edir. Müayinə pankreatitə şübhə, kəskin qarın ağrısı və qulaqönü vəzilərinin xəstəlikləri zamanı təyin olunur.
- Biomaterial
- Sidik
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- sidikdə diastaza
- sidikdə amilaza
- diastaza
Müayinənin təsviri
Alfa-amilaza mürəkkəb karbohidratları mono- və disaxaridlərə parçalayan fermentdir. Onu tüpürcək vəziləri və mədəaltı vəzi hazırlayır. Mədəaltı vəzinin fermenti axarlar vasitəsilə onikibarmaq bağırsağa tökülür, kiçik hissəsi isə qana keçir.
Amilaza molekulu kiçikdir, ona görə böyrəklərdən asanlıqla süzülür və sidiklə xaric olunur. Mədəaltı vəzi iltihablananda qanda ferment çoxalır və bir müddət sonra sidikdə də artır. Sidikdə amilaza qandakına nisbətən daha gec yüksəlir və daha uzun müddət yüksək qalır. Bu, həkimə xəstəliyin başlanğıcından bir neçə gün keçdikdən sonra da iltihabı aşkar etməyə imkan verir.
Fermentin aktivliyi IFCC-nin tövsiyə etdiyi kinetik kolorimetrik üsulla ölçülür.
Göstərişlər
Analiz əsasən bu hallarda təyin olunur:
- kəskin pankreatit əlamətləri və ya xroniki pankreatitin kəskinləşməsi;
- diaqnozu təsdiqlənmiş pankreatitin müalicəsinin effektini qiymətləndirmək;
- parotit və qulaqönü vəzilərinin digər xəstəlikləri;
- kəskin qarın ağrısının səbəbinin axtarılması;
- dekompensasiya mərhələsində şəkərli diabet.
Mütləq əks göstəriş yoxdur. Qadınlara analizi aybaşı başlamazdan 5 gün əvvələ qədər və ya bitəndən 5 gün sonra vermək tövsiyə olunur. Sistoskopiyadan sonra ən azı bir həftə gözləmək lazımdır.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 2 gün
Sidikqovucu dərmanları həkimlə razılaşdıraraq dayandırın.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Səhər sidiyinin orta porsiyasını steril qaba toplayırsınız.
-
Nəticə 1 iş günü
Nəticəni həkiminiz qan analizləri ilə birlikdə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- İki gün əvvəl sidikqovucu dərmanları dayandırın, lakin yalnız həkimlə razılaşdıraraq.
- Bir gün əvvəl acılı və duzlu yeməkləri, sidiyi rəngləndirən məhsulları (çuğundur, böyürtkən, sarı-narıncı rəngli içkilər) və spirtli içkini rasiondan çıxarın.
Analiz necə götürülür
Səhər sidiyini evdə özünüz toplayırsınız. Aptekdən birdəfəlik steril plastik qab əvvəlcədən alın.
- Xarici cinsiyyət orqanlarını diqqətlə yuyun.
- Sidiyin ilk 1–2 saniyəlik hissəsini (10–20 ml) unitaza buraxın.
- Qabı bədənə toxundurmadan tutun və ona 30–50 ml sidik toplayın, bu, qabın təxminən yarısı və ya üçdə ikisidir.
- Qalan sidiyi yenə unitaza buraxın.
- Qapağı sıx bağlayın, qabın üzərinə adınızı yazın və nümunəni bir neçə saat ərzində laboratoriyaya çatdırın.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Sidikdə alfa-amilazanın səviyyəsi həm sidiyin necə toplanmasından, həm də həmin günkü vəziyyətinizdən asılıdır.
- Sidikqovucu dərmanlar və bəzi digər preparatlar göstəricini dəyişə bilər; onları özbaşına dayandırmayın.
- Acılı, duzlu yeməklər və spirtli içki mədəaltı vəzinin fəaliyyətinə təsir edə bilər.
- Çuğundur kimi sidiyi rəngləndirən məhsullar laboratoriya ölçməsinə mane ola bilər.
- Sidik yollarının iltihabı və menstruasiya qanaxması nümunəni təhrif edir.
- Nümunəyə tüpürcək düşməsi amilazanı yalançı artırır; qabı ağzınıza yaxınlaşdırmayın.
- Sidik toplandıqdan sonra tez təhvil verilməlidir.
- Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
Yenidoğulmuşlarda sidikdə amilaza demək olar ki, olmur, onun miqdarı tədricən artır və bir yaşa qədər böyüklərin səviyyəsinə çatır.
| Göstərici | Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| Alfa-amilaza | Kişilər | 10–490 | BV/l |
| Alfa-amilaza | Qadınlar | 10–450 | BV/l |
| Alfa-amilaza (alternativ vahid) | Böyüklər | 1–17 | BV/saat |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Sidikdə amilazanın artması bu xəstəlik və vəziyyətlərdə rast gəlinir:
- pankreatit, mədəaltı vəzinin travması, onun axarının daşla tıxanması;
- xolesistit;
- hepatit və qaraciyər sirrozu;
- parotit;
- mədəaltı, qalxanabənzər, süd vəzilərinin və ağciyərlərin bədxassəli şişləri;
- feoxromositoma;
- diabetik ketoasidoz;
- bağırsaq keçməzliyi, bağırsaq infarktı;
- qarın boşluğu orqanlarında yaxın vaxtda aparılmış əməliyyat;
- qlükokortikoidlər və parasetamol kimi bəzi dərmanların qəbulu.
Sidikdə amilazanın azalması mədəaltı vəzinin funksiyası zəiflədikdə, mukovissidozda, kəskin və xroniki böyrək çatışmazlığında, həmçinin makroamilazemiyada müşahidə olunur. Sonuncu halda ferment iri zülal kompleksləri yaradır və sidiyə keçə bilmir.
Analizin nəticəsi tək başına hər hansı xəstəliyi sübut etmir. Həkim diaqnozu şikayətləri, müayinə məlumatlarını və digər üsulların nəticələrini birlikdə qiymətləndirərək qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda qanın və sidiyin ümumi analizləri, qanın biokimyəvi analizi (amilaza, qlükoza, AST, ALT, kreatinin və s.), sidikdə kreatinin və sidik cövhəri, qarın boşluğu orqanlarının ultrasəs müayinəsi, bağırsağın rentgenoqrafiyası, şikayətlərdən asılı olaraq KT və ya MRT təyin oluna bilər. Lazım gələrsə qastroenteroloq, hepatoloq, nefroloq və ya cərrah müayinəni davam etdirir.
Yadda saxla!
Birdəfəlik sidik porsiyasında amilazanın miqdarı içdiyiniz mayenin həcmindən asılıdır: sidik nə qədər qatı olsa, rəqəm o qədər yüksək olur. Ona görə analizdən əvvəlki axşam və səhər həddindən artıq su içməyin və həddindən artıq susuz da qalmayın.
- Qanda və sidikdə amilazanı eyni gündə vermək həkimə daha dolğun mənzərə verir.
- Qəbul etdiyiniz bütün dərmanları, o cümlədən parasetamolu həkimə sadalayın.
Qiymət cədvəli
- Sidikdə alfa-amilaza (birdəfəlik) 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr. Analiz üçün məhz səhər oyandıqdan sonra toplanan sidik lazımdır. Uzun müddət saxlanmış sidikdə fermentin aktivliyi azalır və nəticə yanlış ola bilər.
Sidikdə amilaza qandakından daha gec yüksəlir və daha gec normallaşır. Ona görə pankreatit tutmasından bir neçə gün sonra qan analizi artıq normal ola bilər, sidik isə hələ iltihabı göstərir. Bu nəticəni həkim şikayətlərinizlə birlikdə qiymətləndirəcək.
Kiçik uşaqlar üçün aptekdə xüsusi sidik toplayıcıları satılır, onlar dəriyə yapışdırılır. Böyük uşaqlar böyüklər kimi orta porsiyanı toplaya bilər. Hər iki halda əvvəlcə uşağı yumaq vacibdir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Kəskin böyrək çatışmazlığı
Böyrək çatışmazlığı — böyrəklərin funksional qabiliyyətinin ağır pozğunluqları nəticəsində inkişaf edən sindromdur.
İstiqamət: Nefrologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Yumurtalıqda kista: izləmək, yoxsa müalicə etmək?
Yumurtalıq kistasının izlənməsi və ya çıxarılması barədə qərar təkcə ölçüyə görə verilmir. Görünüş, şikayətlər və menopauza vəziyyəti birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / USM diaqnostikası
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
