Xorultunun cərrahi müalicəsi yuxu zamanı tənəffüs yolunu daraldan anatomik səbəbin — yumşaq damağın, dilçəyin, badamcıqların, burun çəpərinin və ya burun çanaqlarının düzəldilməsidir. Müdaxilə xorultunu azaldır, burun tənəffüsünü yüngülləşdirir və yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdırır. Əməliyyatlar ağız və burun yolu ilə, xaricdə kəsik edilmədən aparılır.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 40–90 dəqiqə
- Stasionarda
- 1–2 gün
- Bərpa
- 2–3 həftə
- Qiymət
- 1 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- xoruldamanın əməliyyatla müalicəsi
- uvulopalatoplastika
- uvulopalatofarinqoplastika
- UPPP
- yumşaq damağın plastikası
Əməliyyatın təsviri
Xorultu yuxu zamanı udlağın yumşaq toxumalarının — yumşaq damağın, dilçəyin, damaq qövslərinin — daralmış hava axınında titrəməsindən yaranır. Çox vaxt buna burun tənəffüsünün çətinləşməsi də qoşulur: burun çəpərinin əyriliyi, poliplər, burun çanaqlarının qalınlaşması insanı ağızla nəfəs almağa məcbur edir. Bəzən xorultu yuxuda nəfəsin qısa müddətli dayanmaları — obstruktiv yuxu apnesi ilə müşayiət olunur.
Əməliyyatın növü daralmanın harada olduğuna görə seçilir. Ona görə əvvəlcə yuxu zamanı tənəffüs müayinə edilir.
Tətbiq olunan əməliyyatlar:
- Uvulopalatoplastika — dilçəyin, yumşaq damağın bir hissəsinin və damaq qövslərinin kəsilməsi, göstəriş olduqda badamcıqlarla birlikdə;
- Septoplastika — burun çəpərinin düzəldilməsi;
- Aşağı burun çanaqlarının vazotomiyası — şişkin çanaqların həcminin azaldılması;
- Adenotomiya və tonzillektomiya — böyümüş adenoidlərin və badamcıqların çıxarılması.
Bəzi müdaxilələr radiodalğa cihazı ilə aparılır, bu, toxumaların travmasını azaldır. Bir neçə səviyyədə daralma olduqda əməliyyatlar birləşdirilə bilər.
Əməliyyatın nəticəsi
Udlaqdakı yumşaq toxumaların həcmi azaldığı və burun tənəffüsü bərpa olunduğu üçün hava yolu genişlənir, xorultu adətən xeyli zəifləyir, yuxu dərinləşir. Apnedə əməliyyat tənəffüsü yüngülləşdirir, lakin orta və ağır formanı adətən tam aradan qaldırmır.
Son nəticə toxumalar sağaldıqdan və çapıqlar formalaşdıqdan sonra, təxminən 1–3 aydan sonra qiymətləndirilir. Nəzarət baxışında həkim lazım olduqda təkrar yuxu müayinəsi təyin edir.
Üstünlüklər
Xorultunun cərrahi müalicəsi tənəffüs yolunun daralmasının konkret səbəbinə yönəlir və seçilmiş hallarda davamlı nəticə verir.
-
Səbəbə görə seçim
Yuxu zamanı tənəffüs müayinəsi daralmanın səviyyəsini göstərir və əməliyyat ona uyğun seçilir.
-
Xarici kəsik yoxdur
Burun çəpəri, burun çanaqları və yumşaq damaqda müdaxilələr burun və ağız yolu ilə aparılır.
-
Anesteziya seçimi
Əməliyyatın həcmindən asılı olaraq yerli anesteziya da mümkündür.
Göstərişlər
Cərrahi müalicə aşağıdakı hallarda müzakirə olunur:
- uzun, sallanan yumşaq damaq və dilçək səbəbindən güclü xorultu;
- burun çəpərinin əyriliyi, poliplər və ya burun selikli qişasının qalınlaşması ilə xroniki burun tıkanıqlığı;
- böyümüş badamcıqlar və ya adenoidlər;
- orta və ağır apnenin burun obstruksiyası ilə birlikdə olması — burun tənəffüsünün bərpası müsbət təzyiqlə tənəffüs aparatına dözümlülüyü artırır;
- xorultunun ailə və sosial həyata mənfi təsiri, pasiyentin onu aradan qaldırmaq istəyi.
Yüngül, ağırlaşmamış xorultuda, xüsusən yaşlı insanlarda, fayda və risklər diqqətlə ölçülür.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Xorultu hər zaman əməliyyat tələb etmir. Çəkinin azaldılması, spirtli içkidən və yuxu dərmanlarından çəkinmək, yatarkən yan üstə uzanmaq çox vaxt kömək edir. Burun tıkanıqlığı olduqda burun spreyləri və allergiya müalicəsi təyin oluna bilər. Yuxu apnesi varsa, yuxu zamanı hava axınına təzyiq yaradan aparat və ya alt çənəni irəli saxlayan ağız aparatı seçilə bilər. Bu tədbirlər effekt vermədikdə cərrahi müalicə təklif olunur.
Əməliyyatın növü daralmanın harada olduğundan asılıdır və yuxu zamanı tənəffüs müayinəsindən sonra seçilir. Həkim yaşınızı, çəkinizi, ümumi vəziyyətinizi, yuxu apnesinin olub-olmamasını və əvvəlki əməliyyatları nəzərə alır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ürək və tənəffüs sisteminin dekompensasiya olunmuş xəstəlikləri;
- düzəldilməyən laxtalanma pozğunluqları;
- tənəffüs yollarının kəskin infeksiyası, tonzillitin kəskinləşməsi — sağalana qədər.
Nisbi əks göstərişlər
- əhəmiyyətli piylənmə və ağır apne — yalnız əməliyyat kifayət etmir, başqa müalicə müzakirə olunur;
- nəzarətsiz arterial hipertenziya;
- səsə bağlı peşə (müğənni, diktor) — yumşaq damaqda əməliyyat səsin tembrinə təsir edə bilər;
- anesteziyaya əks göstərişlər.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma — əməliyyatın ilk günlərində, bəzən qabıq düşən zaman
- udlaq və ya burun nahiyəsində infeksiya
- anesteziyaya qarşı reaksiya, yuxu apnesi olduqda tənəffüsün zəifləməsi
- bir neçə həftə davam edə bilən boğaz ağrısı, udma çətinliyi, qulağa yayılan ağrı
- yeməyin və ya mayenin burun tərəfinə keçməsi, burun səsi — çox vaxt müvəqqətidir
- boğazda yad cisim hissi, quruluq, dad dəyişkənliyi
- xorultunun tam keçməməsi və ya sonradan qayıtması
- udlaqda çapıq nəticəsində daralma — nadir hadisədir
Fərdi riski artıran amillər: artıq çəki, siqaret, spirtli içki, yuxu apnesi, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş, qanın laxtalanma pozğunluqları. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–7 gün
Yuxu zamanı tənəffüs müayinəsi, analizlər, EKQ və anestezioloq baxışı tələb olunur.
-
Əməliyyat 40–90 dəqiqə
Ümumi narkoz və ya yerli anesteziya ilə ağız və burun yolu ilə aparılır.
-
Bərpa 2–3 həftə
Stasionarda 1–2 gün qalırsınız, boğaz ağrısı 7–10 günə keçir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada otolarinqoloq burun boşluğunu, udlağı və yumşaq damağı, lazım olduqda endoskopla müayinə edir. Hazırlıq planı:
- yuxu zamanı tənəffüs müayinəsi — polisomnoqrafiya və ya kardiorespirator monitorinq;
- qanın və sidiyin ümumi analizi, biokimyəvi analiz, koaquloqram;
- EKQ, döş qəfəsinin rentgeni;
- terapevt və anestezioloq baxışı;
- burun əməliyyatı planlanırsa, burunətrafı ciblərin KT-si.
Əməliyyatdan 6–8 saat əvvəl yemək və içmək olmaz. Qanı durulaşdıran dərmanların dayandırılmasını yalnız həkimlə razılaşdırın. Apne aparatından istifadə edirsinizsə, onu özünüzlə götürün.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Kiçik həcmli müdaxilə yerli anesteziya ilə, birləşmiş əməliyyatlar ümumi narkoz altında aparılır.
- Udlaq səviyyəsi. Uvulopalatoplastikada cərrah ağız tərəfdən dilçəyi və yumşaq damağın artıq hissəsini kəsir, damaq qövslərini tikişlərlə gərginləşdirir. Göstəriş olduqda badamcıqlar da götürülür.
- Burun səviyyəsi. Lazım olduqda eyni seansda burun çəpəri düzəldilir və ya burun çanaqlarının həcmi azaldılır.
- Tamamlama. Qanaxma dayandırılır, burun əməliyyatından sonra yumşaq tamponlar və ya splintlər qoyula bilər.
Həcmdən asılı olaraq əməliyyat 40–90 dəqiqə çəkir. Ayıldıqdan sonra palatada nəfəsiniz və udqunmanız izlənilir.
Stasionarda qalma
Adətən 1–2 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat müdaxilənin həcmindən asılı olaraq yerli və ya ümumi anesteziya altında aparılır. Palatada tənəffüs, oksigen səviyyəsi, qanaxma və ağrı izlənilir. Birləşmiş əməliyyatdan sonra burunda tampon ola bilər, ona görə ilk gecələr ağızdan nəfəs alırsınız.
Ağrıkəsici verilir, boğaz ağrısı olduqda soyuq içkilər və yumşaq qida məsləhət görülür. Tənəffüs sərbəstdirsə, qanaxma yoxdursa, su və yumşaq yeməkləri qəbul edə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir; yuxu zamanı vəziyyətiniz və nəzarət baxışı barədə də məlumat alırsınız.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 1–2 gün qalırsınız. Uvulopalatoplastikadan sonra boğaz ağrısı 7–10 gün davam edə bilər, həkim ağrıkəsici təyin edir.
- 10–14 gün yumşaq, isti olmayan qida, bol soyuq maye;
- kəskin, turş, bərk və isti yeməklərdən, spirtli içkilərdən çəkinin;
- 2–3 həftə ağır fiziki yükdən, idmandan, hamam və saunadan imtina edin;
- hər yeməkdən sonra ağzı su ilə yaxalayın;
- burun əməliyyatı olunubsa, həkimin göstərdiyi burun yumalarını aparın.
Ofis işinə adətən 7–10 gündən sonra qayıdırsınız. Nəzarət baxışı ilk həftənin sonunda təyin olunur.
Yadda saxla!
Artıq çəki xorultunun ən güclü səbəblərindən biridir — hətta bir neçə kiloqram arıqlamaq əməliyyatın nəticəsini xeyli yaxşılaşdırır. Yatmazdan əvvəl spirtli içki və yuxu dərmanları udlaq əzələlərini boşaldaraq xorultunu yenidən gücləndirə bilər.
- Ağızdan qan gələrsə və ya nəfəs çətinləşərsə, dərhal həkimə müraciət edin.
- Apne diaqnozunuz varsa, aparatdan həkim icazəsi olmadan imtina etməyin.
- Maye qəbulu mümkün olmayacaq qədər güclü ağrı olarsa, həkimə xəbər verin.
Qiymət cədvəli
- Xorultunun cərrahi müalicəsi 1 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əksər pasiyentlərdə xorultu xeyli azalır, bəzilərində tam keçir. Nəticə daralmanın səviyyəsindən, çəkidən və apnenin ağırlığından asılıdır. Ağır apnedə əməliyyat aparat terapiyasını əvəz etmir, onu tamamlayır.
Udlaqda müdaxilədən sonra udqunma 7–10 gün ağrılı ola bilər, bu, gözlənilən haldır. Soyuq yumşaq qida, bol maye və ağrıkəsicilər bu dövrü asanlaşdırır.
Yumşaq damaq qısaldıldığı üçün səsin tembri bir qədər dəyişə bilər, adətən bunu ətrafdakılar hiss etmir. İlk həftələrdə maye yeyəndə buruna keçə bilər, bu, sağaldıqca keçir. Peşəniz səslə bağlıdırsa, bunu əvvəlcədən cərrahla müzakirə edin.
Bəli, çəki artdıqda və ya yaşla toxumalar boşaldıqda xorultu yenidən yarana bilər. Normal çəki, siqaretdən imtina və yatmazdan əvvəl spirtli içkidən çəkinmək nəticəni uzunmüddətli saxlamağa kömək edir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
