Androloji əməliyyatlar

Androloji cərrahiyyənin əhatə dairəsi geniş olsa da, əməliyyat həmişə fərdi göstərişlə planlaşdırılır. Əsas istiqamətlər bunlardır:

• Sünnət (sirkumsizio) — dərinin artıq hissəsinin götürülməsi; tibbi göstəriş və ya şəxsi qərarla;
• Balanopostit və fimozun müalicəsi — iltihab və ya dərinin daralması zamanı əvvəlcə konservativ üsullar, lazım olduqda isə cərrahi həll;
• Yüyənin plastikası (frenuloplastika) — qısa yüyən səbəbindən narahatlıq və ya cırılma olduqda;
• Varikoselenin müalicəsi — xayalıqdakı damarların genişlənməsi zamanı;
• Xaya kistasının çıxarılması və meatotomiya (uretranın xarici ağzının genişləndirilməsi);
• Kondilomaların götürülməsi — təhlükəsiz çıxarma və sonrakı nəzarət ilə;
• Cinsiyyət üzvünün əyriliyinin müalicəsi, xayanın protezləşdirilməsi və kişi sterilizasiyası (vazektomiya).

Bu siyahı həkim qərarını əvəz etmir. Hər hal ayrıca qiymətləndirilir.

Hər cərrahi müdaxilə üçün həkim yalnız texniki detalları deyil, həm də xəstənin həyat tərzini, işini və gözləntilərini nəzərə alır. Bu səbəbdən eyni diaqnozda belə plan fərqli ola bilər.

Əməliyyat qərarı həkimlə söhbətdən sonra verilir. Bu söhbətdə şikayətləriniz, əvvəlki xəstəlikləriniz, qəbul etdiyiniz dərmanlar, allergiyalar və gözləntiləriniz müzakirə olunur. Həkim üsulun faydasını, mümkün risklərini və əməliyyatsız seçimləri açıq izah edir. Vazektomiya kimi geri dönməsi çətin müdaxilələrdən əvvəl qərarın düşünülmüş olması xüsusilə vacibdir.

Hazırlıq mərhələsi adətən aşağıdakıları əhatə edir:

• həkim müayinəsi və lazım olan USM və ya analizlər;
• anesteziya növünün müzakirəsi;
• qan laxtalanmasına təsir edən dərmanlar barədə həkimə məlumat verilməsi;
• əməliyyat günü yeməkdən və içməkdən çəkinmə qaydalarına riayət;
• əməliyyat sahəsinin təmizliyi və evə yola düşmə planı.

Konkret tələblər qeydiyyat və qəbul zamanı yazılı və ya şifahi izah edilir.

Bir çox kişi bu mövzuda danışmaqdan çəkinir. Həkim sizinlə hörmətlə və açıq danışır, ona görə sualları verməkdən çəkinməyin. İstəsəniz, əməliyyatdan öncə ikinci rəy almaq da mümkündür və bu normal haldır.

Anesteziyanın növü əməliyyatın xarakterindən, yaşdan və ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır. Bəzi müdaxilələr yerli uyuşdurma ilə, digərləri isə ümumi anesteziya və ya regionar anesteziya ilə aparıla bilər. Seçimi anestezioloq və cərrah birlikdə həll edir.

Əməliyyat günü müddət müdaxilənin növündən asılıdır. Müdaxilədən sonra bir müddət müşahidə olunursunuz, sonra həkim evə buraxılma barədə qərar verir. Ümumi anesteziyadan sonra özünüz maşın sürməməlisiniz, yanınızda yaxın adamın olması məsləhətdir. Bütün mərhələlərdə sualınızı vermək hüququnuz var.

Anesteziyadan öncə həkim sizdən ürək və tənəffüs xəstəlikləri, əvvəlki anesteziyaya reaksiya və allergiyalar barədə soruşur. Bu məlumatlar təhlükəsizliyiniz üçün vacibdir, ona görə dəqiq cavab verin. Əməliyyat sahəsi qabaqcadan hazırlanır, lazım olduqda tük təmizlənməsi həkimin göstərişi ilə aparılır. Əməliyyatdan sonra ağrıkəsici müalicə və yara qulluğu təlimatı yazılı verilir, nəzarət görüşü planlaşdırılır.

Sualınız varsa, əməliyyatdan əvvəl onları yazıb gətirmək rahat ola bilər.

Sağalma müddəti və tələb olunan məhdudiyyətlər əməliyyatdan asılı olaraq fərqlənir. Ümumi qaydalar belədir:

• həkimin göstərdiyi sarğı və yara qulluğu qaydalarına əməl edin;
• ağrı və şişkinlik normal ola bilər, lakin güclənən ağrı, qızartı, irinli ifrazat və ya yüksək hərarət həkimə xəbər verilməlidir;
• ağır fiziki yükdən və idmandan bir müddət çəkinmək tövsiyə olunur;
• cinsi istirahət müddəti əməliyyatın növünə görə həkim tərəfindən təyin olunur və bu müddətdən əvvəl cinsi əlaqəyə başlamaq sağalmanı pozur;
• nəzarət müayinələrinə vaxtında gəlmək.

Vazektomiyadan sonra isə həkim nəzarət spermoqrammasını planlaşdırır və nəticə təsdiqlənənə qədər əlavə qorunma tələb oluna bilər.

Sağalma sürəti hər insanda fərqlidir. Siqaret, şəkərli diabet və qan laxtalanma pozuntuları yaranın sağalmasını ləngidə bilər. Özünüzü yaxşı hiss etsəniz belə, həkimin tövsiyə etdiyi müddətə əməl edin.

Sağalma dövründə sərbəst, rahat geyim seçmək narahatlığı azaldır.

Əməliyyatdan sonra əksər hallarda problem olmur, lakin bəzi əlamətləri gözləmək olmaz. Aşağıdakı hallarda dərhal həkimə zəng edin, vəziyyət ağırdırsa 103 nömrəsinə müraciət edin:

• sarğının tez bir zamanda qanla islanması və qanaxmanın dayanmaması;
• yüksək hərarət, titrəmə, yaradan irinli ifrazat;
• xayalığın kəskin şişməsi və ya dözülməz ağrı;
• sidik ifrazının tam dayanması;
• yara kənarlarının açılması.

Əməliyyatı aparan komandanın əlaqə qaydası sizə əməliyyatdan öncə izah edilir.

Hərarət və ya qızartı ilə yanaşı yaranın ətrafında artan şişkinlik, pis qoxulu ifrazat da infeksiya əlaməti ola bilər. Belə hallarda özbaşına antibiotik başlamayın, çünki yanlış seçilmiş dərman vəziyyəti gizlədə bilər. Qanaxma zamanı yaraya təmiz sarğı ilə yüngül təzyiq edin və həkimi çağırın. Gecə saatlarında əlaqə saxlamaq imkanı əməliyyat öncəsi məlum edilir, bu məlumatı əlinizdə saxlayın. Uşaqlarda əməliyyatdan sonra bu əlamətləri valideynlər izləməlidir.