Döş ucundan ifrazat — süd vəzisi kanalının açılış nöqtəsindən maye çıxması prosesidir. Bu səhifədə döş ucundan ifrazadın səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah Endokrinoloq Ginekoloq Mammoloq Onkoloq Terapevt
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Döş ucundan ifrazat — süd vəzisi kanalının açılış nöqtəsindən maye çıxması prosesidir. Bu, normal hal ola bilər, həm də patoloji vəziyyətin əlaməti ola bilər. Təhlükəli xəstəlikləri istisna etmək üçün həkimə müraciət etmək və müayinədən keçmək lazımdır.
Növləri
Görünüşünə və tərkibinə görə döşdən gələn ifrazat aşağıdakı ola bilər:
- Şəffaf və ya ağ, ilk süd (kolostrum) tipli — çox vaxt orqanizmin laktasiyaya hazırlaşmasından və ya hormonal disbalansdan xəbər verir;
- Sarı və ya yaşılımtıl — irinli iltihabla əlaqəlidir;
- Qanlı — travma və ya xəstəliklər zamanı yaranır.
Süd vəzilərindən maye ifrazatı fizioloji ola bilər, yaxud xəstəlikdən xəbər verə bilər. Birinci halda o, hamiləlik və doğuşla əlaqədardır, bu zaman ifrazat şəffaf və ya ağ, homogen və maye olur. İkinci halda, patologiya ilə əlaqəli olduqda, ifrazatın rəngi və qatılığı dəyişir, bəzən təkcə şişkinlik və ağrı ilə deyil, həm də qaşınma və qızarma ilə müşayiət olunur.
Səbəbləri
Süd vəzilərindən ifrazatın patoloji olmayan səbəbi hamiləlik və süd vəzilərinin fəaliyyətini artıran əmizdirmə dövrüdür.
Kişilərdə, həmçinin hamiləliyi diaqnoz qoyulmamış və ya yaxın zamanlarda doğuş olmamış qadınlarda problemin səbəbi adətən vəzilərin hiperplaziyasına və ya hiperaktivliyinə səbəb olan hormonal disbalansdır. Bəzən bu, qalxanabənzər vəzinin funksiyasının azalması, endokrin sistem orqanlarının inkişaf anomaliyaları ilə əlaqədardır.
Döş ucunun travmatik zədələnməsi də ifrazata səbəb ola bilər. Bu, dar alt paltarı geyinərkən, intensiv fiziki yüklənmə zamanı və ya döşlə kobud davranışda baş verir.
Bəzən döş ucundan ifrazat xəstəliklərlə əlaqədardır: mastopatiya, süd vəzisinin şişi və ya döş xərçəngi. Bu zaman simptomun intensivliyi cüzi qala bilər, lakin pasiyentlər çox vaxt ifraz olunan mayedə qan izlərindən, xoşagəlməz qoxudan və ya qəribə rəngdən şikayətlənirlər.
Diaqnostika
Döş ucundan ifrazat zamanı müayinə anamnezin toplanmasından başlayır. Həkim simptomun nə vaxtdan mövcud olduğunu, nə qədər tez-tez müşahidə edildiyini və menstruasiya, ovulyasiya kimi obyektiv amillərlə əlaqəsinin olub-olmadığını öyrənir. Sonra klinik müayinə aparılır: mütəxəssis ifrazatın xarakterini — rəngini, qatılığını və iyini — qiymətləndirir, döş ucunun formasının və ya ölçüsünün dəyişməsinə, qızarma və ya şişkinliyin olub-olmamasına diqqət yetirir.
Sonra pasiyent instrumental müayinələrdən keçir.
- Mammoqrafiya. Rentgen şəkli toxumalardakı dəyişiklikləri aşkar etməyə imkan verir. Prosedur zamanı qadın belinə qədər soyunur, keyfiyyətli görüntü əldə etmək üçün vəzi mammoqrafla sıxılır.
- Döşün USM-i. Prosedur ultrasəs dalğaları vasitəsilə vəzi toxumasını görüntüləyir. Müayinə zamanı pasiyent kürəyi üstə uzanır, həkim dəriyə gel çəkir və dəri üzərində sensoru hərəkət etdirir. Monitorda görüntü yaranır, orada şişlər, kistalar və digər dəyişikliklər görünə bilir.
- Maqnit-rezonans tomoqrafiya. MRT döş toxumalarının ətraflı görüntüsünü almaq üçün lazımdır. Müayinə üçün pasiyent bir sıra skanlar üçün xüsusi kameraya yerləşdirilir. Döşün tomoqrafiyası adətən skandan əvvəl venadaxili yeridilən kontrast maddə ilə aparılır.
- Duktoqrafiya. Bu üsulla kanallar araşdırılır: həkim vəzi kanalının boşluğuna kateter yeridir, bu kateter vasitəsilə şəkillərdə aydın görüntü əldə etmək üçün kontrast maddə verilir. Üsul kanalın daralması və ya tıxanmasından şübhələnildikdə təyin olunur.
Laboratoriya diaqnostikası da informativdir: o, infeksiya və ya iltihabın olub-olmadığını müəyyən etməyə imkan verir. Bunun üçün döşdən gələn ifrazatın nümunəsinin mikroskopik müayinəsi və ya biokimyəvi analizi təyin olunur. Həmçinin süd vəzilərinin funksiyasını tənzimləyən hormonların qanda səviyyəsini qiymətləndirmək üçün müayinələr kompleksi təyin olunur. Əlavə olaraq çanaq boşluğunun müayinəsi (əksər hallarda USM) təyin olunur.
Müalicə
Döş ucundan ifrazadın müalicəsi simptomla əlaqəli səbəbdən asılıdır. İfrazat təbii proseslərlə, məsələn, hamiləliklə bağlıdırsa, müalicə tələb olunmur.
İfrazat infeksion proses nəticəsində yarandıqda antibiotik terapiyası təyin olunur. İfrazatın səbəbi süd vəzisinin şişi ilə əlaqədardırsa, cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Cərrah yenitörəməni çıxaracaq və bədxassəlilik dərəcəsini qiymətləndirmək üçün əlavə müayinələr aparacaq. Endokrin sistemin balansını normallaşdırmaq və ya süd vəzilərinin işini tənzimləmək üçün hormonal terapiya aparıla bilər.
Döş ucunda zədələnmələr (məsələn, çatlar) olduqda onların bərpası üçün vasitələrin istifadəsi göstərişdir. Məlhəm və ya krem çəkmək sağalmanı sürətləndirir və infeksiya riskini azaldır.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Müalicənin olmamasının və ya vaxtında aparılmamasının əsas nəticəsi xəstəliyin proqressivləşməsidir. Bu simptomun arxasında xərçəng kimi ağır patologiyalar gizlənə bilər, buna görə əlverişli proqnoz üçün müalicəyə mümkün qədər tez başlamaq vacibdir.
İmmun sistemə yüksək yük düşməsi və döş ucundan gələn ifrazatla əlaqəli pozğunluqların inkişafı səbəbindən daha uzun və mürəkkəb müalicə tələb edən infeksiya qoşula bilər. Mastit orqanizmin ağır intoksikasiyasına səbəb olan irinli formaya keçə bilər. Bu halda prosesin yayılaraq sepsis və ya toksik şokun inkişafı riski mövcuddur. Kistalar və xoşxassəli şişlər xərçəngə çevrilə bilər, o isə öz növbəsində müalicəsiz metastaz verir, xoralaşaraq dağılır və nəticədə ölümlə nəticələnə bilər.
Hansı həkimə müraciət etməli
Döşdən ağ, qanlı və ya şəffaf ifrazat olduqda ilkin məsləhəti mammoloqdan və ya ginekoloqdan almaq olar. O, müayinə və anamnez toplandıqdan sonra simptomun mümkün səbəbləri barədə məlumat verəcək, zəruri hallarda isə əlavə müayinələrə və dar profilli həkimlərə yönləndirəcək.
Yadda saxla!
Döş ucundan maye ifrazatı qadınların ən azı 50-60%-inin həyatında bir dəfə rastlaşdığı çox geniş yayılmış şikayətdir. O, hormonal dəyişikliklər, infeksiyalar, travmalar daxil olmaqla müxtəlif səbəblərlə əlaqədar ola bilər. Təxminən halların 5%-ində müayinə zamanı onkoloji xəstəlik aşkarlanır, buna görə döşdəki dəyişikliklərə diqqətli yanaşmaq vacibdir. Problem sıxlaşma və ya döşün böyüməsi kimi digər əlamətlərlə müşayiət olunursa, dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır.
İfrazat zərərsiz və ya normal görünsə belə, mütəxəssislə məsləhətləşmək həmişə daha doğrudur. Yalnız o, müayinə apara və dəqiq diaqnoz qoya bilər. Hər hansı patologiyanın erkən aşkarlanması və müalicəsi isə tam sağalma şansını artırır.
Suallar və cavablar
Müxtəlif xəstəliklər bir-birindən fərqli ifrazat növlərinə səbəb olur. Məsələn, xərçəng zamanı şəffaf və ya qanlı maye görünə bilər. İltihabi proseslər isə tez-tez xoşagəlməz qoxulu irin ifrazına səbəb olur. Lakin mayenin görünüşü diaqnoz qoymaq üçün vacib olan amillərdən yalnız biridir.
Mayenin ayrılmasını özbaşına dayandırmağa cəhd etmək olmaz. Həkimə müraciət etmək lazımdır, klinikaya gedənə qədər isə alt paltarı üçün hopdurucu vərəqələrdən istifadə etmək olar.
Hormonal pozğunluqlar və travmalar zamanı ifrazat istənilən cinsdən olan xəstələrdə meydana çıxa bilər. Kişilərdə bu problem tez-tez ginekomastiya — süd vəzilərinin böyüməsi — ilə birgə müşahidə olunur.
