Erkən eyakulyasiya boşalmanın arzuolunandan daha tez baş verməsi, onu gecikdirmə imkanının məhdudluğu və bunun şəxsdə narahatlıq yaratması ilə xarakterizə olunan cinsi disfunksiyadır.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Erkən boşalma
Xəstəlik haqqında
Erkən ejakulyasiya – minimal cinsi stimulyasiya nəticəsində, cinsi üzvün tərəf-müqabil orqana daxil edilməsindən əvvəl, zamanı və ya dərhal sonra, kişi bunu istəməmişdən əvvəl baş verən ejakulyasiyadır. Daimi ola bilər və ya situasiyalı olaraq – müəyyən partnyorla cinsi əlaqədə və ya konkret şəraitlərdə yarana bilər. Bu vəziyyət kişinin həyatı üçün təhlükəli deyil, lakin ona əhəmiyyətli diskomfort yaradır, anlaşılmazlığa, cütlükdə narazılığa, narahatlıq-depressiv pozğunluqlara səbəb olur.
Mənfi nəticələrdən qaçmaq üçün kişi problemə göz yummamalı, utanmamalı, kompleks keçirməməlidir. Düzgün qərar – vaxtında androlog həkiminin konsultasiyasına müraciət etməkdir. Mütəxəssisimiz sizinlə diqqətlə söhbət edəcək, diaqnostika üçün vacib olan cinsi həyat məqamlarını nəzakətlə dəqiqləşdirəcək, zəruri müayinələr təyin edəcək. Əldə edilmiş məlumatlar əsasında həkim erkən ejakulyasiyanın bu və ya digər formasını diaqnoz qoyacaq və sizinlə bu vəziyyətdə ən effektiv müalicə istiqamətlərini müzakirə edəcək.
Kişilərdə erkən ejakulyasiya olduqca geniş yayılmışdır – dünya statistikasının məlumatlarına görə, bu problemlə kişilərin təxminən 40%-i üzləşir.
Mütəxəssislərin əksəriyyətinin fikrincə, cinsi aktın orta müddəti ən azı 2-3 dəqiqə olmalıdır, boşalmaya qədər friksiyaların sayı isə normada 8-dən 15-ə və daha çoxa qədər dəyişir. Göstərilən qiymətlərdən aşağı olan göstəricilər, yaxud cinsi üzvün tərəf-müqabil orqana daxil edilməsindən əvvəl ejakulyasiya, şübhəsiz ki, erkən hesab olunur.
Güclü həyəcanlanma, uzunmüddətli ön oyun, xüsusən uzunmüddətli abstinensiya dövründən sonra genital kontaktdan əvvəl məni atılmasının baş verdiyi hallar norma sayılır və müalicə tələb etmir.
Səbəbləri
Xəstəliyin ilkin formasının əsasında, bir qayda olaraq, onurğa beyni boşalma mərkəzinin hərəki neyronlarının artmış oyanıqlığı və ya cinsiyyət üzvünün başcığının artmış həssaslığı durur.
Qazanılmış mənşəli erkən boşalmanın səbəbi aşağıdakılar ola bilər:
- iltihabi və digər xəstəliklər zamanı cinsiyyət üzvünün ayrı-ayrı zonalarının artmış həssaslığı;
- psixoloji amillər (cinsi həyatın başlanğıcı, keçmişdə uğursuz təcrübə),
- neyrofizioloji, yaxud hormonal amillər (qanda prolaktin və ya qalxanabənzər vəz hormonlarının artmış miqdarı).
Təsnifat
Erkən boşalma aşağıdakılara bölünür:
- ilkin (problem cinsi həyatın başlanğıcından mövcuddur);
- ikincili (pozğunluq qazanılmışdır, normal müddətli cinsi aktdan sonrakı dövrdə yaranır).
Patologiyanın klinik təzahürlərinin ağırlığından asılı olaraq onun yüngül forması (genital təmas baş verir, lakin qısamüddətli olur) və ağır forması (boşalma bilavasitə genital təmasdan əvvəl baş verir) ayırd edilir.
Klinik mənzərə
Erkən boşalmanın aparıcı simptomu – tərəflərə cinsi məmnunluq gətirməyən erkən spermanın atılmasıdır. Bu vəziyyətin səbəbindən asılı olaraq o, aşağıdakılarla müşayiət oluna bilər:
- enurez (parasentral loblar sindromunda);
- erektil disfunksiya (qalxanabənzər vəzin funksiyasının artması zamanı);
- sidik ifrazının pozulması (xroniki prostatit və ya sidik-cinsiyyət sisteminin digər infeksion-iltihabi xəstəliklərində).
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Erkən ejakulyasiyanın müalicəsinin effektivliyinin əsasında dəqiq diaqnostika – bu vəziyyətin səbəblərinin aşkarlanması durur.
İlk növbədə həkim xəstə ilə söhbət aparır – şikayətləri müəyyənləşdirir, xəstəliyin anamnez məlumatlarını (nə vaxtdan yarandığını, nə ilə əlaqəli ola biləcəyini və digər məqamları) və kişinin həyatının anamnezini (ailə vəziyyəti, cütlükdə psixoemosional şərait, cinsi həyatın xüsusiyyətləri, müşayiətedici xəstəliklər) dəqiqləşdirir. Xəstənin cinsi aktının keyfiyyətini qiymətləndirməkdə həkimə xüsusi anketlər və testlər kömək edir.
Diaqnostikanın növbəti mərhələsi – obyektiv müayinədir. Mütəxəssis kişini yalnız cinsiyyət orqanları nahiyəsində deyil, bütövlükdə müayinə edərək bədən quruluşunu, tüklənmə xarakterini və digər ikinci dərəcəli cinsi əlamətləri qiymətləndirir. Bu və ya digər dəyişikliklərin olması həkimi xəstənin orqanizmində hormonal disbalans barədə düşünməyə sövq edə bilər. Genital nahiyədə uroloq-androloq infeksion-iltihabi prosesin əlamətlərini və ya orqanların inkişafının anadangəlmə anomaliyalarını aşkar etməyə çalışır.
Əldə edilmiş məlumatlar əsasında həkim erkən boşalmanın ilkin və ya ikincili formasının mövcudluğundan şübhələnəcək. Hər hansı üzvi patologiya əlamətləri olmadıqda o, xəstəliyin psixogen təbiətini ehtimal edəcək. Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün xəstəyə aşağıdakı əlavə müayinə üsulları təyin ediləcək:
- qanın klinik analizi (orqanizmdə iltihabi prosesin əlamətlərini aşkar etmək üçün);
- qanın biokimyəvi analizi (cinsiyyət hormonlarının və qalxanabənzər vəzi hormonlarının səviyyəsini müəyyən etmək üçün);
- elektroensefaloqrafiya (beynin funksional vəziyyətini qiymətləndirmək üçün);
- prostat vəzinin sekretinin tədqiqi;
- prostat vəzinin USM-i;
- sidik kanalından sıyrıntının PZR-diaqnostikası;
- uretroskopiya.
Əlbəttə, bir xəstəyə bütün müayinələr eyni zamanda təyin edilməyəcək – diaqnostik tədbirlər proqramı fərdidir və konkret klinik vəziyyətdən asılıdır.
Patologiyanın anadangəlmə formaları – MSS-in erektil mərkəzlərinin artmış oyanıqlığı və penis başcığının artmış həssaslığı arasında differensial diaqnostika aparmaq üçün həkim xəstəyə lidokain testini tövsiyə edəcək. Onun mahiyyəti planlaşdırılan cinsi əlaqədən 10-15 dəqiqə əvvəl başcığın dərisinə tərkibində lidokain anestetiki olan məlhəmin çəkilməsindən ibarətdir. Əgər xəstə bu tədbir nəticəsində cinsi aktın müddətinin uzandığını qeyd edərsə, anadangəlmə erkən ejakulyasiyanın periferik forması diaqnoz qoyulur, əgər anesteziya aktın müddətinə təsir etməzsə – patologiyanın mərkəzi genezi qəbul edilir.
Müalicə
Patologiyanın səbəblərindən asılı olaraq xəstəyə erkən ejakulyasiyanın aşağıdakı müalicə üsulları tövsiyə oluna bilər:
- Davranış terapiyası. Xəstələrə boşalma üzərində nəzarət üsullarının öyrədilməsini nəzərdə tutur. Ən böyük effektivliyi iki texnika göstərmişdir – “stop-start” və “sıxma”. “Stop-start” texnikası cinsi akt zamanı lazımi anda friksiyaların bir neçə saniyəlik dayandırılmasından ibarətdir, bu müddət ərzində oyanma dalğası sönür və friksiyalar yenidən bərpa oluna bilər. Bu üsulda ən çətini məhz nə vaxt dayanmaq lazım olduğunu – demək olar ki, oyanmanın ən zirvə nöqtəsində – müəyyən etməkdir. Buna müntəzəm məşqlər və partnyorun anlayışı, dəstəyi şərti ilə nail olmaq mümkündür. İkinci texnika – “sıxma” – məni atılmasına ən yaxın anda cinsi üzvün tac şırımı səviyyəsində bir neçə saniyə sıxılmasından ibarətdir.
- Farmakoterapiya. Yerli (topik) və sistemli ola bilər. Topik terapiyada cinsi üzvün başcığına çəkilən yerli anestetiklərdən (daha çox lidokain) istifadə olunur. Bu, onun həssaslığını azaldır və cinsi aktın müddətini artırır. Metodun əhəmiyyətli çatışmazlığı – zövq səviyyəsinin azalmasıdır. Erkən ejakulyasiyanın sistemli terapiyası üçün serotoninin geri tutulmasının selektiv inhibitorlarından istifadə olunur. Bunlar antidepressantlar qrupuna aid preparatlardır, onların yan təsiri cinsi aktın müddətinin artmasıdır. Ejakulyasiyanı ləngitmək üçün dərmanın az dozalarının gündəlik və ya “tələb olunduqda” (cinsi əlaqədən əvvəl) qəbulu kifayətdir. Dərman preparatları yalnız həkimin təyinatına ciddi şəkildə uyğun tətbiq edilməlidir.
- Kişilərdə erkən ejakulyasiyanın cərrahi müalicəsi.
Xəstəyə aşağıdakı cərrahi müdaxilə növləri tövsiyə oluna bilər:
- Sirkumsiziya, yəni sünnət. Sünnət dərisindən məhrum olan başcığın dərisi zaman keçdikcə daha kobud olur, onun həssaslığı azalır.
- Frenulotomiya, yəni cinsi üzvün fren plastikası. Bu nahiyə ən həssas nahiyədir, buna görə də əməliyyatdan sonra toxumaların bir qədər kobudlaşması erkən boşalma problemində yerinə düşür. Bundan əlavə, bəzən bu problem məhz qısa fren ilə bağlı ola bilər.
- Cinsi üzvün başcığının mikrocərrahi denervasiyası. Cərrahi yolla cinsi üzvün başcığını innervasiya edən 4-5 əsas sinir gövdəsi ayrılır və kəsilir. 2-3 ay ərzində cinsi üzvün başcığının tam anesteziyası müşahidə olunur. Sonra həssaslıq tədricən bərpa olunur. Bir müddət sonra xəstədə normal ejakulyator refleks formalaşır və kişi cinsi aktın müddətinə nəzarət etmək qabiliyyəti qazanır.
- Penis başcığının dərisi altına hialuron turşusunun yeridilməsi. Texniki cəhətdən sadə və kifayət qədər effektiv üsul. Effekt preparat qatının dəri altına yeridilməsi hesabına həssas sinir uclarının dəri səthindən uzaqlaşdırılması ilə əldə edilir. Təəssüf ki, effekt qısamüddətlidir (onun müddəti preparatdakı təsiredici maddənin konsentrasiyasından asılıdır), lakin prosedur dəfələrlə həyata keçirilə bilər.
Erkən ejakulyasiyanın ikincili formalarının müalicəsinin əsasında problemin yarandığı əsas xəstəliyin terapiyası durur. Bu, adətən patoloji dəyişmiş cinsiyyət hormonlarının və ya qalxanabənzər vəzi hormonlarının səviyyəsinin normallaşdırılmasından ibarətdir.
Reabilitasiya
Erkən boşalmanın cərrahi müalicəsindən sonra kişi iki gün ərzində stasionarda qalır, burada tibb işçiləri onu vaxtaşırı müayinə edir, əməliyyat yarasının sağalma prosesini qiymətləndirir, sarğı qoyurlar.
Şöbədən çıxdıqdan sonra xəstə psixoloq və ya psixoterapevt tərəfindən aparılan psixoloji reabilitasiyaya ehtiyac duyur.
Profilaktika
İlkin erkən boşalmanın inkişafının qarşısını almaq mümkün deyil.
Patologiyanın ikincili formalarının inkişaf riskini azaltmaq üçün aşağıdakılar tövsiyə olunur:
- təsadüfi cinsi əlaqələrdən, nizamsız cinsi həyatdan imtina etmək;
- streslərdən çəkinmək;
- cinsi partnyorla emosional yaxınlığa can atmaq;
- sidik-cinsiyyət sferasının infeksion xəstəliklərinin profilaktikasını aparmaq, onlar yarandıqda isə – vaxtında həkimə müraciət etmək, prosesin xronikləşməsinin qarşısını almaq üçün müalicə tövsiyələrinə riayət etmək.
Yadda saxla!
Erkən ejakulyasiya problemi ilə üzləşən həkim kimi qeyd etmək istərdim ki, tez-tez bu problem kişilərdə subyektiv xarakter daşıyır. Yəni xəstə həkimə guya erkən boşalma ilə müraciət edir, əslində isə – söhbət, müayinə, əlavə diaqnostika üsullarının aparılmasından sonra məlum olur ki, patologiya yoxdur, cinsi aktın müddəti kifayət qədərdir, sadəcə kişi subyektiv olaraq onu artırmaq istəyir.
Belə xəstələrə biz psixoterapevtik “stop-start” və ya “sıxma” texnikalarını, həmçinin cinsi əlaqədən əvvəl anestetikli prezervativlərdən və ya eyni lidokainli məlhəmdən istifadəni tövsiyə edə bilərik. Bu tədbirlər cinsi aktın müddətini artırmağa, bununla da kişinin özünüqiymətləndirməsini yüksəltməyə və cütlükdə münasibətləri yaxşılaşdırmağa kömək edəcək.
Suallar və cavablar
Dəqiq diaqnostika və müalicə taktikası klinik əlamətlər, müayinə nəticələri və fərdi risklər nəzərə alınaraq profil həkim tərəfindən müəyyən edilir.
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Hamiləlik alınmır: cütlük müayinəyə haradan başlamalıdır?
Hamiləlik çətinliyinin qiymətləndirilməsi yalnız qadının analizlərindən ibarət deyil. Hər iki tərəfin tarixçəsi və məqsədli testlər bir plan daxilində…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
