Kəmərləyici dəmrov suçiçəyi-zoster virusunun sinir qanqlionlarında latent qaldıqdan sonra reaktivləşməsi nəticəsində yaranır. Adətən bir dermatom boyunca ağrılı vezikulyar səpki ilə gedir.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Qurşaqvari lişay
Xəstəlik haqqında
Kəmərləyici dəmrov (qurşaqvari lişay, herpes zoster) — suçiçəyi-zoster virusunun yenidən aktivləşməsi nəticəsində yaranan viral xəstəlikdir. Uşaqlıqda və ya daha gec yaşda su çiçəyi keçirildikdən sonra virus orqanizmdən tam çıxmır: o, onurğa beyni və kəllə sinirlərinin hissi düyünlərində ömür boyu «yatmış» vəziyyətdə qalır. İllər sonra, çox vaxt yaşla və ya immunitet zəiflədikdə, virus yenidən aktivləşir, sinir boyunca dəriyə çatır və bədənin bir tərəfində, bir sinirin innervasiya etdiyi sahədə ağrılı qabarcıqlı səpgi yaradır.
Xəstəlik geniş yayılıb: su çiçəyi keçirmiş insanların təxminən hər üçdən biri həyatı boyu kəmərləyici dəmrovla qarşılaşa bilər. Risk 50 yaşdan sonra, həmçinin immuniteti zəifləmiş insanlarda — onkoloji xəstəliklərdə, kimyəvi terapiya, orqan transplantasiyası, İİV-infeksiyası zamanı — xeyli artır. Ən çox rast gəlinən ağırlaşma postherpetik nevralgiyadır — səpgi keçdikdən sonra aylarla davam edə bilən ağrı.
Kəmərləyici dəmrov su çiçəyi kimi hava-damcı yolu ilə yayılmır, lakin qabarcıqlar qabıqla örtülənə qədər onların möhtəviyyatı suçiçəyi keçirməmiş insanlar üçün yoluxucudur. Virusəleyhinə müalicə erkən başlandıqda xəstəliyin gedişini yüngülləşdirir, 50 yaşdan yuxarı insanlar üçün isə xəstəlikdən qoruyan peyvənd mövcuddur. Hamiləlik dövründə xəstəliyin gedişi haqqında məlumat ayrıca bölmədə verilib.
Səbəbləri
Su çiçəyindən fərqli olaraq, qurşaqvari lişay xəstəliklərin kəskin partlayışlarına səbəb olmur, xüsusən uşaq kollektivlərindəki uşaqlarda, və aydın ifadə olunmuş mövsümilik göstərmir. Buna baxmayaraq, bəzi tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, bu xəstəlik daha çox ilin isti fəslində və payızın sonunda müşahidə olunur. Xəstəliyin ağırlığı yaşdan asılı olaraq dəyişir: əvvəllər su çiçəyi keçirmiş gənclər və uşaqlar qurşaqvari lişayı adətən yaşlı xəstələrdən daha yüngül keçirirlər.
Su çiçəyinə və qurşaqvari lişaya eyni virus — suçiçəyi-zoster virusu səbəb olur. Virusla ilk yoluxma su çiçəyi şəklində keçir. Qurşaqvari lişayı olan insan suçiçəyi keçirməmiş və peyvənd olunmamış şəxsə virusu qabarcıqların möhtəviyyatı ilə birbaşa təmas vasitəsilə ötürə bilər, lakin bu zaman yoluxan insanda qurşaqvari lişay deyil, su çiçəyi inkişaf edir. Virus dəri və selikli qişalar vasitəsilə orqanizmə daxil olur, sonra onurğa beyni və kəllə sinirlərinin hissi düyünlərinə (qanqlionlara) çatır və su çiçəyindən sağaldıqdan sonra orada ömür boyu gizli (latent) vəziyyətdə qalır. İllər sonra immunitet zəiflədikdə virus yenidən aktivləşir, sinir boyunca dəriyə çatır və qurşaqvari lişaya səbəb olur.
Xəstəliyin yaranmasına səbəb olan əsas amillərə aiddir:
- orqanizmin ümumi soyuması;
- uzun müddət stress vəziyyətində olma və fiziki yorğunluq;
- immunosupressantların istifadəsi;
- bədxassəli törəmələr;
- radiasiya və kimyəvi terapiyanın nəticələri;
- insan immunçatışmazlığı virusu (QİÇS);
- orqan və sümük iliyi transplantasiyası.
Meylli edici amillərə 55 yaşdan yuxarı yaş, hamiləlik, habelə antibiotiklər və qlükokortikosteroidlərlə uzunmüddətli müalicə aiddir. İmmuniteti zəifləmiş xəstələr, yaşlı insanlar və ağır stress keçirmiş şəxslər xüsusi nəzarətdə olmalıdır.
Təsnifat
Qurşaqvari herpesi xarakterik simptomlara və zahiri görünüşünə görə müəyyən etmək olar. Klinik təcrübədə lişayın iki əsas forması ayırd edilir: tipik və atipik.
Tipik formaya bu xəstəliyin ən çox rast gəlinən forması olan qanqliokutan forma aiddir. Kəskin başlayır və ümumi əzginlik, temperaturun yüksəlməsi, yüngül qaşınma, sancma hissi, habelə gələcək səpgi yerlərində intensiv ağrılarla təzahür edir. Səpgi ayrı-ayrı hissiyyat sinirləri boyunca 3-5 sm diametrində çəhrayı ləkələr şəklində formalaşır. Bu ləkələr fonunda 18-24 saatdan sonra şəffaf möhtəviyyatlı, sonradan bulanan qabarcıqlar əmələ gəlir.
Səpgilər ən çox döş qəfəsində yerləşir, lakin əsasən bir tərəfdə, qurşaqvari xarakter daşıyaraq istənilən hissiyyat siniri boyunca da təzahür edə bilər. Bu səpgilər 2-4 həftə ərzində yox olur. Qabarcıqlar qurudur və qişalar əmələ gətirir, sonra bunlar tökülərək kiçik piqmentasiya qoyur. Ağrı bəzən elə intensivliyə çatır ki, onu dözülməz hala salır; o, cüzi toxunma, soyuq və ya hərəkətdən güclənir.
Bəzi hallarda xəstəlik toksik simptomlar və nevropatik ağrılarla müşayiət olunur, bu zaman səpgi olmaya da bilər. Səpgi meydana çıxdıqda isə ağrılı hisslər adətən daha az ifadəli olur.
Qanqliokutan forma öz növbəsində aşağıdakı növlərə bölünür:
- Abortiv — səpgi olmadan və ya tək ocaqla.
- Vezikulyar — dərinin qızarması və qabarcıqların əmələ gəlməsi.
- Pustulyar — qırmızı dəri və çox vaxt irinli möhtəviyyatlı vezikulalar.
- Bulyoz — vezikulaların hemorragik və ya irinli möhtəviyyatlı iri qovuqlara birləşdiyi daha ağır formadır.
Atipik formalar:
- Göz və qulaq formaları — səpgilər üçlü sinirin budaqları boyunca yerləşir, göz, burun selikli qişalarında və üz dərisində təzahür edir. Tez-tez göz almasının özünə də təsir edir. Səpgidən əlavə güclü ağrılar, göz qapaqlarının, buynuz qişanın ifadəli ödemi və işıqqorxusu meydana çıxır.
- Xəstəliyin qulaq formasında dizvari düyün zədələnir, səpgilər isə qulaq seyvanında və onun ətrafında yaranır, həmçinin onları xarici eşitmə keçəcəyində də müşahidə etmək olar. Səpgilər meydana çıxmazdan əvvəl xəstələrdə ümumi intoksikasiya əlamətləri və bədən temperaturunun yüksəlməsi qeyd olunur. Bu xəstəlik formasında üz siniri iflicinin inkişafı mümkündür. Bu zaman üz asimmetrik olur, bir tərəfə əyilir.
- Hemorragik — qabarcıqlar qanlı ekssudatla dolur və çapıq əmələ gətirərək sağalır.
- Qanqrenoz (nekrotik) — daha çox yaşlı xəstələrdə və zəif immunitetli insanlarda müşahidə olunur. Bu növ dəri toxumalarının ciddi zədələnməsi ilə xarakterizə olunur ki, bu da onların nekrozuna və çapıqların əmələ gəlməsinə səbəb olur. Güman etmək olar ki, bu xəstəlik formasının inkişafında bakterial infeksiya əhəmiyyətli rol oynayır.
- Dissemin olunmuş (generalizə olunmuş) — bütün bədəndə ikitərəfli yerləşmə təşkil edən qabarcıqlar şəklində səpgi.
- Meningoensefalitik forma — kifayət qədər nadir müşahidə olunur. Bu forma ağır keçir və ölüm riski yüksəkdir, xüsusilə immuniteti zəifləmiş xəstələrdə. İlkin mərhələ ən çox qabırğaarası və boyun nahiyələrində yaranan qanqliokutan təzahürlərlə xarakterizə olunur. Müəyyən müddətdən sonra (adətən 2-3-dən 20 günə qədər) baş beynin zədələnməsindən xəbər verən meningoensefalit inkişaf edir. Bunlara aiddir: ataksiya (hərəkətlərin koordinasiyasının pozulması), hallüsinasiyalar (xəstələr mövcud olmayan obyektləri görə bilər), koma ilə nəticələnən huşun itirilməsi mümkündür.
Qurşaqvari lişay QİÇS infeksiyasının ilk əlamətlərindən biri kimi çıxış edə bilər və daha ağır keçə bilər. Belə xəstələrdə tez-tez su çiçəyini xatırladan dissemin olunmuş qurşaqvari lişay müşahidə olunur. Səpginin meydana çıxma müddəti bir həftəyə qədər uzana bilər, qişalar isə infeksiyanın başlanğıcından ən tez üçüncü həftədə qurumağa başlayır.
Üç ağırlıq dərəcəsi ayırd edilir:
- Yüngül — dərində səpgilər yaranır; onlar bədənin istənilən nahiyəsində ola bilər, lakin ən çox döş qəfəsində və qarında müşahidə olunur.
- Orta — bu tip üçün dərinin böyük sahəsini əhatə edən, sinirlərin gedişi boyunca daha intensiv ağrı və yanğı doğuran səpgilər səciyyəvidir. Pasiyentlərdə baş ağrıları, yüksək temperatur, əzələ və oynaqlarda narahatlıq ola bilər. Əlamətlər üç-dörd həftə davam edə bilər.
- Ağır forma — bu dərəcə üçün nəzərəçarpan ağrı hissi və yanğı səciyyəvidir; bu, hərəkətliliyi məhdudlaşdıra və pasiyentin ümumi vəziyyətini pisləşdirə bilər. Səpgilər bədənin xeyli hissəsini əhatə edir və son dərəcə ağrılı ola bilər. Əlamətlər altı həftəyədək davam edə bilər və ağrı sindromunun yüngülləşdirilməsi, ağırlaşmaların qarşısının alınması üçün hospitalizasiya tələb oluna bilər.
Klinik mənzərə
Bu xəstəliyin əsas əlaməti bədənin bir tərəfində meydana çıxan ağrılı qırmızı səpgidir. Səpgi tədricən quruyan və qişa ilə örtülən mayeli xırda qabarcıqlar şəklində təzahür edir. Zədələnmiş sinirdən asılı olaraq, səpgilər müxtəlif nahiyələrdə – kürəkdə, başda, boyunda, qarında, döşdə, üzdə göz, ağız və qulaq nahiyəsində yerləşə bilər. Postherpetik nevralgiyanın inkişafı mümkündür — səpgi keçdikdən sonra əvvəllər simptomların yarandığı nahiyədə xroniki ağrı.
Xəstələrin əksəriyyəti temperaturun yüksəlməsi, baş və əzələ ağrıları, ürəkbulanma, zəiflik və limfa düyünlərinin böyüməsi daxil olmaqla ümumi əzginlik hiss edirlər. Bu simptomların təzahürünün intensivliyi xəstələr arasında dəyişir, xəstəliyin ilkin mərhələsi isə təxminən dörd-beş gün davam edir.
Klinik əlamətlər plevriti, üçlü sinir nevralgiyasını və ya kəskin appendisiti xatırlada bilər ki, bu da təcili tibbi yardıma müraciəti tələb edir. Düzgün müalicə böyüklərdə temperaturu aşağı salmağa və intoksikasiya simptomlarını yüngülləşdirməyə kömək edir.
Səpgilər adətən 2-3 həftə ərzində yox olur. Gənc və nisbətən sağlam insanlarda proqnoz müsbətdir. Lakin yaşlı şəxslərdə ağırlaşmaların inkişaf riski yüksəkdir. Xüsusi risk qrupuna şüa və kimyəvi terapiya kursu keçən onkoloji xəstəliyi olan xəstələr daxildir. Xroniki gedişdə simptomlar daha uzun müddət saxlana bilər, lakin nəticədə ağrı, səpgi və digər klinik təzahürlər keçir. Görmə orqanları zədələndikdə onun kəskinliyinin azalması müşahidə oluna bilər. Ağırlaşmaların olması proqnoza mənfi təsir göstərir.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Əksər hallarda diaqnostika həkim üçün xüsusi çətinlik yaratmır. Xəstənin diqqətli sorğusu və müayinəsindən sonra hər şey aydın olur. Mütəxəssis səpginin xüsusiyyətlərinə (birtərəflilik, yerləşmə), qabarcıqların zahiri görünüşünə və güclü yandırıcı ağrı şikayətlərinə diqqət yetirir.
Xəstəliyin atipik gedişi hallarında diaqnozu müəyyən etmək daha çətindir. Silinmiş təzahürdə nevroloji simptomlar olmaya bilər. Əgər nevroloji pozğunluqlar müşahidə olunursa, diaqnoz laborator müayinələr əsasında qoyula bilər.
Səpginin virus təbiətini təsdiqləmək üçün Tsank testindən istifadə olunur, bu zaman qabarcıqların əsasından qazıntı götürülür, burada çoxnüvəli nəhəng hüceyrələr aşkarlana bilər. Lakin bu metod virusun tipini müəyyən etməyə imkan vermir. Müvafiq göstərişlər olduqda İFA və ya PZR-in aparılması tövsiyə oluna bilər.
İlkin mərhələlərdə, səpgi meydana çıxmazdan əvvəl, üçlü sinir nevralgiyası, plevrit və kəskin appendisitlə differensial diaqnostika aparmaq vacibdir. Əgər səpgi sinirlərin paylanması ilə üst-üstə düşmürsə, sadə herpes virusu və su çiçəyinin törətdiyi infeksiyalarla fərqləndirmə aparmaq lazımdır.
Müalicə
Xəstəliyin adi formasına malik xəstələrin əksəriyyəti ev şəraitində müalicə ala bilər. İnfeksion xəstəliklər şöbəsinə hospitalizasiya yalnız qurşaqvari herpesin ağır forması hallarında tələb olunur. Bu vəziyyətin terapiyasına yanaşma simptomların azaldılmasına və xəstəliyin gedişat müddətinin qısaldılmasına diqqət yetirməklə hərtərəfli olmalıdır.
Virusəleyhinə müalicəyə mümkün qədər erkən — ideal olaraq səpginin meydana çıxmasından sonrakı ilk 72 saat ərzində başlamaq lazımdır. Göz və ya qulaq zədələndikdə, immunitet zəif olduqda və ya yeni qabarcıqlar hələ əmələ gəlməkdə davam edirsə, müalicə 72 saatdan sonra da təyin olunur. Terapiyaya daha gec başlanılarsa, onun effektivliyi əhəmiyyətli dərəcədə azalır, çünki virus immun-neyropatoloji reaksiyalara səbəb olaraq maksimum yayılma səviyyəsinə çatır.
Xəstəliklə mübarizənin əsas metodu virusun yayılmasını yavaşladan və dəri səpgilərinin sağalmasını sürətləndirən asiklovir, valasiklovir və famsiklovir kimi yüksək dozalı antivirus vasitələrinin tətbiqidir. Ağrı sindromunun aradan qaldırılması da mühüm əhəmiyyət daşıyır: sinirlərin zədələnməsi ilə bağlı diskomfortu azaltmaq üçün QSİƏP terapiyası və ya analgetiklər təyin olunur. Güclü ağrı zamanı opioid qrupundan daha güclü preparatlar təyin edilə bilər.
Əlavə olaraq iltihabı azaltmaq üçün qlükokortikosteroidlər və xəstənin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün antihistaminlər təyin edilə bilər. Yerli olaraq qabarcıqları qurutmaq və qaşınmanı azaltmaq üçün sink boltuşkalarından (sink çalxalanma məhlulundan) və antiseptik vasitələrdən istifadə etmək olar; virusəleyhinə məlhəmlərin kəmərləyici dəmrovda effektivliyi sübut olunmayıb. Fizioterapiya və xalq təbabəti vasitələrinin sübut bazası məhduddur, onların istifadəsi həkimlə müzakirə edilməlidir.
Hamiləlik dövründə
Hamilələrdə kəmərləyici dəmrovun əlamətləri hamilə olmayan qadınlardakı əlamətlərlə eynidir, lakin hamiləliklə bağlı zəifləmiş immunitet səbəbindən daha ağır keçə bilər. Onlara aiddir:
- Prodromal dövr (səpgi yaranmazdan bir neçə gün əvvəl) — zəiflik, baş ağrısı, qızdırma, halsızlıq, gələcək səpgi yerində ağrı ilə təzahür edir; bu ağrı çox vaxt yanğı, sancma və ya qaşınma kimi təsvir olunur. Bu dövr hamilələrdə xüsusilə nəzərəçarpan ola bilər.
- Vezikulyoz səpgi — sinir lifi boyunca qruplaşan, adətən bədənin bir tərəfində yerləşən səciyyəvi səpgilərin meydana çıxması (buna görə də «kəmərləyici» adlanır). Səpgi çox vaxt gövdədə, döşdə, üzdə və ya kürəkdə yerləşir. Qabarcıqlar şəffaf maye ilə doludur; maye zaman keçdikcə bulanır, sonra qabarcıqlar partlayaraq qabıq əmələ gətirir.
- Güclü ağrı — səciyyəvi əlamətdir, çox vaxt səpgidən əvvəl yaranır və sağaldıqdan sonra da davam edir. Ağrı dözülməz və uzunmüddətli ola bilər (postherpetik nevralgiya).
- Səpginin yaranması hipertermiya ilə müşayiət oluna bilər.
Əsas səbəb suçiçəyi keçirildikdən sonra sinir düyünlərində «yatan» suçiçəyi-zoster törədicisinin yenidən aktivləşməsidir. Hamiləliyin özü də virusun aktivləşməsinə şərait yarada bilər; bunun səbəbləri:
- Emosional stres vəziyyətləri.
- İmmuniteti zəiflədən xroniki xəstəliklər.
- Yaş — 40 yaşdan yuxarı hamilələr.
Müalicə terapevt tərəfindən mama-ginekoloqla birlikdə təyin edilir. Adətən tətbiq olunur:
- Virusəleyhinə preparatlar — Asiklovir. Onun hamiləlik dövründə təyini uşaq üçün mümkün risk və ana üçün fayda nəzərə alınmaqla həkim tərəfindən diqqətlə ölçülüb-biçilməlidir. Bəzi hallarda digər virusəleyhinə vasitələr təyin oluna bilər.
- Analgetiklər — ağrının aradan qaldırılması üçün hamilələrə icazə verilən ağrıkəsici dərman preparatları təyin oluna bilər.
- Qaşınmanın azaldılması üçün antiseptik vasitələr və kremlər təyin edilir.
Profilaktika:
- Qadın hamiləlikdən əvvəl heç vaxt suçiçəyi keçirməyibsə və ona qarşı peyvənd olunmayıbsa, peyvəndləməni hamiləlikdən əvvəl aparmaq daha məqsədəuyğundur. Hamiləlik artıq baş veribsə, peyvəndləmə qəti əks-göstərişdir.
- Suçiçəyi ilə xəstə insanlarla təmasdan çəkinmək, xüsusən bu xəstəliyə qarşı immuniteti olmayan hamilə qadınlar üçün kritik əhəmiyyət daşıyır.
Qeyd etmək vacibdir: hamilədə kəmərləyici dəmrova bənzər əlamətlər yaranarsa, o, diaqnozun qoyulması və müvafiq müalicənin təyin edilməsi üçün dərhal həkimə müraciət etməlidir. Həkimə erkən müraciət həm ana, həm də körpəsi üçün ağırlaşma ehtimalını xeyli azaldır.
Profilaktika
Qurşaqvari lişayın profilaktikası sağlamlığın qorunmasında, xüsusən artıq su çiçəyi keçirmiş insanlarda mühüm rol oynayır. Bu xəstəliyin yaranma ehtimalını azaltmaq üçün bir neçə sadə, lakin təsirli tövsiyəyə riayət etmək məsləhət görülür:
- qurşaqvari lişaya qarşı vaksinasiya xəstələnmə ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Peyvəndlər xüsusilə 50 yaşdan yuxarı insanlara və immuniteti zəif olanlara tövsiyə olunur;
- xəstələrin sağlam insanlardan, xüsusən anamnezində su çiçəyi olmayanlardan təcrid edilməsi;
- yoluxma riskini azaltmaq üçün su çiçəyinin və ya qurşaqvari lişayın aktiv forması olan insanlarla istənilən təmasın istisna edilməsi;
- gigiyena normalarına riayət olunması — başqasının əşyalarından və gigiyena vasitələrindən istifadə etməmək;
- immun sisteminin möhkəmləndirilməsi — bərkitmə, fiziki aktivlik və təmiz havada gəzinti;
- iş və istirahət arasında balansa riayət etmək;
- düzgün qidalanmaq — gündə beş-altı dəfə kiçik porsiyalarla yemək, «sürətli qida» məhsullarını minimuma endirmək və təzə meyvə-tərəvəzin payını artırmaq;
- zərərli vərdişlərdən çəkinmək;
- stress səviyyəsinə nəzarət etmək;
- kifayət qədər yuxu;
- virus infeksiyalarını vaxtında müalicə etmək.
Bundan əlavə, dərinin vəziyyətinə nəzarət etmək və infeksiyanın qarşısını almaq üçün hər hansı zədələri antiseptiklərlə işləmək lazımdır. İmmun sistemi zəifləmiş insanlar öz sağlamlıq vəziyyətini diqqətlə izləməli və pisləşmənin ilk əlamətləri meydana çıxdıqda dərhal həkimə müraciət etməlidirlər. Bu tövsiyələrə riayət olunması qurşaqvari lişayın yaranma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər ki, bu da öz növbəsində yüksək həyat səviyyəsinin qorunmasına və lüzumsuz əziyyətlərin qarşısının alınmasına kömək edir.
Hamiləlik dövründə
Ana üçün: əsas təhlükə həyat keyfiyyətini və yuxunu xeyli pisləşdirə bilən güclü ağrıdır. Nadir hallarda ciddi ağırlaşmalar mümkündür: dərinin bakterial infeksiyası, ensefalit (baş beynin iltihabı) və ya dağınıq ensefalomielit (baş və onurğa beyninin iltihabı).
Döl üçün: ananın kəmərləyici dəmrovu, suçiçəyindən fərqli olaraq, döl üçün demək olar ki, risk yaratmır, çünki ananın orqanizmində artıq virusa qarşı antitellər var və onlar plasenta vasitəsilə dölə keçərək onu qoruyur. Anadangəlmə suçiçəyi sindromu (fiziki inkişaf qüsurları) və yenidoğulmuşun ağır, bəzən ölümcül suçiçəyi ananın kəmərləyici dəmrovu ilə deyil, hamiləlik dövründə ilk dəfə su çiçəyi keçirməsi ilə, xüsusilə doğuşdan 5 gün əvvəl və ya doğuşdan sonrakı ilk günlərdə xəstələnməsi ilə bağlıdır. Buna görə hamiləlikdə səpgi yaranarsa, onun su çiçəyi və ya kəmərləyici dəmrov olduğunu dəqiqləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək vacibdir. Səpgi aktiv olduğu müddətdə yenidoğulmuşun qabarcıqlarla birbaşa təmasının qarşısını almaq lazımdır.
Yadda saxla!
Kəmərləyici dəmrovda virusəleyhinə müalicə səpgi başlayandan sonrakı ilk 72 saat ərzində başlandıqda ən effektivdir: bu, ağrını azaldır və uzunmüddətli postherpetik nevralgiya riskini aşağı salır. Buna görə bədənin bir tərəfində yanıcı ağrı və qabarcıqlı səpgi yaranarsa, həkimə gecikmədən müraciət edin. Qabarcıqlar qabıqla örtülənə qədər suçiçəyi keçirməmiş insanlarla, hamilələrlə və körpələrlə təmasdan çəkinin.
Aşağıdakı hallarda həkimə həmin gün müraciət edin:
- səpgi alında, burnun ucunda və ya göz ətrafındadır, gözdə ağrı var və ya görmə pisləşib;
- üzün bir tərəfi sallanıb, qulaqda ağrı və səpgi, başgicəllənmə var;
- immunitet zəifdir (kimyaterapiya, İİV, transplantasiya) və ya səpgi bütün bədənə yayılır.
Güclü baş ağrısı, ənsə əzələlərinin gərginliyi, huşun dumanlanması və ya qıcolmalar yaranarsa, dərhal təcili yardım çağırın.
Mövzu üzrə məqalələr
HPV testi müsbətdir: bu nəticə nə deməkdir?
HPV-müsbət nəticə xərçəng diaqnozu deyil və yoluxmanın vaxtını göstərmir. Əsas məsələ testin tipini və sizə uyğun nəzarət planını…
İstiqamət: Ginekologiya / İnfeksion xəstəliklər / Onkoginekologiya
Vaginal qaşınma və ifrazat: hər dəfə kandidozdurmu?
Qaşınma və ifrazat həmişə kandidoz demək deyil. İlk, təkrarlanan və ya müalicəyə cavab verməyən şikayətlərdə səbəbin dəqiqləşdirilməsi vacibdir.
İstiqamət: Ginekologiya / İnfeksion xəstəliklər
“RW” cavabını necə anlamalı: sifilis testləri niyə fərqlənir?
“RW” adı bəzən ümumi işlədilsə də, sifilis testlərinin üsulları fərqlidir. Diaqnoz və nəzarət üçün testin adı, əvvəlki müalicə…
İstiqamət: Venerologiya / İnfeksion xəstəliklər
Cinsi infeksiyalar üçün analiz: hansı nümunə nəyi yoxlayır?
Cinsi yolla keçən bütün infeksiyaları tək bir analiz yoxlamır. Testlər təmasın növünə, vaxtına, əlamətlərə və fərdi riskə uyğun…
İstiqamət: Ginekologiya / Venerologiya / İnfeksion xəstəliklər
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
