Pnevmokok infeksiyası Streptococcus pneumoniae bakteriyasının törətdiyi xəstəliklər qrupudur. Pnevmoniya, otit, sinusit, meningit və sepsis yarada bilər.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Streptococcus pneumoniae infeksiyası
- pnevmokokkoz
Tarixi məlumatlar
Pnevmokokk infeksiyasının öyrənilməsi tarixi yüz ildən çoxdur və mikrobiologiya ilə klinik təbabətin inkişafı ilə sıx bağlıdır. Törədici ilk dəfə 1881-ci ildə bir-birindən asılı olmayaraq iki alim — Fransada Louis Pasteur və ABŞ-da George Sternberg tərəfindən təsvir edilmişdir. Onlar ağciyər iltihabına tutulmuş xəstələrin bəlğəmində xüsusi mikroorqanizm aşkar etmiş və onun pnevmoniyanın inkişafındakı rolunu sübut etmişlər.
Sonralar bakteriya Streptococcus pneumoniae adını almış, xəstəliyin özü isə ayrıca klinik vahid kimi nəzərdən keçirilməyə başlamışdır. XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində pnevmokokk infeksiyası, xüsusən uşaqlar və yaşlı insanlar arasında, ölümün ən tez-tez rast gəlinən səbəblərindən biri idi. Antibiotiklərin olmadığı dövrdə Streptococcus pneumoniae-nin törətdiyi pnevmoniya tez-tez ölümlə nəticələnirdi (o, krupoz pnevmoniya adlanırdı).
Vəziyyət antibakterial preparatların tətbiqindən sonra dəyişməyə başlamışdır. Lakin tezliklə yeni problem — pnevmokokkun serotiplərinin müxtəlifliyi ortaya çıxmışdır. Alimlər kapsulun quruluşuna və aqressivlik dərəcəsinə görə fərqlənən 90-dan çox bakteriya variantının mövcud olduğunu müəyyən etmişlər. Bu, keçirilmiş infeksiyanın həmişə davamlı immunitet yaratmamasının səbəbini izah etmişdir.
XX əsrin ortalarından etibarən müxtəlif ölkələrdə, xüsusən qrip və digər virus infeksiyaları fonunda, ağır pnevmokokk xəstəliklərinin epidemiya ocaqları qeydə alınmışdır. Bu müşahidələr peyvəndlərin işlənib hazırlanması üçün başlanğıc nöqtəsi olmuşdur. Pnevmokokka qarşı əvvəlcə polisaxarid, sonra isə konyuqasiya olunmuş peyvəndin meydana çıxması meningit və sepsis daxil olmaqla xəstəliyin invaziv formalarının sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmışdır ki, bu da profilaktik təbabətin mühüm nailiyyətlərindən biri olmuşdur.
Klinik praktikada pnevmokokkun törətdiyi xəstəliklərin bir neçə əsas variantı ayırd edilir:
- pnevmoniya — ağciyər toxumasının iltihabı;
- kəskin orta otit;
- sinusit — burunətrafı ciblərin iltihabı;
- meningit — baş beyin qişalarının iltihabı;
- bakteriemiya və sepsis.
Bu növlərin hər biri diaqnostika və müalicəyə fərqli yanaşma tələb edir, lakin onları ortaq törədici və vaxtında tibbi yardım göstərilmədiyi halda nəticələrin potensial ağırlığı birləşdirir.
Səbəbləri
Xəstəliyin başlanğıcı qrammüsbət bakteriyalara aid olan Streptococcus pneumoniae mikroorqanizminin — pnevmokokkun aktivliyi ilə bağlıdır. Onun mühüm xüsusiyyəti sıx qişanın olmasıdır, bu qişa özünəməxsus «qalxan» rolunu oynayır və uzun müddət immun cavabından yayınmağa imkan verir. Pnevmokokk variantlarının müxtəlifliyi də klinik cəhətdən əhəmiyyətli rol oynayır. Çoxlu sayda serotip mövcuddur, buna görə də keçirilmiş infeksiya belə təkrar yoluxmaya qarşı etibarlı müdafiə yaratmır.
Törədicinin ötürülməsi əsasən hava yolu ilə baş verir. Mikroorqanizmlər danışıq, öskürək və ya asqırma zamanı xırda tüpürcək damcıları ilə, həmçinin yaxın gündəlik təmas zamanı asanlıqla yayılır. Yayılma üçün ən əlverişli şərait insanların uzun müddət bir-birinə yaxın olduğu yerlərdə — uşaq kollektivlərində, təhsil müəssisələrində, internatlarda və ailə daxilində yaranır. Bu zaman insan (yoluxma mənbəyi) heç bir simptom hiss etməyə bilər, daşıyıcı olaraq qalır və istəmədən infeksiyanı ətrafdakılara ötürür.
Xəstəliyin inkişaf ehtimalı müəyyən amillərin mövcudluğunda əhəmiyyətli dərəcədə artır:
- erkən uşaq yaşı və yaşlı yaş;
- xroniki ürək, ağciyər, böyrək və qaraciyər xəstəlikləri, şəkərli diabet;
- dalağın olmaması və ya funksiyasının pozulması, immun çatışmazlığı vəziyyətləri;
- siqaret çəkmə və alkoqoldan sui-istifadə;
- yaxın keçirilmiş qrip və digər virus infeksiyaları;
- pnevmokokka qarşı peyvənd olunmamaq.
Tənəffüs yollarına daxil olduqdan sonra pnevmokokk selikli qişanın səthində bərkiyir və intensiv şəkildə çoxalmağa başlayır. Orqanizm bakteriyanın yayılmasını məhdudlaşdırmağa çalışaraq iltihabla cavab verir. Yerli müdafiə maneələri kifayət qədər effektiv işləmədikdə, infeksiya daha dərinə keçərək ağciyər toxumasını, orta qulaq strukturlarını və ya burunətrafı cibləri əhatə edir. Hadisələrin əlverişsiz inkişafında törədici qan dövranına daxil olur və bütün orqanizmə yayılır ki, bu da sepsis və ya baş beyin qişalarının iltihabına səbəb ola bilər. Bu proseslərin ardıcıllığı, müalicəsiz xəstəliyin niyə tez ağırlaşmağa və təhlükəli ağırlaşmalara səbəb olmağa meylli olduğunu izah edir.
İnkişaf mexanizmi
Vaxtında tibbi yardım göstərilmədikdə pnevmokokk infeksiyası sürətlə proqressivləşməyə meyllidir. Adi soyuqdəymə xatırladan ilkin təzahürlər qısa müddət ərzində ifadəli iltihab və sistemli pozğunluqlarla əvəz oluna bilər. Xəstəlik immuniteti zəifləmiş insanlarda xüsusilə aqressiv inkişaf edir.
Bakteriya çoxaldıqca iltihabi proses ağırlaşır — cəlb olunan ağciyər toxumasının həcmi artır, qaz mübadiləsi pozulur, tənəffüs çatışmazlığı güclənir. İnfeksiya ilkin ocaqdan kənara yayıla bilir — pnevmokokk qan dövranına daxil olur və bakteriemiyaya səbəb olur.
Bakteriya müdafiə maneələrini aşıb baş beyin qişalarına çatdıqda özündən sonra davamlı nevroloji pozğunluqlar qoya bilən iltihabi proses işə düşür. Xəstəliyin belə formaları xüsusilə təhlükəlidir: onlar şüurun pozulması, qıcolmalar və uzunmüddətli bərpa dövrü ilə müşayiət oluna bilər. Uşaqlarda və yaşlı insanlarda infeksiya tez-tez dalğavari keçir — yaxşılaşma dövrləri ilə vəziyyətin təkrar pisləşməsi dövrlərinin növbələşməsi. Vaxtında terapiya olmadıqda xəstəlik sürətlə ağırlaşaraq həyat üçün təhlükəli nəticələrin riskini artırır. Bu klinik xüsusiyyətlər tibbi yardıma erkən müraciətin vacibliyini vurğulayır.
Klinik mənzərə
Pnevmokokk infeksiyasının klinik təzahürləri xəstəliyin formasından, insanın yaşından və iltihabi prosesə hansı orqanların cəlb olunmasından asılıdır. Bəzi xəstələrdə xəstəlik tədricən başlayır, digərlərində isə sürətlə inkişaf edərək bir neçə saat ərzində ağır vəziyyətə gətirib çıxarır.
Pnevmokokk infeksiyasının ən xarakterik simptomları bunlardır:
- üşütmə və ifadəli zəiflik ilə müşayiət olunan, tez-tez yüksək rəqəmlərə çatan bədən temperaturunun yüksəlməsi;
- öskürək — quru və ya qatı bəlğəm ayrılması ilə, bəzən qan qarışığı ilə;
- nəfəs alarkən və ya öskürərkən güclənən, ağciyər iltihabına işarə edən döş qəfəsində ağrı;
- təngnəfəslik, hava çatışmazlığı hissi, tezləşmiş tənəffüs;
- sinusit zamanı burun axması, burnun tutulması, ciblər nahiyəsində təzyiq hissi;
- qulaqda ağrı, eşitmənin zəifləməsi, gərilmə hissi — otitin tipik əlamətləri;
- meningit inkişaf etdikdə güclü baş ağrısı, işıqqorxusu, qusma, boyun əzələlərinin gərginliyi;
- ifadəli intoksikasiya (bədəndə sızıltı, iştahanın itməsi, yuxululuq);
- uşaqlarda — narahatlıq, ağlama, qidadan imtina, yüksək temperatur fonunda qıcolmalar mümkündür.
Sepsis kimi generalizə olunmuş formalarda simptomlar sistemli xarakter alır: kəskin zəiflik yaranır, nəbz tezləşir, arterial təzyiq düşür, dəri boz çalar ala bilər. Vaxtında müalicə olunmadıqda belə vəziyyətlər ən təhlükəli sayılır və həkimin təcili yardımını tələb edir.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Pnevmokokk infeksiyasını tanımaq həmişə asan olmur, çünki onun təzahürləri tez-tez həm bakterial, həm də virus mənşəli digər tənəffüs yolları iltihabi xəstəlikləri altında gizlənir. Həkim üçün iltihabi prosesin nə dərəcədə ifadə olunduğunu, hansı orqanların cəlb edildiyini və ağırlaşmaların inkişaf təhlükəsinin olub-olmadığını anlamaq vacibdir. Praktika göstərir ki, xəstəliyin təbiəti nə qədər tez müəyyən edilərsə, vəziyyəti nəzarətə götürmək və terapiyadan davamlı effekt əldə etmək bir o qədər tez mümkün olur.
Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün müxtəlif diaqnostik üsullar tətbiq olunur:
- qan müayinələri — iltihabın mövcudluğunu, prosesin bakterial təbiətini və immun cavabın aktivliyini aşkar etməyə kömək edir;
- bəlğəmin, qanın və ya onurğa beyni mayesinin streptococcus pneumoniae-ni aşkar etməyə və onun antibakterial preparatlara həssaslığını müəyyən etməyə imkan verən mikrobioloji analizi;
- sidikdə, burun-udlaqdan ayrılan möhtəviyyatda pnevmokokk antigenlərinin aşkarlanması üçün sürətli testlər, bunlar qısa müddətdə etiotrop diaqnoz qoymaq üçün xüsusilə informativdir;
- törədicinin minimal miqdarında belə bakteriyanın genetik materialını aşkar edə bilən PZR kimi molekulyar diaqnostika üsulları;
- şüa diaqnostikası — iltihab ocaqlarını aşkar etmək və toxuma zədələnməsinin dərinliyini qiymətləndirmək üçün tətbiq olunan ağciyərlərin rentgenoqrafiyası və ya kompüter tomoqrafiyası;
- otit və ya burunətrafı ciblərin iltihabından şübhələnildikdə LOR orqanlarının alət müayinəsi;
- meningit üçün xarakterik olan mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi simptomları olduqda onurğa beyni mayesinin müayinəsi.
Bu cür hərtərəfli yanaşma pnevmokokk infeksiyasını digər mikroorqanizmlərin törətdiyi xəstəliklərdən fərqləndirməyə və ən əsaslandırılmış müalicə taktikasını seçməyə imkan verir. Xəstə üçün müayinə planı fərdi tərtib olunur və klinik mənzərənin xüsusiyyətlərindən asılıdır.
Ağırlaşmalar
Pnevmokokk infeksiyası təkcə kəskin fazada deyil, ciddi təhlükə yaradır. Törədici aradan qaldırıldıqdan sonra belə keçirilmiş xəstəliyin nəticələri sağlamlıq vəziyyətinə uzun müddət təsir göstərə bilər. Ağırlaşmış gediş ən çox həkimə gec müraciət etmiş, özbaşına müalicə olunmağa çalışmış və ya əvvəlcədən yüksək risk qrupuna aid olmuş xəstələrdə müşahidə olunur.
Ən əhəmiyyətli ağırlaşmalara aiddir:
- tənəffüs funksiyasının pozulması — orqanizm kifayət qədər oksigen almadıqda ağciyər toxumasının massiv iltihabi zədələnməsi zamanı inkişaf edir;
- plevrit — mayenin toplanması və ifadəli ağrı sindromu ilə müşayiət olunan ağciyər qişalarının prosesə cəlb olunması;
- qulağın və burunətrafı ciblərin irinli zədələnməsi — otit və sinusitin belə formaları eşitmənin davamlı zəifləməsinə və xroniki iltihab ocaqlarının formalaşmasına səbəb ola bilər;
- pnevmokokk meningiti — qıcolma, şüurun pozulması və uzunmüddətli nevroloji nəticələr ehtimalı yüksək olan ağır vəziyyət;
- sepsis — infeksiyanın qan dövranı vasitəsilə yayılması, sistemli iltihabın inkişafı və həyati vacib orqanların zədələnməsi ilə;
- infeksion-toksik şok — bakterial toksinlərin qana massiv daxil olması və bu fonda arterial təzyiqin düşməsi ilə bağlı vəziyyətin kəskin pisləşməsi;
- xroniki xəstəliklərin ağırlaşması — bronxial astma, ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi və ürək çatışmazlığı daxil olmaqla.
Bir sıra ağırlaşmalar uzunmüddətli müalicə və sonrakı reabilitasiya tələb edir, ağır gedişdə isə həyat keyfiyyətinin davamlı azalmasına və əlilliyə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən pnevmokokk infeksiyası mütəxəssislər tərəfindən tənəffüs yollarının ən ciddi bakterial xəstəliklərindən biri kimi qəbul edilir.
Müalicə
Pnevmokokk infeksiyasında müalicə taktikası fərdi seçilir və mütləq həkimin iştirakını tələb edir. Terapiyanın əsas vəzifəsi bakteriyanın aktivliyini dayandırmaq, iltihabi prosesi məhdudlaşdırmaq və xəstəliyin ağırlaşmış formaya keçməsinin qarşısını almaqdır. Bu halda infeksiya ilə özbaşına mübarizə cəhdləri sağlamlığa birbaşa təhlükə yaradır.
Pnevmokokkdan müalicədə antibakterial vasitələrin tətbiqi əsas rol oynayır. Klinik mənzərə və müayinə məlumatları nəzərə alınmaqla Streptococcus pneumoniae-yə təsir edə bilən preparatlar seçilir. Belə müalicə bakteriyanın çoxalmasının boğulmasına yönəlir ki, bu da xəstəliyin müddətini qısaltmağa və ağır vəziyyətlərin inkişaf ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa imkan verir.
İltihabi reaksiyanın aktivliyini və simptomların ifadəliliyini azaltmaq üçün temperaturu və ağrı sindromunu azaldan vasitələr istifadə olunur. Bu, xəstənin ümumi vəziyyətini yüngülləşdirir, intoksikasiyanı azaldır və normal özünüduymanın bərpasına kömək edir. Ağciyər toxumasında həddindən artıq aktiv iltihab olduqda iltihabəleyhinə məqsədlə kortikosteroidlərdən istifadə edilə bilər.
Ağciyərlərin zədələnməsi və pnevmoniyanın inkişafı zamanı tənəffüs yollarının ventilyasiyasını yaxşılaşdırmağa yönəlmiş üsullar tətbiq olunur: inhalyasiya terapiyası, tənəffüs məşqləri, zərurət olduqda — oksigen dəstəyi. Bu, xüsusən böyüklərdə və yaşlı insanlarda xəstəliyin ağır gedişində vacibdir.
İfadəli intoksikasiya zamanı mayenin bərpası və elektrolit balansının korreksiyası aparılır. Bu yanaşma orqanizmə bakterial iltihab və toksik təsirin nəticələri ilə daha tez mübarizə aparmağa kömək edir.
Bəlğəmin daha az özlü olmasına kömək edir və onun tənəffüs yollarından xaric olmasını asanlaşdırır. Bu, sağalmanı sürətləndirməyə və pnevmokokkun təkrar aktivləşməsinin qarşısını almağa kömək edir.
Müalicəyə kompleks yanaşma xəstəliyin gedişinə nəzarət etməyə, ağır nəticələrin ehtimalını azaltmağa və xəstənin sağalmasını sürətləndirməyə imkan verir.
Reabilitasiya
Keçirilmiş pnevmokokk infeksiyasından sonrakı bərpa dövrü adət edilmiş həyat tərzinə tam qayıtmaq üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Törədici aradan qaldırıldıqdan sonra belə, xüsusən xəstəlik ağır keçmişsə, orqanizmin iltihab və intoksikasiyanın nəticələrini kompensasiya etməsi üçün vaxt lazımdır.
Reabilitasiya dövründə aşağıdakı tədbirlər tətbiq olunur:
- özünüduyma və tənəffüs sisteminə düşən yük nəzərə alınmaqla fiziki aktivliyin tədricən bərpası;
- ağciyərlərin ventilyasiyasını yaxşılaşdırmağa və pnevmoniyadan sonra durğunluq hadisələrinin profilaktikasına yönəlmiş tənəffüs gimnastikası;
- toxumaların bərpası üçün zülal, vitamin və mikroelementlərin kifayət qədər daxil olmasını təmin edən rasional qidalanma;
- regenerasiyanı sürətləndirməyə və qalıq iltihabi dəyişiklikləri azaltmağa kömək edən fizioterapevtik üsullar;
- bərpa dinamikasını qiymətləndirməyə və gecikmiş ağırlaşmaları vaxtında aşkar etməyə imkan verən nəzarət tibbi baxışları;
- həyat tərzinin korreksiyası — siqaretdən imtina, yuxunun normallaşdırılması, stress yükünün azaldılması.
Uşaqlarda reabilitasiya xüsusilə vacibdir, çünki keçirilmiş infeksiyalar orqanizmin adaptasiya imkanlarını müvəqqəti azalda bilər. Düzgün qurulmuş bərpa dövrü təkrar xəstəlik riskini azaldır və müdafiə qüvvələrinin möhkəmlənməsinə kömək edir.
Profilaktika
Pnevmokokk infeksiyasının profilaktikası yoluxma ehtimalını azaltmağa və xəstəliyin təhlükəli, həyat üçün risk yaradan formalarının inkişafının qarşısını almağa yönəlmişdir. Söhbət elə tədbirlər sistemindən gedir ki, onların bir hissəsi orqanizmin müdafiə mexanizmlərinin ümumi möhkəmləndirilməsinə, digər hissəsi isə bakteriyaya qarşı spesifik immun müdafiənin formalaşdırılmasına yönəlib.
Qeyri-spesifik profilaktika tədbirlərinə aiddir:
- xüsusən tənəffüs yolları xəstəliklərinin mövsümi artım dövrlərində şəxsi gigiyenaya diqqətli münasibət;
- yaşayış və iş otaqlarının müntəzəm havalandırılması, həmçinin rahat nəmlik səviyyəsinin saxlanması;
- orqanizmin təbii maneələrini müvəqqəti zəiflədən qrip və digər virus infeksiyalarının vaxtında müalicəsi;
- infeksiyanın aktiv təzahürləri dövründə xəstə insanlarla təmasların azaldılması;
- tənəffüs yollarının selikli qişalarının vəziyyətinə mənfi təsir göstərən siqaretdən imtina;
- tam qidalanma, kifayət qədər istirahət və mülayim fiziki aktivlik hesabına immun davamlılığın saxlanması.
Pnevmokokk infeksiyasından qorunmanın ən effektiv üsulu peyvəndləmə hesab olunur. Pnevmokokka qarşı müasir peyvənd Streptococcus pneumoniae-nin ən geniş yayılmış serotiplərinin təmizlənmiş fraqmentlərini ehtiva edir (məsələn, Prevenar 13 ştamma qarşı qoruyur). Pnevmokokk infeksiyasına qarşı peyvənd orqanizmə davamlı və yönəlmiş immun cavab formalaşdırmağa imkan verir. Bu cür müdafiə pnevmoniya, meningit, sepsis və digər ağır infeksion vəziyyətlərin inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Klinik praktikada müxtəlif növ peyvəndlər — o cümlədən polisaxarid və konyuqasiya olunmuş peyvəndlər tətbiq olunur. Konkret seçim insanın yaşından, sağlamlıq vəziyyətindən və risk amillərinin mövcudluğundan asılıdır.
Xəstələr soruşur: böyüklərə pnevmokokka qarşı peyvənd nə vaxt və nə qədər tez-tez vurulur. Pnevmokokk infeksiyasına qarşı peyvəndləmə sxemi mövcud klinik tövsiyələrlə müəyyən edilir: uşaqlara peyvənd erkən yaşda vurulur, böyüklərə isə — bir dəfə, yaxud xüsusən xroniki xəstəliklər zamanı və ya yaşlı yaşda müəyyən müddətdən sonra təkrar peyvəndləmə ilə.
Pnevmokokka qarşı peyvəndə hansı reaksiya mümkündür? Əksər hallarda arzuolunmaz reaksiyalar iynə vurulan yerdə qısamüddətli ağrılılıq və ya orta dərəcədə temperatur yüksəlməsi ilə məhdudlaşır və sağlamlıq üçün ciddi təhlükə yaratmır.
Yadda saxla!
Təbabətin nailiyyətlərinə baxmayaraq, pnevmokokk infeksiyası həm uşaqlarda, həm də böyüklərdə tənəffüs sisteminin ağır bakterial zədələnmə səbəbləri arasında hələ də diqqətəlayiq yer tutur. Mütəxəssislərin müşahidələri göstərir ki, ən mürəkkəb və təhlükəli gediş törədiciyə qarşı formalaşmış immun müdafiəsi olmayan insanlarda daha çox yaranır. Müasir peyvəndlərin tətbiqi xəstəliyin ağır formalarının inkişaf ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır və ciddi nəticələrin riskini aşağı salır. Vaxtından əvvəl profilaktika və həkimə vaxtında müraciət sağlamlığın qorunmasının əsası olaraq qalır.
Suallar və cavablar
Pnevmokokk əsasən hava-damcı yolu ilə, öskürək və asqırma zamanı yayılan zərrəciklər vasitəsilə, həmçinin çirklənmiş əllərlə təmasdan sonra yoluxur. Bakteriya bir çox sağlam insanın burun-udlağında simptomsuz yaşaya bilir və yalnız immunitet zəiflədikdə xəstəlik inkişaf edir. Bu səbəbdən yaxın kollektivlərdə, uşaq bağçalarında infeksiya nisbətən tez yayıla bilir. Əl gigiyenası yoluxma riskini azaltmağa kömək edir.
İnfeksiyanın özü irsi deyil, lakin immun sistemin bəzi anadangəlmə zəifliklər və dalağın funksiyasının pozulması kimi vəziyyətlər ağır pnevmokokk infeksiyasına meyilliliyi artıra bilər. Xroniki xəstəlikləri olan və ya immuniteti zəif ailə üzvləri infeksiyaya daha həssas ola bilər. Belə hallarda həkim əlavə profilaktik tədbirlər və müntəzəm müşahidə tövsiyə edə bilər.
Kiçik uşaqlarda pnevmokokk infeksiyası orta qulaq iltihabından tutmuş, ağciyər iltihabına və nadir, lakin ağır hallarda baş beyin qişalarının iltihabına (meningit) qədər müxtəlif formalarda gedə bilər. Yüksək temperatur, letargiya, qusma və ya boyun sərtliyi kimi əlamətlər yarandıqda dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir. Vaxtında müalicə ağır ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün həlledicidir.
Mövzu üzrə məqalələr
HPV testi müsbətdir: bu nəticə nə deməkdir?
HPV-müsbət nəticə xərçəng diaqnozu deyil və yoluxmanın vaxtını göstərmir. Əsas məsələ testin tipini və sizə uyğun nəzarət planını…
İstiqamət: Ginekologiya / İnfeksion xəstəliklər / Onkoginekologiya
Vaginal qaşınma və ifrazat: hər dəfə kandidozdurmu?
Qaşınma və ifrazat həmişə kandidoz demək deyil. İlk, təkrarlanan və ya müalicəyə cavab verməyən şikayətlərdə səbəbin dəqiqləşdirilməsi vacibdir.
İstiqamət: Ginekologiya / İnfeksion xəstəliklər
“RW” cavabını necə anlamalı: sifilis testləri niyə fərqlənir?
“RW” adı bəzən ümumi işlədilsə də, sifilis testlərinin üsulları fərqlidir. Diaqnoz və nəzarət üçün testin adı, əvvəlki müalicə…
İstiqamət: Venerologiya / İnfeksion xəstəliklər
Cinsi infeksiyalar üçün analiz: hansı nümunə nəyi yoxlayır?
Cinsi yolla keçən bütün infeksiyaları tək bir analiz yoxlamır. Testlər təmasın növünə, vaxtına, əlamətlərə və fərdi riskə uyğun…
İstiqamət: Ginekologiya / Venerologiya / İnfeksion xəstəliklər
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
