Absesin açılması dəri altında və ya yumşaq toxumalarda toplanmış irin boşluğunun cərrahi yolla boşaldılmasıdır. Formalaşmış abses dərmanlarla nadir hallarda sovuşur, açılma isə ağrını tez azaldır və infeksiyanın fleqmona və ya sepsisə çevrilməsinin qarşısını alır. Səthi abseslər yerli anesteziya altında ambulator açılır, boşluq yuyulur və drenaj qoyulur.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 20–40 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 1–2 həftə
- Qiymət
- 150 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- absesin drenajı
- irinliyin açılması
- dərialtı absesin açılması
- yumşaq toxuma absesinin cərrahi müalicəsi
- irinli ocağın açılması
- I&D
Əməliyyatın təsviri
Abses toxumaların irinli əriməsi nəticəsində əmələ gələn, kapsulla məhdudlaşmış irin yığınıdır. O, çox vaxt kiçik yaradan, iynə vurulmuş yerdən, iltihablanmış tük follikulundan və ya ciban yerində bakteriyaların, əsasən stafilokokkun düşməsi ilə başlayır. Əvvəlcə ağrılı, bərk və qızarmış sahə (infiltrat) yaranır, bir neçə gün sonra mərkəzi yumşalır və içində irin hiss olunur.
Antibiotiklər kapsulun içinə yaxşı keçmir, ona görə formalaşmış absesin əsas müalicəsi irinin boşaldılmasıdır. Açılmayan abses böyüyə, dərin toxumalara yayılıb fleqmonaya çevrilə, nadir hallarda isə qana keçərək sepsis yarada bilər.
Absesin yerləşməsinə görə taktika:
- səthi, dərialtı abseslər — ambulator, yerli anesteziya ilə açılır;
- üzdə, boyunda, dərin toxumalarda və ya çox iri abseslər — stasionarda, bəzən ümumi anesteziya ilə açılır;
- kiçik, dərindəki abseslər — bəzi hallarda USM nəzarəti altında iynə ilə punksiya edilir.
Əməliyyatın nəticəsi
İrin boşaldıldıqdan sonra gərginlik hissi və döyünən ağrı adətən bir neçə saat ərzində xeyli azalır, hərarət normallaşır. Boşluq tədricən təmizlənir və qranulyasiya toxuması ilə dolur.
İrinin əkilməsi aparılıbsa, nəticəyə görə antibiotik dəqiqləşdirilir. Nəzarət baxışlarında cərrah drenajın vəziyyətini və yaranın təmizlənməsini qiymətləndirir. Tam sağalmadan sonra kiçik çapıq qalır.
Üstünlüklər
Formalaşmış abses adətən yalnız dərmanlarla sovuşmur, açılma isə irin ocağını aradan qaldırır və iltihabın yayılmasını dayandırır.
-
İltihabın tez azalması
İrin boşaldıldıqdan sonra gərginlik və ağrı tez azalır.
-
Yayılmanın qarşısı
Açılma qonşu toxumaların irinli əriməsini və fleqmonanın inkişafını dayandırır.
-
Yerli anesteziya
Müdaxilə yerli keyləşdirmə ilə aparılır, adətən ac qalmaq lazım deyil.
-
Ambulator qaydada
Açılma təxminən yarım saat çəkir, stasionarda qalmaq çox vaxt lazım olmur.
Göstərişlər
Absesin açılması aşağıdakı hallarda lazımdır:
- ağrılı, qızarmış, isti şişkinlik və onun mərkəzində yumşalma (fluktuasiya);
- güclənən, döyünən, yuxuya mane olan ağrı;
- hərarətin yüksəlməsi, halsızlıq, üşütmə;
- iltihab ocağının böyüməsi və ətrafa yayılması;
- USM-də aşkar edilmiş irinli boşluq;
- dərman müalicəsinə baxmayaraq vəziyyətin yaxşılaşmaması.
Müdaxilənin zəruriliyini cərrah müayinədən sonra müəyyən edir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Ağrılı sərt infiltrat hələ irinləməyibsə, bəzən antibiotik və yerli müalicə ilə izlənir. Bununla belə, artıq formalaşmış irin yığını dərmanla keçmir: irin xaric olmalıdır, yoxsa proses dərinə yayıla bilər. Kiçik və səthi absesdə USM nəzarəti ilə iynə vasitəsilə irin sorula bilər, iri və ya dərin absesdə isə kəsik və drenaj daha etibarlıdır.
Müdaxilə adətən yerli anesteziya ilə aparılır. Absesin yeri, ölçüsü, dərinliyi, hərarətin olub-olmaması və ümumi sağlamlığınız nəzərə alınır. Dərində yerləşən ocağın həcmi USM ilə dəqiqləşdirilə bilər. Cərrah müayinədən sonra seçimi sizinlə müzakirə edir.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Formalaşmış abses açılmalıdır.
Mütləq əks göstərişlər
- praktiki olaraq yoxdur.
Nisbi əks göstərişlər
- infiltrativ mərhələ, irin hələ toplanmadıqda — əvvəlcə dərman müalicəsi aparıla bilər;
- üzdə, boyunda, dərin toxumalarda yerləşən və ya çox iri abseslər — açılma stasionarda aparılır;
- yüksək hərarət, ağır ümumi vəziyyət, infeksiyanın yayılması əlamətləri;
- kompensasiya olunmamış şəkərli diabet;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- yerli anestetiklərə allergiya.
Açılmanın üsulu və şəraiti barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Absesin açılması sadə görünsə də, hər müdaxilə və yerli anesteziya risk daşıyır. Cərrah boşluğu tam təmizləməyə və yaranın sağalmasını izləməyə çalışır.
- qanaxma
- irinin tam boşalmaması və absesin yenidən yığılması
- açılmış boşluğun uzun sağalması: yara bir neçə gün açıq saxlanıla bilər
- infeksiyanın ətraf toxumalara yayılması, hərarət
- çapıq və ya dərinin rəngində dəyişiklik
- yaxındakı sinir və ya damar zədələnməsi — çox nadir
- yerli anestetikə allergik reaksiya
Şəkərli diabet, immunitetin zəifliyi, siqaret və qan dövranı pozuntuları yaranın sağalmasını və təkrarlanma ehtimalını artıra bilər.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq Hazırlıqsız
Cərrah absesə baxır, iri abses olduqda qan analizi və USM təyin edir.
-
Əməliyyat 20–40 dəqiqə
Yerli anesteziya altında abses açılır, yuyulur və drenaj qoyulur.
-
Bərpa 1–2 həftə
Həmin gün evə gedirsiniz, ertəsi gün nəzarət baxışına gəlirsiniz.
Əməliyyata hazırlıq
Abses tez açılmalı olduğu üçün uzun hazırlıq tələb olunmur, adətən ac qalmaq da lazım deyil. Konsultasiyada cərrah absesi müayinə edir, iri abses və ya yüksək hərarət olduqda əlavə müayinə təyin edir:
- qanın ümumi analizi və qanda şəkər;
- yumşaq toxumaların USM-i;
- lazım olduqda irinin əkilməsi.
Absesi sıxmayın, ona isti kompres qoymayın və özbaşına məlhəm sürtməyin. Həkimə qanı durulaşdıran dərmanlar, allergiyalar, şəkərli diabet və immunitet zəifliyi barədə deyin. İltihab nahiyəsini sıxmayan geyim seçin.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Dəri antiseptiklə işlənir, ətraf toxumalara yerli anestetik yeridilir. İltihablı toxumada keyləşdirici bir qədər zəif təsir edə bilər, qısa narahatlıq mümkündür.
- Açılma. Cərrah irinin sərbəst axması və boşluğun yoxlanması üçün kifayət edən kəsik edir.
- Boşaltma və yuma. İrin və ölü toxumalar götürülür, boşluqdakı arakəsmələr dağıdılır, boşluq antiseptiklə yuyulur.
- Drenaj. İri boşluğa drenaj və ya dərmanlı tampon qoyulur, üstünə steril sarğı vurulur.
Açılma təxminən yarım saat çəkir. İrinli yara adətən dərhal tikilmir: o, açıq saxlanılır və içəridən təmizlənərək sağalır. Bəzən boşluq tam təmizləndikdən sonra gecikmiş tikiş qoyulur.
Stasionarda qalma
Müdaxilə yerli anesteziya ilə aparılır və adətən həmin gün evə buraxılırsınız. Boşaldılan boşluğa sarğı və ya drenaj qoyulur, bir müddət müşahidə olunursunuz. İrin çıxdığı üçün gərginlik və döyüntülü ağrı adətən tez azalır. Növbəti günlərdə sarğı klinikada və ya göstərilən qaydada dəyişdirilir, yara açıq saxlanılıbsa bu normaldır. Həkim lazım bilsə, antibiotik təyin edir. Çıxarkən yazılı tövsiyələr və nəzarət baxışının vaxtı bildirilir.
Bərpa dövrü
Bərpa absesin ölçüsündən asılıdır və adətən 1–2 həftə çəkir. Növbəti gün nəzarət baxışına gəlmək vacibdir — drenajın və ya tamponun dəyişdirilməsi barədə qərar məhz bu baxışda verilir.
- sarğını təmiz və quru saxlayın, onu yalnız həkimin göstərdiyi qaydada dəyişin;
- kiçik abseslərdən sonra çox vaxt yalnız yerli vasitələr təyin edilir, antibiotik təyin olunubsa, kursu tamamlayın;
- yara bağlanana qədər vannada, hovuzda və açıq su hövzələrində çimməyin;
- şəkərli diabet varsa, qanda şəkəri tez-tez yoxlayın.
Yadda saxla!
Eyni yerdə və ya bədənin müxtəlif yerlərində abseslər tez-tez təkrarlanırsa, bu, şəkərli diabet və ya immunitet pozğunluğunun əlaməti ola bilər. Belə hallarda yalnız açılma ilə kifayətlənməyin, səbəbi araşdırmaq üçün əlavə müayinədən keçin.
- Drenajı özünüz çıxarmayın.
- Ağrı artarsa, qızartı yayılarsa və ya irin çoxalarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Yüksək hərarət, üşütmə və güclü zəiflik olarsa, təcili tibbi yardım alın.
Qiymət cədvəli
- Absesin açılması 150 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Döyünən ağrı adətən irin boşaldıldıqdan bir neçə saat sonra xeyli azalır. İlk 2–3 gündə yara yerində yüngül ağrı və həssaslıq normaldır, adi ağrıkəsicilər kömək edir. Ağrı azalmaq əvəzinə artarsa, həkimə xəbər verin.
Drenaj boşluqdan ifrazat azalana qədər saxlanılır, bu çox vaxt bir neçə gün çəkir. Onu dəyişmək və ya götürmək barədə qərarı cərrah nəzarət baxışında verir. Drenajı özünüz çıxarmayın, bu irinin yenidən toplanmasına səbəb ola bilər.
Kiçik səthi abseslərdə əsas müalicə irinin boşaldılmasıdır və antibiotik həmişə lazım olmur. İltihab geniş yayıldıqda, hərarət yüksək olduqda, diabet və ya immunitet zəifliyi olduqda həkim antibiotik təyin edir. Dərmanı özbaşına başlamaq və ya dayandırmaq olmaz.
Yara açıq sağaldığı üçün kiçik çapıq qalır. Onun ölçüsü absesin həcmindən və kəsiyin uzunluğundan asılıdır. Erkən müraciət daha kiçik kəsik və daha az nəzərə çarpan iz deməkdir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Hospitalizasiya - nə qədər davam edir, növləri və qaydaları
Hospitalizasiya — pasiyentin diaqnostika, terapiya və müşahidə üçün tibb müəssisəsinin stasionarında yerləşdirilməsidir. O, təcili və planlı olur. Növlərin…
İstiqamət: Terapiya / Ümumi cərrahiyyə
