Çox aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər

Analiz qanda çox aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LPÇAS) səviyyəsini təyin edir – bu hissəciklər qaraciyərdən triqliseridləri toxumalara daşıyır. Yüksək LPÇAS damarlarda aterosklerotik lövhələrin daha tez yaranmasına səbəb olur. Müayinə adətən lipidoqramma tərkibində ürək-damar riskini qiymətləndirmək və müalicəyə nəzarət üçün təyin edilir.

Biomaterial: Venoz qan
Nəticə hazır olur: 1 iş günü
Ac qarına: Bəli
Qiymət: 6 AZN

Yayımlanma tarixi: 22.09.2026 Yenilənmə tarixi: 05.10.2026

Onlayn

Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası

müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə

Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?

Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.

Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.

Sinonimlər

LPÇAS
çox aşağı sıxlıqlı lipoproteidlərin xolesterini
VLDL
VLDL-xolesterin

Müayinənin təsviri

Lipoproteinlər yağları qanda daşıyan hissəciklərdir. Onların tərkibində xolesterin, triqliseridlər və daşıyıcı zülallar – apoproteinlər olur. Çox aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər qaraciyərdə əmələ gəlir və əsasən triqliseridləri toxumalara, o cümlədən piy toxumasına aparır. Bu, müvəqqəti quruluşdur: yükünü verdikdən sonra LPÇAS aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərə (LPAS) çevrilir.

Bütün lipoprotein növləri arasında LPÇAS damar divarı üçün ən zərərlilərdən sayılır. Onların səviyyəsi uzun müddət yüksək qaldıqda arteriyaların divarında aterosklerotik lövhələr daha tez yaranır, bu isə ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır.

Göstərici adətən ayrıca deyil, lipidoqramma tərkibində – ümumi xolesterin, LPYS, LPAS və triqliseridlərlə birlikdə təyin olunur. Ölçmə kolorimetrik fotometrik üsulla aparılır, nəticə mmol/l ilə verilir.

Göstərişlər

LPÇAS yağ mübadiləsinin kompleks yoxlanışının bir hissəsidir. Analiz ateroskleroz riskini qiymətləndirmək, artıq qoyulmuş diaqnozda isə xəstəliyin ağırlığını və müalicənin təsirini izləmək üçün təyin olunur.

Tövsiyə olunan müayinə tezliyi:

20 yaşdan yuxarı bütün insanlar – 5 ildə bir dəfə;
45 yaşdan yuxarı kişilər və 55 yaşdan yuxarı qadınlar – hər il;
ürəyin işemik xəstəliyi, arterial hipertoniya olan, infarkt və ya insult keçirmiş xəstələr – ildə ən azı bir dəfə.

Aşağıdakı risk amilləri olduqda lipid spektrini daha tez-tez yoxlamaq lazımdır:

heyvan yağları ilə zəngin qidalanma;
az hərəkətli həyat tərzi;
artıq çəki, piylənmə və ya metabolik sindrom;
şəkərli diabet;
siqaret çəkmə və spirtli içkidən sui-istifadə;
yaxın qohumlarda erkən yaşda ürək-damar xəstəlikləri.

Hansı xəstəliklərdə təyin olunur

Müayinənin aparılması

Hazırlıq 8–12 saat

Qanı ac qarına verin, bir gün əvvəl yağlı yemək və spirtli içkidən çəkinin.
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə

Tibb bacısı dirsək venasından qan götürür.
Nəticə 1 iş günü

Nəticəni digər lipid göstəriciləri ilə birlikdə həkiminiz yozur.

Müayinəyə hazırlıq

Analizdən bir gün əvvəl yağlı, qızardılmış və hisə verilmiş yeməkləri, spirtli içkiləri menyudan çıxarın.
Qanı ac qarına verin: son yeməkdən ən azı 8 saat keçməlidir. Bu müddətdə yalnız təmiz su içmək olar.
Yeməkdən sonra triqliseridlərin səviyyəsi kəskin qalxır və hesablanan LPÇAS göstəricisini təhrif edir, ona görə bu qaydaya ciddi əməl edin.
Bir gün əvvəl siqareti mümkün qədər azaldın, qan verməzdən 30 dəqiqə əvvəl isə ümumiyyətlə çəkməyin.

Analiz necə götürülür

Qan dirsək bükümündəki venadan götürülür. Tibb bacısı qolu sarğı ilə sıxır, dərini antiseptiklə təmizləyir və nazik iynə ilə bir neçə mililitr qanı sınaq şüşəsinə yığır. Bütün proses bir neçə dəqiqə çəkir. İynə batırılanda qısa müddətli sancı hiss oluna bilər, sonra isə yerə bir neçə dəqiqəlik pambıq basmaq kifayətdir.

Nəticəyə nə təsir edə bilər

Çox aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər (VLDL) triqliseridlərlə sıx əlaqəlidir və yemək qəbulundan çox asılıdır.

Yemək, xüsusilə yağlı və şirin qida, triqliseridləri və deməli bu fraksiyanı bir neçə saat yüksəldir.
Spirtli içki bu göstəricini xeyli artıra bilər.
Diabet, artıq çəki və qeyri-sabit qlükoza səviyyəsi dəyişiklik verir.
Kortikosteroidlər, hormonal kontraseptivlər, sidikqovucular və bəzi digər dərmanlar lipidlərə təsir edir.
Triqliseridlər çox yüksək olduqda, zərdab bulanıq olur və ölçmənin düzgünlüyü azalır.
Nəticə forması üzərindəki norma həmin laboratoriyanın üsuluna aiddir; başqa yerdə aparılmış analizlə birbaşa müqayisə etmək yanıltıcı ola bilər.

Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Göstəricini həkim klinik mənzərə və digər test nəticələri ilə birlikdə izah edir.

Referens dəyərlər

Göstərici	Qrup	Referens dəyər	Vahid
Çox aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər (LPÇAS)	Böyüklər	0,16–0,95	mmol/l

Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.

Nəticənin yozulması

LPÇAS-ın yüksəlməsi ən çox aşağıdakı hallarda müşahidə olunur:

ailəvi (irsi) hiperxolesterinemiya;
öd yollarında durğunluq – daşla tıxanma, çapıq və ya şişlə sıxılma;
qaraciyər zədələnmələri: hepatit, sirroz, alkoqolla bağlı dəyişikliklər;
xroniki böyrək çatışmazlığı;
dekompensasiya mərhələsində şəkərli diabet;
piylənmə;
hipotireoz;
prostat vəzi və ya mədəaltı vəzi xərçəngi.

LPÇAS-ın azalmasının ayrıca diaqnostik əhəmiyyəti yoxdur, amma nəticə qiymətləndirilərkən nəzərə alınır. Göstərici qalxanabənzər vəzinin hiperfunksiyasında, kəskin infeksiyalarda, aktiv iltihabda (o cümlədən oynaqlarda), bəzi anemiyalarda, sümük iliyinin bədxassəli xəstəliklərində və hipoxolesterinemiyanın irsi formasında aşağı düşür.

Hamiləlik və doğuşdan sonrakı ilk 6 həftə, ağır fiziki yük, sərt pəhriz, həmçinin göbələk əleyhinə dərmanlar, antibiotiklər və hormonlar nəticəni təhrif edə bilər. Diaqnozu yalnız həkim, bütün lipid göstəricilərini və klinik vəziyyəti birlikdə qiymətləndirərək qoyur.

Nəticə normadan kənar olduqda həkim əlavə olaraq apolipoprotein A1 və B analizlərini təyin edə bilər. Qaraciyər, böyrəklər, mədəaltı vəzi və ya digər orqanların zədələnməsinə şübhə olduqda müvafiq laborator və instrumental müayinələr, dar ixtisaslı həkimlərin məsləhəti tövsiyə olunur.

Yadda saxla!

LPÇAS triqliseridlərlə zəngin hissəcikləri əks etdirir, ona görə onun dəyişməsi çox vaxt qidalanma və spirtli içki ilə birbaşa bağlı olur. Tək bir analizə görə nəticə çıxarmaq olmaz – göstəricini lipidoqrammanın digər hissələri ilə birlikdə qiymətləndirmək lazımdır.

Nəticəyə əsasən öz-özünə xolesterin endirən dərman qəbuluna başlamayın.
Yüksək göstərici ilə yanaşı güclü qarın ağrısı yaranarsa, həkimə müraciəti gecikdirməyin.
Pəhriz və həyat tərzi dəyişikliklərinin təsirini görmək üçün analizi həkimin dediyi müddətdən sonra təkrarlayın.

Qiymət cədvəli

₼ Necə qənaət etmək olar? % Diskont Proqramı

Çox aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər 6 AZN

* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.

Suallar və cavablar

LPÇAS-ın tək başına məlumatı azdır. Ateroskleroz riskini düzgün qiymətləndirmək üçün həkim adətən tam lipidoqramma – ümumi xolesterin, LPYS, LPAS və triqliseridlər – təyin edir. Ayrıca göstərici əsasən müalicənin təsirini izləyərkən faydalı olur.

Xeyr. Şəkərsiz belə olsa, çay və qəhvə yağ mübadiləsinə təsir edə bilər. Qan verənə qədər yalnız qazsız təmiz su içməyə icazə verilir.

Çox vaxt bəli. Heyvan yağlarını və şirniyyatı azaltmaq, spirtli içkidən imtina etmək, müntəzəm hərəkət etmək və artıq çəkini atmaq LPÇAS-ı xeyli endirə bilər. Dərman müalicəsinin lazım olub-olmadığını isə həkim ümumi riskinizə görə qərar verir.

Laboratoriya həkimləri

👶

Quliyeva Ceyhunə

Staj: 17 il

Laboratoriya həkimi

🇦🇿 🇷🇺 🇬🇧

Mustafayev Azər Kamal oğlu

Staj: 28 il

Kardioloq Lipidoloq

🇦🇿 🇷🇺

👶

Abbasova Ülviyyə Nazim qızı

Staj: 12 il

USM həkimi (USD həkimi)