Koqnitiv oyadılmış potensialların qeydə alınması beynin səs siqnallarına elektrik cavabını ölçərək diqqətin, yaddaşın və informasiyanın emal sürətinin vəziyyətini obyektiv qiymətləndirən müayinədir. Nevroloq onu unutqanlıq, zehni iş qabiliyyətinin azalması, diqqətin cəmlənməsinin pozulması zamanı və demensiyaya şübhədə təyin edir.
- Müddət
- 30–40 dəqiqə
- Rəy hazır olur
- 1 iş günü
- Qiymət
- 60 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- P300
- P300 testi
- koqnitiv ÖP
- endogen oyadılmış potensiallar
Müayinənin təsviri
Yaddaş və diqqətlə bağlı şikayətləri adətən sorğu testləri ilə qiymətləndirirlər, lakin onların nəticəsi pasiyentin əhvalından, yorğunluğundan və motivasiyasından çox asılıdır. Koqnitiv oyadılmış potensiallar isə elektrofizioloji göstəricidir: beyin qabığının stimula cavab olaraq yaratdığı siqnal qeydə alınır və rəqəmlərlə ifadə olunur.
Müayinənin əsas göstəricisi P300 dalğasıdır. O, beynin «gözlənilməz» səs siqnalını tanıdığı anda yaranır. Dalğanın gecikmə müddəti (latent dövr) informasiyanın emal sürətini, amplitudası isə diqqətə ayrılan resursları əks etdirir.
Müayinə koqnitiv pozğunluğu obyektiv təsdiqləməyə, onun dərəcəsini müəyyən etməyə və dinamikada izləməyə kömək edir. O, xəstəliyin özünü göstərmir, lakin aşağıdakı vəziyyətlərin beyin funksiyalarına təsirini qiymətləndirir:
- keçirilmiş xəstəliklər və ya travmalarla bağlı xroniki beyin işemiyası;
- keçici işemik ataklar və keçirilmiş insult;
- uzunmüddətli nəzarətsiz arterial hipertenziya;
- qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri və digər endokrin pozğunluqlar;
- neyrodegenerativ xəstəliklər — Alsheymer xəstəliyi, parkinsonizm.
Bu, köməkçi üsuldur: demensiya və digər xəstəliklərin diaqnozu klinik mənzərə və digər müayinələr əsasında qoyulur.
Üstünlüklər
Koqnitiv oyadılmış potensiallar yaddaş və diqqət pozğunluqlarını sorğu testlərindən fərqli olaraq obyektiv qiymətləndirir.
-
Obyektiv göstəricilər
Beynin stimula cavab siqnalları qeydə alınır, nəticə kəmiyyət göstəriciləri ilə ifadə olunur.
-
İynə və şüalanma yoxdur
Elektrodlar baş dərisinə qoyulur, iynə, kontrast və ya şüalanma tələb olunmur.
-
Erkən dəyişikliklər
Koqnitiv pozğunluğun ilkin əlamətlərini aydın klinik simptomlar yaranmazdan əvvəl aşkar etməyə kömək edir.
-
Dinamikada nəzarət
Müayinəni təkrarlayıb pozğunluğun gedişini və müalicənin effektini izləmək olar.
Göstərişlər
Müayinə aşağıdakı şikayətlər olduqda təyin edilir:
- zehni iş qabiliyyətinin azalması, tez yorulma;
- diqqəti cəmləməkdə çətinlik;
- unutqanlıq, yaddaş boşluqları;
- yeni məlumatı yadda saxlamaqda problemlər;
- koqnitiv pozğunluğun gedişinə və müalicənin effektinə nəzarət.
Əks göstərişlər
Müayinə EEQ kimi ağrısızdır və mütləq əks göstərişi yoxdur. Lakin o, sizin diqqətinizi və əməkdaşlığınızı tələb edir, ona görə bəzi hallarda informativ olmur və ya təxirə salınır:
- ağır eşitmə zəifliyi — səs siqnallarını qavramaq mümkün olmur, həkim başqa növ stimul seçə bilər;
- huşun pozulması, ağır demensiya, tapşırığı yerinə yetirə bilməmək;
- kəskin psixotik vəziyyət, psixomotor oyanıqlıq;
- elektrodların qoyulacağı yerdə baş dərisinin zədələnməsi və ya iltihabı;
- hərarətlə gedən kəskin xəstəlik, alkoqol və ya dərman intoksikasiyası.
Son qərarı həkim baxışdan sonra verir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 1 gün
Başınızı yuyun, saça vasitə çəkməyin, gecə yaxşı yatın.
-
Müayinə 30–40 dəqiqə
Siz qulaqlıqda səs siqnallarını sayırsınız, elektrodlar beynin cavabını yazır.
-
Nəticə 1 iş günü
Həkimin rəyi potensial əyriləri təhlil edildikdən sonra hazır olur.
Müayinəyə hazırlıq
- Bir gün əvvəl və ya həmin gün başınızı yuyun, saça kondisioner, yağ, gel, lak çəkməyin.
- Hörükləri açın, saç sancaqlarını, sırğaları və metal bəzəkləri çıxarın.
- Əvvəlki gecə yaxşı yatın — yorğunluq diqqətə və nəticəyə təsir edir.
- Adi qaydada yemək yeyin, ac gəlməyin. Həmin gün qəhvə, tünd çay və enerji içkilərindən, bir gün əvvəl isə alkoqoldan çəkinin.
- Qəbul etdiyiniz dərmanlar, xüsusilə sakitləşdirici, yuxu dərmanları və qıcolma əleyhinə vasitələr barədə həkimə deyin, onları özbaşına dayandırmayın.
- Eşitmə probleminiz varsa, əvvəlcədən bildirin.
Əvvəlki EEQ, MRT və ya KT nəticələrini götürün.
Müayinə necə keçir
- Siz rahat kresloda oturursunuz. Başınıza elektrodlu xüsusi papaq geyindirilir, elektrodların altına keçirici gel çəkilir.
- Qulaqlıqlar taxılır və bir-birinin ardınca eyni tipli səs siqnalları verilir. Onların arasında arabir yüksəkliyi fərqli «nadir» səs eşidilir.
- Sizdən yalnız bu fərqli siqnalları saymaq və ya hər dəfə düyməni basmaq xahiş olunur.
- Aparat beyin qabığının hər siqnala cavabını qeydə alır, sonda gel silinir.
Müayinə 30–40 dəqiqə çəkir və ağrısızdır. Bu müddətdə gözlərinizi bir nöqtəyə dikib sakit oturmaq, mümkün qədər az hərəkət etmək lazımdır.
Nəticənin yozulması
Nəticə beyin qabığının səs stimullarına cavabını əks etdirən potensial əyriləri və həkimin rəyi şəklində verilir. Rəydə P300 dalğasının latent dövrü və amplitudası, onların yaş normasına uyğunluğu qeyd edilir. Rəy klinikada təqdim edilir, onu saytın «Müayinə nəticələri» bölməsində də görə bilərsiniz.
- Latent dövrün uzanması informasiyanın emalının ləngidiyini göstərir;
- amplitudanın azalması diqqətə ayrılan resursların azaldığına işarə edir;
- dəyişikliklərin dərəcəsi koqnitiv pozğunluğun ağırlığını qiymətləndirməyə kömək edir.
Nevroloq nəticəni şikayətlər, nevropsixoloji testlər, beynin MRT-si və analizlərlə birlikdə qiymətləndirir. Bu əsasda müalicə təyin olunur, təkrar müayinə planlaşdırılır və ya əlavə nevropsixoloji testləşdirmə tövsiyə edilir.
Müayinədən sonra
Koqnitiv potensialların qeydi bitdikdən sonra dərhal adi həyatınıza qayıda bilərsiniz. Baş dərisindəki gel qalıqları saçı yumaqla təmizlənir; elektrodlar yerində dəridə yüngül qızartı qala bilər, tez keçir.
Beyin qabığının cavab əyrilərinin təhlili vaxt aparır, ona görə rəy 1 iş günü ərzində hazırlanır. Nevroloq nəticəni diqqət, yaddaş və məlumatın işlənmə sürəti ilə bağlı şikayətlərinizlə birlikdə izah edir. Maşın sürmək və işləmək üçün məhdudiyyət yoxdur.
Yadda saxla!
Yaddaş və diqqət pozğunluqları çox vaxt geri dönən səbəblərdən — qan təzyiqinin nəzarətsizliyindən, qalxanabənzər vəzi problemlərindən, yuxusuzluqdan, depressiyadan — yaranır. Səbəb nə qədər tez aşkar edilsə, funksiyaları bərpa etmək şansı o qədər yüksəkdir.
- Unutqanlıq getdikcə artırsa, müayinəni təxirə salmayın.
- Yaxınlarınızdan dəyişiklikləri müşahidə edib həkimə danışmalarını xahiş edin — onlar çox vaxt ilk fərq edənlərdir.
- Müalicənin effektini görmək üçün həkimin tövsiyə etdiyi təkrar müayinələrə gəlin.
Müayinəni aparan həkimlər
Qiymət cədvəli
- Koqnitiv oyadılmış potensialların diaqnostikası 60 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr. Elektrodlar yalnız beynin öz elektrik siqnallarını qeydə alır, bədənə heç bir cərəyan verilmir. Siz yalnız qulaqlıqda səsləri eşidir və tapşırığı yerinə yetirirsiniz.
Xeyr, bir neçə səhv nəticəyə ciddi təsir etmir. Aparat beynin siqnala cavabını qeydə alır, sizin saydığınız rəqəm isə yalnız diqqətin nə qədər cəmləndiyini əlavə olaraq göstərir. Ən vacibi tapşırığa diqqətlə qulaq asmaqdır.
Təkbaşına — xeyr. Müayinə koqnitiv funksiyaların pozulmasını və onun dərəcəsini obyektiv göstərir, lakin səbəbi müəyyən etmir. Diaqnoz nevroloq tərəfindən klinik müayinə, nevropsixoloji testlər və beynin MRT-si əsasında qoyulur.
Müayinədən keçmək istəyirsiniz?
Sizə uyğun gün və saatı seçək, hazırlıq qaydalarını və qiyməti əvvəlcədən izah edək. Zəng edin və ya onlayn qeydiyyatdan keçin.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
KTQ/NST nəticəsi: niyə bir qrafiklə hökm verilmir?
Kardiotokoqrafiya dölün ürək ritmini və uyğun halda uşaqlıq yığılmalarını izləyir. Nəticə hamiləlik həftəsi, məqsəd və klinik vəziyyətlə birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / Funksional diaqnostika
Epilepsiya ilə hamiləlik: dərmanı dayandırmadan təhlükəsiz plan qurmaq
Epilepsiyası olan bir çox qadında hamiləlik uğurla davam edə bilər. Bunun üçün tutmaların nəzarəti və dərmanların hamiləliyə uyğunluğu…
İstiqamət: Nevrologiya / Ginekologiya
Dağınıq skleroz nədir: xəstəlik, onun səbəbləri və təzahürləri barədə sadə dillə
Dağınıq skleroz (DS) – autoimmun mənşəli xroniki xəstəlikdir; bu zaman immun sistemi sinir sistemini yad kimi qəbul edir…
İstiqamət: Nevrologiya
Başgicəllənmə
Başgicəllənmə. İnsana ətrafındakı əşyaların və (ya) öz bədəninin müəyyən istiqamətə hərəkət etdiyi və ya fırlandığı təsəvvürünü yaradan vəziyyət…
İstiqamət: Nevrologiya
