Qulaqdan yad cismin çıxarılması xarici eşitmə keçəcəyinə düşmüş əşyanın və ya həşəratın otolarinqoloq tərəfindən təhlükəsiz götürülməsidir. Prosedur ağrını, tıxanma hissini aradan qaldırır və iltihabın, təbil pərdəsinin zədələnməsinin qarşısını alır. Cisim otoskopiya nəzarəti altında yuma, pinset, qarmaq və ya aspirasiya ilə çıxarılır, yalnız nadir hallarda cərrahi müdaxilə lazım olur.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Tələb olunmur
- Müddət
- 5–30 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 1–7 gün
- Qiymət
- 50 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qulaqda yad cisim
- xarici eşitmə keçəcəyindən yad cismin çıxarılması
- qulaqdan həşəratın çıxarılması
- qulağın yuyulması
- Corpus alienum auris
Əməliyyatın təsviri
Qulağa düşən yad cisim LOR-həkimin ən çox rastlaşdığı vəziyyətlərdən biridir. Pasiyentlərin əksəriyyəti uşaqlardır: onlar oyun zamanı qulağa muncuq, düymə, noxud, plastilin parçası və ya kiçik oyuncaq hissəsi qoya bilirlər. Böyüklərdə isə qulaqda çox vaxt sınmış pambıq çubuğun ucu, qulaqlığın silikon başlığı və ya həşərat tapılır.
Prosedurun məqsədi cismi təbil pərdəsinə və keçəcəyin dərisinə zərər vermədən çıxarmaqdır. Vaxtında götürülməyən əşya iltihab, selikli qişada yara, eşitmənin zəifləməsi və təbil pərdəsinin deşilməsi ilə nəticələnə bilər. Düymə tipli batareyalar xüsusilə təhlükəlidir, çünki qısa müddətdə toxumada kimyəvi yanıq yaradır.
Çıxarılma üsulları:
- Yuma — kiçik, hamar cisimlər ilıq məhlulun təzyiqi ilə keçəcəkdən yuyulub çıxarılır;
- Pinset — girişə yaxın yerləşən və asan tutulan əşyalar üçün;
- Küt uclu qarmaq — keçəcəyi demək olar ki, tam bağlayan yumru cisimlər üçün;
- Aspirasiya — cisim nazik kateterə sorulur və ehtiyatla götürülür;
- Cərrahi müdaxilə — digər yollar nəticə vermədikdə və ya cisim dərinə sıxışdıqda.
Üsulu həkim cismin növünə, ölçüsünə, yerləşdiyi dərinliyə və təbil pərdəsinin vəziyyətinə görə seçir.
Əməliyyatın nəticəsi
Cisim çıxarıldıqdan sonra tıxanma, ağrı və küy adətən qısa müddətdə keçir, eşitmə əvvəlki səviyyəsinə qayıdır. Keçəcəyin dərisində qızartı və ya kiçik sıyrıq aşkarlanarsa, həkim yerli damcılar təyin edir.
Təbil pərdəsinin zədəsinə şübhə olduqda eşitmə yoxlanılır və nəzarət baxışı təyin edilir — kiçik deşiklər çox vaxt öz-özünə bitişir. Cisim uzun müddət qulaqda qalıb iltihab yaradıbsa, otitin müalicəsi aparılır.
Göstərişlər
Qulağa düşmüş istənilən əşya çıxarılmalıdır. Çox vaxt bu an dərhal bilinir: uşaq qulağına nəsə qoyduğunu deyir, pambıq çubuğun ucu içəridə qalır və ya qulaqda həşəratın hərəkəti hiss olunur. Aşağıdakı əlamətlər olduqda otolarinqoloqa müraciət etmək lazımdır:
- qulaqda tıxanma, ağırlıq və narahatlıq hissi;
- ağrı — xüsusilə iti və ya hərəkət edən cisim keçəcəyin dərisini zədələdikdə;
- qulaqda küy və eşitmənin azalması;
- başgicəllənmə, baş ağrısı, ürəkbulanma;
- qulaqda həşəratın tərpənməsi, qorxu və narahatlıq;
- qulaqdan ifrazat və ya pis qoxu — cisim uzun müddət diqqətdən kənarda qaldıqda.
Bəzən əşya heç bir əlamət vermir və həkim onu başqa şikayətlə bağlı baxış zamanı təsadüfən aşkar edir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Qulaqdakı cisim kiçik və hamar olarsa və təbil pərdəsi sağlamdırsa, ilıq su ilə yuma ilə çıxarıla bilər. Cismi pambıq çubuq, sancaq və ya digər əşyalarla özünüz çıxarmağa çalışmayın — bu, onu dərinə itələyib pərdəni zədələyə bilər. Qulağa canlı həşərat düşübsə, həkim əvvəlcə onu hərəkətsiz etmək üçün damcı tökə bilər. Düymə tipli batareya təcili çıxarılmalıdır. Sıxışmış və ya dərində olan cisim mikroskop altında alətlə, narahat uşaqda isə qısa narkoz altında götürülür.
Üsulu LOR-həkim otoskop və ya mikroskopla müayinədən sonra seçir: cismin növü, forması, yeri, təbil pərdəsinin vəziyyəti, yaşınız və əməkdaşlığınız nəzərə alınır. Seçim sizinlə və ya valideynlərlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Yad cismin çıxarılmasının özü üçün mütləq qadağa yoxdur, lakin bəzi üsulların ciddi məhdudiyyətləri var.
Mütləq əks göstərişlər (yuma və maye tökmək üçün)
- təbil pərdəsinin deşilməsi və ya ona şübhə, keçmişdə xroniki otit və ya qulaq əməliyyatı;
- sudan şişən bitki mənşəli cisimlər — noxud, lobya, dənlər;
- batareyalar və iti əşyalar.
Nisbi əks göstərişlər
- kiçik yaş və ya hərəkətsiz qala bilməmək — prosedur ümumi anesteziya altında aparıla bilər;
- qanın laxtalanmasının pozulması;
- keçəcəkdə kəskin iltihab və güclü şişkinlik.
Hansı üsulun təhlükəsiz olduğuna həkim otoskopiyadan sonra qərar verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Cisim çıxarılması çox vaxt asan keçir, lakin hər müdaxilə müəyyən risk daşıyır. Həkim onları azaltmaq üçün cismə uyğun üsul seçir və pərdənin vəziyyətini əvvəlcədən yoxlayır.
- qulaq keçəcəyinin dərisinin cızılması, yüngül qanaxma
- cismin dərinə itməsi və ya təbil pərdəsinə yaxınlaşması
- təbil pərdəsinin zədələnməsi və ya deşilməsi — nadir hallarda, xüsusən yuma və ya sıxışmış cisim zamanı
- xarici qulağın infeksiyası (otit), dərinin şişməsi
- başgicəllənmə və ya ağrı prosedur zamanı
- uşaq tərpəndikdə prosedurun təkrarlanması və ya narkoz ehtiyacı
Fərdi riski artıran amillər: cismin uzun müddət qalması, kiçik uşaq yaşı, təbil pərdəsindəki köhnə deşik, kövrək və ya sivri cisim, evdə cismi çıxarmaq cəhdləri. Bunları həkim prosedurdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq Lazım deyil
Cisim aşkarlanan kimi həkimə gəlmək kifayətdir, xüsusi analiz tələb olunmur.
-
Əməliyyat 5–30 dəqiqə
Otoskop nəzarəti altında, adətən anesteziyasız, uşaqlarda bəzən narkozla aparılır.
-
Bərpa 1–7 gün
Həmin gün evə gedirsiniz, sıyrıq varsa qulağı bir neçə gün sudan qoruyursunuz.
Əməliyyata hazırlıq
Xüsusi hazırlıq lazım deyil: cisim aşkarlanan kimi mümkün qədər tez həkimə gəlmək vacibdir. Konsultasiyada cərrah qulağı otoskopla müayinə edir, cismin növünü və təbil pərdəsinin vəziyyətini qiymətləndirir. Planlı ümumi anesteziya tələb olunarsa, əlavə olaraq aşağıdakılar təyin edilə bilər:
- qanın ümumi analizi;
- pediatr və ya terapevt baxışı;
- anestezioloq baxışı.
Narkozdan əvvəl 6 saat yemək, 2 saat isə su içmək olmaz. Qanı durulaşdıran dərmanlar qəbul edirsinizsə, bunu həkimlə razılaşdırın.
Qulaqda canlı həşərat varsa və təbil pərdəsinin zədəsinə şübhə yoxdursa, yola çıxmazdan əvvəl keçəcəyə bədən temperaturuna qədər qızdırılmış bir neçə damcı yağ və ya qliserin tökmək olar — həşərat hərəkətsiz qalır. Qanlı və ya irinli ifrazat, güclü ağrı, eşitmənin kəskin azalması, batareya və ya bitki mənşəli cisim olduqda qulağa heç nə tökməyin. Əşyanı pambıq çubuq, pinset və ya sancaqla özünüz çıxarmağa çalışmayın — o, daha dərinə itələnə bilər.
Əməliyyat necə aparılır
- Müayinə. Həkim qulaq seyvanını yuxarı-arxaya çəkir, otoskop və ya mikroskop altında cismi və təbil pərdəsini görür.
- Ağrısızlaşdırma. Böyüklərdə adətən anesteziya lazım olmur. Dərinə sıxışmış cisimdə yerli keyləşdirmə, kiçik uşaqlarda isə qısa ümumi anesteziya tətbiq oluna bilər.
- Çıxarılma. Hamar əşya ilıq məhlulla yuyulur, girişə yaxın olan pinsetlə tutulur, yumru cisim küt qarmaqla arxadan əhatə edilib çəkilir və ya kateterlə sorulur. Canlı həşərat əvvəlcə yağla hərəkətsiz edilir, sonra götürülür. Batareya ilk növbədə çıxarılır.
- Yoxlama. Cisim götürüldükdən sonra həkim keçəcəyi təkrar baxır, qalıq hissə olmadığına və təbil pərdəsinin tam olduğuna əmin olur.
Sadə hallarda prosedur bir neçə dəqiqə çəkir və siz dərhal evə gedirsiniz. Ümumi anesteziyadan sonra uşaq qısa müşahidədən sonra evə buraxılır.
Stasionarda qalma
Əksər hallarda qulaqdan yad cismin çıxarılması anesteziyasız və ya yalnız yerli keyitmə ilə aparılır, stasionarda qalmaq lazım gəlmir. Cisim çıxarıldıqdan sonra həkim keçəci və təbil pərdəsini yoxlayır. Qısa müşahidədən sonra həmin gün evə gedirsiniz.
Kiçik uşaqda qısa narkoz tətbiq olunubsa, ayılana qədər izlənilir və sonra evə buraxılır. Çıxarkən qulağın qorunması, suyun düşməməsi və lazım gələrsə, damcılar barədə yazılı tövsiyələr verilir. Ağrı, qulaqdan axıntı, eşitmənin pisləşməsi və ya başgicəllənmə olarsa, həkimə qayıdın.
Bərpa dövrü
Toxumalar zədələnməyibsə, bərpa dövrü praktik olaraq yoxdur — həmin gün adi həyatınıza qayıdırsınız. Dəri sıyrılıbsa və ya iltihab varsa, həkim iltihabəleyhinə və ya antibakterial müalicə təyin edir.
- sağalanadək, adətən 5–7 gün, qulağa su düşməsinə yol verməyin;
- keçəcəyi pambıq çubuqla təmizləməyin;
- təbil pərdəsi zədələnibsə, həkim icazə verənədək üzgüçülükdən və təyyarə ilə uçuşdan çəkinin;
- təyin olunan damcıları tam kurs üzrə istifadə edin.
Ağrı yenidən başlayarsa, qulaqdan ifrazat gələrsə, hərarət qalxarsa və ya eşitmə azalarsa, həkimə müraciət edin.
Yadda saxla!
Qulaqdakı əşyanı evdə çıxarmaq cəhdləri onu təbil pərdəsinə doğru itələyir və prosedur sadə yumadan mürəkkəb müdaxiləyə çevrilir. Kiçik uşaqların əl çatan yerində muncuq, düymə tipli batareya və xırda detallar saxlamayın.
- Qulağa batareya düşübsə, gözləmədən həkimə gəlin — hər saat önəmlidir.
- Qanaxma, güclü ağrı, kəskin eşitmə itkisi və ya başgicəllənmə olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Uşaq bir qulağını tez-tez qaşıyır və ya qulaqdan pis qoxu gəlirsə, LOR-həkimə göstərin.
Qiymət cədvəli
- Qulaqdan yad cismin çıxarılması 50 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əksər hallarda prosedur ağrısızdır və cəmi bir neçə dəqiqə çəkir. Cisim dərinə sıxışıbsa və ya keçəcək iltihablıdırsa, yerli keyləşdirmə edilir. Uşaqda əsas çətinlik hərəkətsiz qalmaqdır, buna görə bəzən qısa narkoz tövsiyə olunur.
Xeyr, sakit uşaqlarda cisim çox vaxt anesteziyasız çıxarılır. Narkoz uşaq çox qorxduqda, cisim dərində yerləşdikdə və ya əvvəlki cəhdlər uğursuz olduqda seçilir. Bu, təbil pərdəsini təsadüfi hərəkətlə zədələmə riskini aradan qaldırır.
Sakit olun və qulağı barmaqla və ya çubuqla qurdalamayın. Qulaqda ağrı, qan və ya ifrazat yoxdursa, bir neçə damcı ilıq yağ tökmək olar ki, həşərat hərəkətsiz qalsın. Sonra mütləq həkimə gəlin: həşəratın hissələri keçəcəkdə qalıb iltihab yarada bilər.
Düzgün seçilmiş üsulla eşitmə adətən zərər görmür və tıxanma keçdikcə bərpa olunur. Bir neçə saat yüngül narahatlıq ola bilər. Eşitmə bir neçə gündən sonra da zəif qalırsa, audiometriya üçün yenidən müraciət edin.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
