Sərbəst tiroksin qalxanabənzər vəzinin əsas hormonunun zülallarla birləşməmiş, hüceyrələrə birbaşa təsir edən hissəsidir. Onun səviyyəsi vəzinin real fəaliyyətini ümumi T4-dən dəqiq əks etdirir və hamiləlikdə də informativ qalır. Analiz hipotireoz və ya hipertireoza şübhə olduqda, TTH dəyişdikdə və hormon müalicəsinə nəzarət üçün təyin edilir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Qiymət
- 12 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- sərbəst T4
- T4 sərbəst
- FT4
Müayinənin təsviri
Tiroksin (T4) qalxanabənzər vəzinin ifraz etdiyi iki hormondan biridir. O, maddələr mübadiləsinin sürətini tənzimləyir, toxumaların enerji sərfinə, ürəyin işinə, bədən istiliyinə, uşaqlarda isə böyüməyə və beynin inkişafına təsir edir.
Qanda tiroksinin böyük hissəsi daşıyıcı zülallarla birləşmiş halda olur və fəaliyyət göstərmir. Hüceyrələrə yalnız kiçik, sərbəst hissəsi təsir edir. Ona görə sərbəst T4 vəzinin real funksiyasını ümumi T4-dən daha dəqiq əks etdirir və daşıyıcı zülalların miqdarı dəyişəndə, məsələn, hamiləlikdə də informativ qalır.
Sərbəst T4-ün cüzi dəyişiklikləri uzun müddət heç bir şikayət yaratmaya bilər, buna görə analiz illik profilaktik müayinələrə də daxil edilir. Müayinə venoz qanda immunokemilüminessent üsulla aparılır.
Göstərişlər
Endokrinoloq bu analizi aşağıdakı hallarda təyin edir:
- hipotireoz əlamətləri: yorğunluq, yuxululuq, üşümə, ödemlər, çəki artımı, qəbizlik;
- hipertireoz əlamətləri: ürək döyüntüsü, tərləmə, əllərin titrəməsi, əsəbilik, arıqlama;
- qalxanabənzər vəzinin məlum xəstəliyi və müalicənin effektinə nəzarət;
- qadınlarda sonsuzluğun səbəblərinin araşdırılması;
- hamiləliyə nəzarət, xüsusən qalxanabənzər vəzi xəstəliyi və ya ona meyil olduqda;
- anadangəlmə hipotireozun aşkarlanması, o cümlədən anası qalxanabənzər vəzi xəstəliyi olan yenidoğulmuşlarda;
- profilaktik müayinə.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 2–3 saat
Bu müddətdə yeməyin və siqaret çəkməyin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Laborant dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Nəticəni TTH ilə birlikdə endokrinoloq yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı səhər, son yeməkdən 2–3 saat sonra verin; qazsız su içmək olar.
- Analizdən bir gün əvvəl ağır fiziki və emosional yükdən çəkinin.
- 3 saat əvvəl siqaret çəkməyin.
- Qalxanabənzər vəzi hormonları və ya steroid dərmanlar qəbul edirsinizsə, onlar adətən analizdən 2 gün əvvəl dayandırılır. Bunu mütləq endokrinoloqla razılaşdırın.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək bükümündəki venadan götürülür. Tibb bacısı qolu turna ilə sıxır, dərini antiseptiklə silir və nazik iynə ilə bir neçə millilitr qanı probirkaya yığır.
Bütün proses bir neçə dəqiqə çəkir. İynə batırılanda qısa sancı hiss olunur, sonra narahatlıq keçir.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Sərbəst T4 hormonunun nəticəsi bəzi dərmanlara və vəziyyətlərə həssasdır.
- Qalxanabənzər vəzi hormonu tabletləri analizdən əvvəl qəbul olunarsa, qanda göstərici müvəqqəti yüksələ bilər; həkim başqa göstərməyibsə, tableti analizdən sonra için.
- Biotin (B7) tərkibli vitamin və saç-dırnaq əlavələri immunoanaliz üsulunu təhrif edə bilər.
- Heparin yeridilməsi, bəzi ürək və psixiatrik dərmanlar sərbəst T4-ü dəyişə bilər.
- Hamiləlik dövründə norma hədləri fərqlidir, hormonal kontraseptivlər də təsir edir.
- Ağır xəstəlik və yüksək stres göstəricini müvəqqəti dəyişir.
- Referens (norma) göstəriciləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Yekun qiymətləndirməni həkim simptomlarınızı və digər analizləri birlikdə nəzərdən keçirərək verir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| Sərbəst T4 | 4 aya qədər | 11,5–28,3 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | 4 ay – 1 yaş | 11,9–25,6 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | 1–7 yaş | 12,3–22,8 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | 7–12 yaş | 12,5–21,5 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | 12–20 yaş | 12,6–21,0 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | 20 yaşdan yuxarı | 10,8–22,0 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | Hamiləlik, 13 həftəyə qədər | 12,1–19,6 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | Hamiləlik, 13–28 həftə | 9,6–17,0 | pmol/l |
| Sərbəst T4 | Hamiləlik, 28–42 həftə | 8,4–15,6 | pmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Sərbəst T4-ün artması bu hallarda ola bilər:
- diffuz toksik zob (Bazedov xəstəliyi);
- tireoiditin müxtəlif formaları;
- qalxanabənzər vəzinin hormon ifraz edən adenoması;
- doğuşdan sonra vəzinin funksiyasının pozulması;
- TSH-dən asılı olmayan tireotoksikoz;
- qaraciyər və böyrək xəstəlikləri;
- bəzi dərmanların təsiri: tiroksin preparatları, amiodaron, heparin, aspirin, bəzi sidikqovucu və təzyiqsalıcı vasitələr.
Sərbəst T4-ün azalması bunlarla bağlı ola bilər:
- birincili və ya ikincili hipotireoz;
- autoimmun tireoidit;
- endemik zob və yod çatışmazlığı ilə bağlı digər xəstəliklər;
- qalxanabənzər vəzinin çıxarılması və ya rezeksiyası;
- hipofiz nahiyəsində iltihab və ya şiş;
- qidada zülal çatışmazlığı, qurğuşunla zəhərlənmə, narkotik maddələrin qəbulu;
- dərmanlar: tireostatiklər, litium preparatları, anabolik steroidlər.
Sərbəst T4 adətən TSH ilə birlikdə qiymətləndirilir: iki göstəricinin nisbəti problemin vəzinin özündə, yoxsa hipofizdə olduğunu göstərir. Diaqnozu yalnız həkim qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda TSH və T3 analizləri, qalxanabənzər vəzinin USM-i, endokrinoloqun, lazım gəldikdə cərrahın konsultasiyası tövsiyə olunur.
Yadda saxla!
Levotiroksin qəbul edirsinizsə, analizi hər dəfə eyni şəraitdə verin ki, nəticələri müqayisə etmək mümkün olsun. Dozanı dəyişdikdən sonra hormonların sabitləşməsi üçün təxminən 6–8 həftə lazımdır, ona görə analizi bundan tez təkrarlamaq adətən mənasızdır.
- Biotin (B7) tərkibli vitamin kompleksləri bəzi laborator üsullarda nəticəni təhrif edir; onları qəbul edirsinizsə, həkimə deyin.
- Boyunda şişkinlik və ya udmada çətinlik hiss etsəniz, endokrinoloqa müraciət edin.
Qiymət cədvəli
- Sərbəst tiroksin (FT4) 12 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Profilaktik məqsədlə çox vaxt TSH kifayət edir. Lakin hipofiz xəstəliyinə şübhə olduqda, hamiləlikdə və ya müalicəyə nəzarət zamanı həkim sərbəst T4-ü də təyin edir, çünki bu hallarda TSH vəziyyəti tam əks etdirməyə bilər.
Hamiləliyin ikinci yarısında daşıyıcı zülalların miqdarı artır və hormonun sərbəst hissəsi fizioloji olaraq azalır. Ona görə nəticəni müddətə uyğun normalarla müqayisə etmək və hamiləliyi aparan həkimlə müzakirə etmək lazımdır.
Hormonların səviyyəsi gün ərzində bir qədər dəyişir, ona görə analizi səhər vermək məsləhətdir. Təkrar analizləri də təxminən eyni saatda verin, belə olduqda dinamikanı düzgün qiymətləndirmək olur.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Hamiləlikdə şəkər yükləmə testi: necə hazırlaşmalı?
Qlükoza tolerantlıq testi hamiləlikdə şəkər mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Hazırlıq, məhlul və qan götürmə vaxtı protokola görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəz və hamiləlik: TSH nəticəsini necə qiymətləndirməli?
Qalxanabənzər vəzin hormonları ana və dölün sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir. Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər analizlərə təsir etdiyindən TSH və sərbəst…
İstiqamət: Endokrinologiya / Ginekologiya
Bariatriya və arıqlamaq üçün müasir preparatlar
Piylənmə bütün dünyanın probleminə çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, bir milyarddan çox insanın artıq çəkisi var və…
İstiqamət: Bariatrik cərrahiyyə / Endokrinologiya
