Glandula thyroidea
Qalxanabənzər vəz boyunda yerləşən endokrin vəzidir. Onun hormonları maddələr mübadiləsinin sürətini, ürək fəaliyyətini, bədən temperaturunu və uşaqlarda böyümə və inkişafı tənzimləyir.
Sistem: Endokrin sistem
Yerləşməsi
Vəzi boynun ön səthində, qırtlağın aşağısında və traxeyanın önündə yerləşir. Kəpənək formalıdır: iki pay traxeyanın yanlarında, onları birləşdirən boyuncuq isə traxeyanın önündədir. Udqunduqda vəzi qırtlaqla birlikdə yuxarı qalxır.
Quruluşu
Vəzi follikullardan — içi kolloidlə dolu xırda qovuqcuqlardan ibarətdir. Follikulların divarındakı hüceyrələr yoddan istifadə edərək tiroid hormonlarını sintez edir. Follikullar arasında kalsitonin ifraz edən C-hüceyrələr yerləşir. Vəzinin arxa səthində qalxanabənzərətrafı vəzilər yerləşir.
Funksiyası
- tiroksin (T4) və triyodtironin (T3) — enerji mübadiləsi, ürək ritmi, termorequlyasiya, sinir sisteminin inkişafı;
- kalsitonin — kalsium mübadiləsində iştirak.
Vəzinin işini hipofizin tireotrop hormonu (TSH) idarə edir: tiroid hormonları azaldıqda TSH artır, çoxaldıqda azalır.
Hipotireoz və hipertireoz
| Hipotireoz (funksiyanın azalması) | Hipertireoz (funksiyanın artması) |
|---|---|
| yorğunluq, yuxululuq | əsəbilik, yuxusuzluq |
| üşümə, quru dəri | tərləmə, istiyə dözümsüzlük |
| çəki artımı, qəbizlik | arıqlama, tez-tez nəcis |
| yavaş nəbz, ödemlər | ürəkdöyünmə, əllərdə titrəmə |
Endokrinoloqa müraciət edin
Bu əlamətlər, boyunda şişkinlik və ya düyün, udqunmada çətinlik olduqda.
Suallar və cavablar
İlkin göstərici TSH-dır; lazım olduqda sərbəst T4 və T3, tireoperoksidazaya qarşı antitellər təyin edilir. Quruluşu USM ilə qiymətləndirilir.
Düyünlərin əksəriyyəti xoşxassəlidir. Endokrinoloq USM xüsusiyyətlərinə və ölçüyə görə müşahidə və ya incə iynəli aspirasion biopsiya (punksiya) tövsiyə edir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Simptomlar
Müayinə üsulları
- Qalxanabənzər vəzinin USM-i
- Tireotrop hormon
- Sərbəst tiroksin (T4 sərbəst, FT4)
- Triyodtironin (T3) sərbəst
- Triyodtironin (T3) ümumi
- Tiroksin (T4) ümumi
- TSH reseptorlarına antitellər
- Qalxanabənzər vəzinin punksiyası
- Qalxanabənzər vəzinin sitologiyası
- Qalxanabənzər vəzinin KT-si
- Kalsitonin
- Tiroid check-up
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Qalxanabənzər vəzi haqqında nə bilirsiniz?
Bu məqalə ilə biz Sizdə öz sağlamlığınıza fəal, rasional və məsuliyyətli münasibət, habelə orqanizminizin endokrin sisteminin sağlamlaşdırılmasına motivasiya…
İstiqamət: Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəzi patologiyasının aşkarlanmasında ultrasəs diaqnostikasının imkanları
Qalxanabənzər vəzi patologiyası əhali arasında geniş yayılıb və bəzi bölgələrdə daha tez-tez rast gəlinir. Hazırda qalxanabənzər vəzi xəstəliklərinin…
İstiqamət: Endokrinologiya
