Larynx
Qırtlaq udlağı nəfəs borusu ilə birləşdirən, havanı ötürən, tənəffüs yollarını qida düşməsindən qoruyan və səs əmələ gətirən orqandır.
Sistem: Tənəffüs sistemi
Yerləşməsi
Qırtlaq boynun ön hissəsində, dördüncü-altıncı boyun fəqərələri səviyyəsində yerləşir. Yuxarıda dilaltı sümüyə asılır, aşağıda traxeyaya keçir. Kişilərdə qalxanabənzər qığırdağın çıxıntısı («Adəm alması») dəri altında aydın görünür.
Quruluşu
Qırtlağın skeleti qığırdaqlardan ibarətdir: qalxanabənzər, üzükşəkilli, iki çalovabənzər qığırdaq və qırtlaq qapağı (epiqlottis). Onlar oynaqlar, bağlar və əzələlərlə birləşir. Daxildə selikli qişa iki cüt büküş əmələ gətirir: yuxarıda dəhliz büküşləri, aşağıda səs büküşləri (səs telləri). Səs telləri arasındakı dar boşluq səs yarığı adlanır.
Funksiyası
- havanın ağciyərlərə keçməsi;
- qoruyucu funksiya — udqunma zamanı qırtlaq qapağı girəcəyi örtür, yad cisim düşdükdə öskürək refleksi yaranır;
- səs əmələ gəlməsi — səs tellərinin titrəməsi ilə.
Nə vaxt LOR həkiminə müraciət etməli
Həkimə müraciət edin
Səs batması üç həftədən artıq davam edirsə (xüsusən siqaret çəkənlərdə), boğazda yad cisim hissi, udqunmada ağrı və çətinlik varsa.
Dərhal 103-ə zəng edin
Uşaqda «hürən» öskürək və səs-küylü, çətin nəfəsalma (krup), boğulma, qəfil səs itməsi ilə birlikdə təngnəfəslik olduqda.
Hissələri
Səs telləri
Plicae vocales
Səs telləri (səs büküşləri) qırtlağın daxilində yerləşən iki elastik büküşdür. Onların titrəməsi səsin əsasını yaradır.
Suallar və cavablar
LOR həkimi larinqoskopiya aparır — qırtlağa güzgü və ya endoskop vasitəsilə baxır. Lazım olduqda KT və ya MRT təyin edilir.
Qırtlağın selikli qişasının iltihabıdır. Əsas əlamətləri səsin batması və ya itməsi, boğazda qıcıqlanma, quru öskürəkdir. Çox vaxt virus infeksiyası zamanı yaranır; səsi qorumaq sağalmanı sürətləndirir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qırtlaq difteriyası
Qırtlaq difteriyası (əsl krup) — difteriya zamanı qırtlağın zədələnməsidir. Törədicisi Lefler çöpüdür.
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər
