Yumurtalıqda ağrı (qarnın aşağı hissəsində, sağda və ya solda) bütün yaş qruplarından olan qadınların ginekoloqa müraciət etməsinin ən geniş yayılmış şikayətlərindən biridir. Bu səhifədə yumurtalıqda ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Cərrah Ginekoloq İnfeksionist Nefroloq Nevroloq Onkoloq Qastroenteroloq Terapevt Uroloq Veneroloq
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Yumurtalıqda ağrı (qarnın aşağı hissəsində, sağda və ya solda) bütün yaş qruplarından olan qadınların ginekoloqa müraciət etməsinin ən geniş yayılmış şikayətlərindən biridir. Bu simptomu diqqətdən kənarda qoymaq olmaz, çünki ağrının yaranması qadın cinsiyyət sferası, sidik yolları, bağırsaq və digər orqanların patologiyalarından xəbər verə bilər. Yumurtalıqların proyeksiyasında lokallaşan ağrılar müxtəlif xarakter və intensivliyə malikdir, bəzi hallarda qonşu orqan və nahiyələrə irradiasiya edə bilər. Ağrı sindromu yarandıqda mümkün qədər tez həkimə müraciət etmək lazımdır, çünki istənilən xəstəlik erkən mərhələlərdə daha yaxşı müalicə olunur.
Növləri
Ağrı sindromu qısamüddətli və ya daimi ola bilər. Ağrının xarakterinə görə mütəxəssislər bir neçə növü ayırd edir:
- Kəskin;
- Küt;
- Sızıltılı;
- Tutmaşəkilli;
- Sancıcı.
Lokalizasiyasına görə ikitərəfli, sağtərəfli və soltərəfli ağrılar ayırd edilir. Həmçinin ağrı aralığa, belə və ya buda irradiasiya edə bilər. Davametmə müddətinə görə ağrı hissləri kəskin və xroniki ola bilər. Həkimlə söhbət zamanı simptomun mümkün qədər dəqiq təsviri xəstəliyin diaqnostikasını asanlaşdırır.
Səbəbləri
Yumurtalıq nahiyəsində yaranan ağrılı hisslərin çoxlu sayda səbəbi ola bilər. Yüngül ağrı və ya diskomfort orqanizmdə baş verən təbii proseslərin nəticəsi ola bilər:
- Bağırsaq peristaltikası;
- Hamiləlik;
- Aybaşı;
- Ovulyasiya;
Əgər ağrı intensivliyi və/və ya davametmə müddəti ilə fərqlənirsə, istirahətdən sonra keçmirsə və ya güclənirsə, bu, patoloji proseslərdən xəbər verə bilər:
- Müxtəlif lokalizasiya və mənşəli iltihabi proseslər;
- Törəmələrin olması: kista, yaxşı xassəli və ya bədxassəli şişlər;
- Mayenin toplanması və ya bətənxarici hamiləlik səbəbindən uşaqlıq borusu divarlarının gərilməsi;
- Yumurtalıq kistasının və ya uşaqlıq borusunun cırılması fonunda çanaq boşluğuna qanaxma;
- Işemik dəyişikliklər (toxumaların oksigen aclığı), məsələn, yumurtalıq kistasının burulması fonunda;
- Orqana qanaxma (yumurtalığın apopleksiyası);
- Onurğa xəstəlikləri (osteoxondroz və s.) fonunda olanlar da daxil olmaqla nevroloji pozğunluqlar.
Risk qrupuna anamnezində cinsiyyət orqanlarının, reproduktiv, sidik-ifrazat və ya həzm sistemlərinin kəskin və ya xroniki xəstəlikləri olan xəstələr daxildir. Sağlam qadınlarda belə yumurtalıq nahiyəsində ağrının yaranmasına səbəb ola bilən amillərə aşağıdakılar aiddir:
- Xəstəliklər və ya nəzarətsiz dərman qəbulu fonunda immunitetin zəifləməsi;
- Soyuqlama;
- Kobud cinsi əlaqə;
- Qidalanma rejiminin pozulması;
- Sinir gərginliyi və stress.
Uşaqlıq əlavələrindən gələn hər hansı mənfi əlamətlərə çox diqqətlə yanaşmaq lazımdır. Bu, xüsusilə risk qrupuna daxil olan xəstələrə aiddir. Qasıq üstü nahiyədə hətta cüzi ağrı yarandıqda mümkün qədər tez həkim konsultasiyasına müraciət etmək lazımdır.
Əgər ağrı qəflətən və çox kəskin yaranıbsa, güclənir, ürəkbulanma-qusma, huşun getməsi, soyuq tər, zəiflik və ya qanaxma ilə müşayiət olunursa, bu, yumurtalıq kistasının burulması, kistanın cırılması və ya bətənxarici hamiləliyin ağırlaşması kimi təcili cərrahi vəziyyətləri göstərə bilər. Belə əlamətlər olduqda vaxt itirmədən təcili yardım çağırın, adi həkim qəbuluna yazılmaqla kifayətlənməyin.
Diaqnostika
Diaqnostik tədbirlər anamnezin toplanmasından başlayır. Həkim xəstədən sorğu aparır, mövcud şikayətləri aydınlaşdırır, sonra fiziki müayinə keçirərək qadının ümumi vəziyyətini müəyyənləşdirir, temperatur və təzyiqini ölçür, ürək döyüntülərini dinləyir.
Analizlər, qarın boşluğunun USM-i, çanağın USM-i, kontrastlı çanaq KT-si, böyrəklərin USM-i, uşaqlığın MRT-si, yumurtalıqların MRT-si.
Bundan sonra ginekoloji baxış keçirilir. Xəstənin kresloda müayinəsi zamanı həkim əllə müayinədə ağrılılığın, qində və çanaqda həcmli törəmələrin, patoloji ifrazatın olub-olmadığını aşkar edir.
Alınan məlumatlar əsasında xəstəyə ilkin diaqnoz qoyulur və əlavə laborator və instrumental müayinələr təyin edilir.
- Onkomarkerlərin səviyyəsini müəyyən etmək üçün ümumi və biokimyəvi qan analizi, immunokimyəvi testlər, ginekoloji sürtmələrin müayinəsi;
- Çanaq orqanlarının transvaginal və ya transabdominal USM-i mayenin toplanması səbəbindən uşaqlıq borularının genişlənməsini, iltihabi və irinli prosesləri, şiş və kistaları aşkar etməyə imkan verir. Bədxassəli və sərhəd şiş zədələnməsi olan xəstələrə qarınpərdə karsinomatozunu, dalağa və ya qaraciyərə metastazları aşkar etmək üçün USM aparılır.
- Videokolposkopiya: bu metodla uşaqlıq divarının endometriozu, displaziya, kista, polip, eroziya aşkar edilir; prosedur zamanı biopsiya materialı götürülə bilər.
- KT, MRT: tədqiq olunan sahənin virtual kəsiklərini əldə etməyə və müxtəlif sıxlıqlı toxumaların vəziyyətini qiymətləndirməyə imkan verir. USM-in effektivliyi kifayət etmədikdə istifadə olunur.
- Diaqnostik laparoskopiya: qarın ön divarında kiçik deşiklər açılır, onlardan optik zond keçirilərək qarın və çanaq boşluğunun daxili strukturları müşahidə edilir, qanaxma mənbəyi, iltihab ocağı, endometrioz, şişlər və digər patologiyalar aşkar edilir.
Zərurət olduqda klinik mənzərəni maksimum aydınlaşdırmaq üçün müayinələrin siyahısı genişləndirilir.
Müalicə
Yumurtalıq nahiyəsində lokallaşan ağrının müalicə sxemi onu yaradan səbəbdən asılıdır. Adətən terapevtik sxemə bir neçə üsul daxil edilir.
- Dərman terapiyası. Diaqnostika nəticələrinə əsasən seçilmiş dərman preparatları ilə infeksion və iltihabi prosesi aradan qaldırmaq mümkündür. Simptomatik vasitələr xəstənin vəziyyətini tez yüngülləşdirməyə imkan verir.
- Fizioprosedurlar. Fizioterapevtik müalicə kəskin fazanın aradan qaldırılmasından sonra metabolizmi bərpa etmək və qan dövranını normallaşdırmaq məqsədilə təyin edilir.
- Pəhriz. Diyetoterapiya bakteriyaların parçalanma məhsullarından tez qurtulmağa, orqanizmin təbii təmizlənmə proseslərini və su-duz balansını normallaşdırmağa imkan verir.
- Cərrahi müdaxilə. Konservativ müalicə effektiv olmadıqda və ya təcili hallarda əməliyyat aparılır. Onlar qanaxma mənbəyinin aradan qaldırılmasına, törəmələrin və ya dəyişmiş toxumaların çıxarılmasına yönəlib. Vaxtında müraciət edildikdə müdaxilə az invaziv üsullarla (laparoskopiya) aparıla bilər.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Yumurtalıq nahiyəsində ağrı və diskomforta səbəb olan patologiyalar reproduktiv sistemə mənfi təsir göstərdiyi üçün sonsuzluğa gətirib çıxara bilər. Yumurtalıqların hormonal funksiyasının pozulması vaxtında müalicə edilmədikdə ağır nəticələr yarana bilər:
- Uşağı doğuş vaxtınadək daşıya bilməmə və ya sonsuzluq;
- Süd vəzisinin və ya uşaqlıq gövdəsinin xərçəngi;
- Endometrioz;
- Mastopatiya;
- Fibromioma və s.
Həyat üçün təhlükəli vəziyyətdə həkimə gec müraciətin nəticələri qan itkisi ilə bağlı şok, peritonit, sepsis, hətta ölüm ola bilər.
Hansı həkimə müraciət etməli
Aybaşı ilə əlaqəli olmayan yumurtalıq nahiyəsində ağrı yarandıqda ginekoloqa müraciət etmək lazımdır. O, ilkin müayinə aparacaq və zərurət olduqda xəstəni dar ixtisaslı mütəxəssisə yönləndirəcək. Yumurtalıq nahiyəsindəki ağrı ilə bir neçə profil üzrə həkim məşğul olur.
Terapevt, ginekoloq, nefroloq, uroloq, veneroloq, qastroenteroloq, infeksionist, nevroloq, onkoloq, cərrah.
Yadda saxla!
Qarnın aşağı hissəsində lokallaşan ağrı ciddi problemlərdən xəbər verə bilər. Bunlar reproduktiv sistem xəstəlikləri, appendisit, sidik-daş xəstəliyi və digər patologiyalar ola bilər. Yumurtalıq nahiyəsində ağrı yarandıqda, hətta o cüzi olub ciddi narahatlıq yaratmasa belə, dərhal həkimə müraciət etmək daha doğrudur. Mütəxəssis müayinə aparacaq, diaqnoz qoyacaq və müalicə təyin edəcək. Unutmaq olmaz ki, belə ağrını müstəqil aradan qaldırmağa cəhd etmək vəziyyəti yalnız ağırlaşdırır, bəzi hallarda isə ölümlə nəticələnə bilər. Güclü ağrılarda, xüsusilə qadının vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdikdə, dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır. Müalicə nə qədər tez başlanarsa, orqanizm üçün ölümcül nəticələr olmadan tam sağalma şansı bir o qədər yüksək olur.
Suallar və cavablar
Ağrılı hisslər adətən dartıcı və ya sancıcı kimi təsvir olunur və qarnın aşağı hissəsində sağda və ya solda yerləşir. Ağrının səbəbini dəqiq yalnız həkimin müəyyən edə biləcəyini başa düşmək vacibdir.
Ağrı orta dərəcədədirsə, ginekoloqun qəbuluna yazılmaq lazımdır. Güclü ağrılar zamanı isə qarnın aşağı hissəsinə soyuq qoyub təcili yardım çağırmaq lazımdır.
