Miksedema ağır və uzunmüddətli hipotireozda dəri və dərialtı toxumalarda mukopolisaxaridlərin toplanması ilə yaranan ödemli görünüşdür. Miksedematoz koma həyati təhlükəli təcili vəziyyətdir.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Ağır hipotireoz
Tarixi məlumatlar
Miksedemanın öyrənilməsi tarixi endokrinologiyanın müstəqil tibb sahəsi kimi inkişafı ilə sıx bağlıdır. Səciyyəvi selikli ödemin və zahiri görünüşdəki spesifik dəyişikliklərin ilk təsvirləri XIX əsrin ikinci yarısında meydana çıxmışdır. 1873-cü ildə britaniyalı həkim Uilyam Qall üzün nəzərəçarpan şişkinliyi, əqli fəallığın azalması, soyuq və qalınlaşmış dərisi olan pasiyentlər qrupuna diqqət yetirmişdir. Sonralar, 1877-ci ildə Uilyam Ord «miksedema» terminini təklif etmiş və klinik təzahürləri dərialtı toxumada selikəbənzər maddənin toplanması ilə əlaqələndirmişdir.
XIX–XX əsrlərin qovşağında aydın oldu ki, miksedema xəstəliyi birbaşa qalxanabənzər vəzinin hipofunksiyası ilə bağlıdır. Bu kəşf qalxanabənzər vəzinin cərrahi yolla çıxarılmasından sonra müəyyən vaxt keçdikdə miksedemanın tipik əlamətləri inkişaf edən pasiyentlərin müşahidəsi sayəsində mümkün olmuşdur. Sonrakı tədqiqatlar təsdiqlədi: miksedema maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində açar rol oynayan tiroksin və triyodtironin hormonlarının çatışmazlığında inkişaf edir.
XX əsrdə xəstəliyin öyrənilməsinə qalxanabənzər vəzinin autoimmun zədələnməsinə həsr olunmuş işlər mühüm töhfə vermişdir. Müəyyən edilmişdir ki, böyüklərdə miksedema əksər hallarda xroniki autoimmun tireoiditin nəticəsidir. Həmçinin «kretinizm və miksedema» anlayışları arasındakı əlaqələr təsvir olunmuşdur: birinci vəziyyət hormonların anadangəlmə çatışmazlığına, ikincisi isə yetkin pasiyentlərdə qazanılmış formaya aiddir. Bu kəşflər miksedemanın diaqnostikası və müalicəsinə müasir yanaşmaları formalaşdırmağa imkan vermişdir.
Səbəbləri
Qalxanabənzər vəzin patologiyası zamanı miksedema tədricən formalaşır və adekvat korreksiya olunmayan uzunmüddətli hormonal disbalansın nəticəsidir. Bu vəziyyətin inkişafı üçün əsas fon qalxanabənzər vəzin funksiyasının uzunmüddətli çatışmazlığıdır. Orqan orqanizmin normal işini təmin etmək üçün lazım olan tiroid hormonları həcmini istehsal etməyi dayandırır. Məhz bu səbəbdən klinik təcrübədə hormonal fəallığın azalması ilə xarakterik dəyişikliklərin meydana çıxması arasındakı birbaşa asılılığı əks etdirən «qalxanabənzər vəzin hipofunksiyası miksedema» anlayışı özünü təsdiqləyib.
Miksedemanın formalaşması ehtimalı aşağıdakı meylləndirici şəraitlərin mövcudluğunda artır:
- autoimmun tiroidit və ailədə qalxanabənzər vəz xəstəliklərinin olması;
- qalxanabənzər vəz üzərində keçirilmiş əməliyyatlar və ya radioaktiv yodla müalicə;
- boyun nahiyəsinə şüa terapiyası;
- qidada yod çatışmazlığı;
- qalxanabənzər vəzin funksiyasına təsir edən bəzi dərmanların uzunmüddətli qəbulu;
- yaşlı yaş və qadın cinsi.
Patogenez baxımından miksedema tiroksin və triyodtironin hormonlarının çatışmazlığı zamanı inkişaf edir. Bu maddələr mübadilə proseslərinin intensivliyini tənzimləyir. Onların səviyyəsi azaldıqda orqanizmin hüceyrələri «qənaətcil rejimdə» işləməyə başlayır. Zülalların və yağların parçalanması yavaşıyır, mübadilə məhsullarının xaric edilməsi pozulur. Toxumalarda suyu saxlama qabiliyyətinə malik birləşmələr — qlikozaminoqlikanlar toplanır. Bu da xarakterik selikli ödemin formalaşmasına gətirib çıxarır.
Eyni zamanda ürək-damar sistemi, tənəffüs və sinir tənzimlənməsi əziyyət çəkir. Ürək döyüntülərinin tezliyi azalır, orqanların qan təchizatı pisləşir, ağciyərlərin ventilyasiyası azalır. Beləliklə, miksedema ilkin endokrin pozğunluğun bütün orqanizmdə ikincili dəyişikliklər kaskadını işə saldığı sistemli patologiyadır. Bu vəziyyətdə qalxanabənzər vəzin işi həmişə azalmış olur. Bazedov (Qreyvs) xəstəliyi zamanı isə, əksinə, tiroid hiperfunksiyası mövcuddur; bu xəstəlikdə rast gəlinən pretibial miksedema hipotireozla deyil, autoimmun proseslə bağlıdır.
İnkişaf mexanizmi
Tibbi müdaxilə olmadan miksedema davamlı olaraq irəliləmə meylinə malikdir. İlkin mərhələlərdə əlamətlər mülayim qalır və pasiyentdə ciddi narahatlıq doğurmaya bilər. Lakin hormonal çatışmazlıq dərinləşdikcə pozğunluqlar daha nəzərəçarpan olur və getdikcə daha çox orqanı əhatə edir.
Tədricən selikli ödem güclənir, ləngimə artır, ürəyin və ağciyərlərin işi pisləşir. Orqanizm yüklərə uyğunlaşma qabiliyyətini itirir; hətta cüzi xarici təsirlər vəziyyətin kəskin pisləşməsinə gətirib çıxara bilər. Ağır hallarda miksedematoz koma inkişaf edir — bədən temperaturunun kəskin düşməsi, tənəffüsün və şüurun tormozlanması ilə müşayiət olunan vəziyyət.
Təsnifat
Tibbi təcrübədə miksedema xəstəliyi vahid diaqnoz kimi deyil, hər biri öz formalaşma və gedişat xüsusiyyətlərinə malik olan formalar məcmusu kimi nəzərdən keçirilir.
İnkişaf mexanizminə görə aşağıdakılar ayırd edilir:
- ilkin pozğunluğun bilavasitə qalxanabənzər vəzin toxumasında formalaşdığı birincili miksedema – əksər hallarda bu, orqanın autoimmün zədələnməsi ilə əlaqədardır;
- tiroid funksiyasını idarə edən tənzimləyici mərkəzlərin – hipofiz və ya hipotalamusun işində baş verən pozğunluqlar zamanı meydana çıxan ikincili variant;
- tiroid hormonlarının sintezini və ya fəaliyyətini boğan vasitələrin uzunmüddətli tətbiqi fonunda inkişaf edən dərman mənşəli forma.
Gedişatın xarakterinə və sürətinə görə xəstəlik aşağıdakılara bölünür:
- tədricən formalaşan və uzunmüddətli, kifayət qədər korreksiya edilməmiş hipotireozun nəticəsi olan xroniki forma;
- orqanizmin həyati vacib funksiyalarının kəskin sıxılması ilə xarakterizə olunan dekompensasiyanın ekstremal dərəcəsi olan kəskin vəziyyət — miksedematoz koma.
Ağırlıq dərəcəsinə görə:
- minimal klinik əlamətləri olan yüngül forma;
- bir neçə orqanın zədələnməsi ilə müşayiət olunan orta dərəcədə ifadə olunmuş miksedema;
- sistemli pozğunluqlar və ölüm riski olan ağır forma.
Ayrıca, baldır nahiyəsində lokal ödem ilə təzahür edən pretibial miksedema qeyd olunur.
Klinik mənzərə
Miksedemanın simptomları tədricən formalaşır və praktik olaraq orqanizmin bütün sistemlərinə təsir göstərir. Erkən mərhələlərdə əlamətlər tez-tez adi yorğunluq və ya yaşla bağlı dəyişikliklər altında gizlənir, buna görə xəstəlik uzun müddət aşkar edilməmiş qalır. Proses irəlilədikcə pozğunluqların endokrin təbiətindən şübhələnməyə imkan verən miksedemanın xarakterik əlamətləri meydana çıxır.
Ən tipik təzahürlərə aşağıdakılar aiddir:
- ən çox göz qapaqları və dodaqlar nahiyəsində nəzərə çarpan üzün sıx pastozluğunun formalaşması;
- üz əzələlərinin hərəkətliliyinin azalması nəticəsində mimikanın hamarlaşması və «ağır» cizgilər hissi;
- dərinin sıxlaşması, ifadəli quruluq və xarakterik solğun-sarımtıl çalar;
- saçların vəziyyətinin pisləşməsi — onlar kövrək olur, o cümlədən qaşlar nahiyəsində seyrəkləşir;
- orqanizmdə enerji proseslərinin yavaşıması ilə bağlı daimi üşütmə hissi;
- qidalanmanın həcminin artması ilə müşayiət olunmayan tədricən bədən çəkisinin artması;
- nitqin yavaşıması, səsin batması və tembrinin dəyişməsi;
- koqnitiv funksiyaların pisləşməsi: diqqətsizlik, yavaş təfəkkür, artmış yuxululuq;
- əzələ gücünün azalması, hətta adi yükdə belə sürətli yorulma;
- bağırsağın motor fəallığının zəifləməsi fonunda qəbizliyə meyillik;
- nadir nəbz və arterial təzyiqin aşağı düşməsinə meyillik;
- qadınlarda — menstrual dövrün pozulması və fertillik səviyyəsinin azalması.
Ağır gedişatda böyüklərdə miksedema tənəffüs funksiyasının zəifləməsi, bədən temperaturunun ifadəli aşağı düşməsi və şüurun pozulması ilə müşayiət olunur. Bu zaman selikli ödem daxili orqanlara yayıla bilər ki, bu da onların işinin pozulmasına və birbaşa xəstənin həyatına təhlükə yaradan vəziyyətlərin formalaşmasına səbəb olur.
Şəkillərdə əlamətlər
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Miksedemanın aşkarlanması kompleks yanaşma tələb edir, çünki xəstəlik eyni vaxtda bir neçə orqan və sistemə təsir göstərir. Diaqnostika klinik qiymətləndirmədən başlayır. Həkim xəstənin xarici görünüşünə, dərinin xüsusiyyətlərinə, sıx ödemin mövcudluğuna və səsin, mimikanın xarakterik dəyişikliklərinə diqqət yetirir. Lakin klinik əlamətlər özləri laboratoriya təsdiqi olmadan dəqiq diaqnoz qoymağa imkan vermir.
Miksedemanı təsdiqləmək və hormonal pozğunluqların dərinliyini qiymətləndirmək üçün orqanizmin vəziyyətini müxtəlif tərəflərdən nəzərdən keçirməyə imkan verən müayinələr kompleksi tətbiq edilir. Diaqnostik axtarış yalnız endokrin sistemlə məhdudlaşmır və tiroid çatışmazlığının daxili orqanlar üçün nəticələrinin qiymətləndirilməsini əhatə edir.
Müayinə çərçivəsində istifadə olunur:
- tiroid hormonlarının çatışmazlığının ifadəlilik dərəcəsini müəyyən etməyə imkan verən konsentrasiyasının laboratoriya təyini;
- pozğunluğun birincili və mərkəzi formalarını ayırd etmək üçün zəruri olan tireotrop hormonun səviyyəsinin analizi;
- patologiyanın autoimmün mənşəyindən şübhələnildikdə qalxanabənzər vəzin toxumalarına qarşı antitellərin aşkarlanması ilə immunoloji tədqiqat;
- vəzin ölçüləri, quruluşu və dəyişikliklərin dərəcəsi haqqında təsəvvür verən qalxanabənzər vəzin ultrasəs vizuallaşdırılması;
- yavaşımış ritmi və keçiricilik pozğunluqlarını aşkar etmək üçün ürəyin elektrik fəallığının qeydə alınması;
- kontraktil funksiyanın azalması əlamətləri olduqda ürəyin işinin ultrasəs qiymətləndirilməsi;
- tənəffüs pozğunluqları zamanı döş qəfəsi orqanlarının rentgenoqrafiyası və ya digər vizuallaşdırma üsulları;
- ifadəli koqnitiv dəyişikliklər zamanı neyropsixoloji qiymətləndirmə.
Mürəkkəb hallarda hədəf-orqanların geniş diaqnostikası aparılır, çünki miksedema çoxsəviyyəli pozğunluqlara səbəb olur. Yalnız hormonal çatışmazlıq faktını deyil, həyati vacib sistemlərin cəlb olunma dərəcəsini müəyyən etmək vacibdir ki, bu da birbaşa müalicə taktikasına və proqnoza təsir göstərir.
Ağırlaşmalar
Miksedemanın təhlükəsi xarici dəyişikliklər və kosmetik qüsurların hüdudlarından çox kənara çıxır. Terapiya olmadan uzunmüddətli gedişatda patoloji proses ümumiləşmiş xarakter alır və tədricən orqanizmin əsas sistemlərinin işini pozur. Mənfi nəticələr yavaş-yavaş arta bilər, lakin bəzi xəstələrdə, xüsusən yaşlı yaşda, dekompensasiya sürətlə inkişaf edir və vəziyyətin kəskin pisləşməsi ilə müşayiət olunur.
Miksedemanın ən ciddi nəticələrinə aşağıdakılar aiddir:
- nadir nəbz və ürəyin nasos funksiyasının zəifləməsi fonunda ürək çatışmazlığının formalaşması;
- tənəffüs mərkəzinin fəallığının azalması və ağciyər ventilyasiyasının həcminin azalması ilə şərtlənən tənəffüs pozğunluqları;
- ürəyin işinin pozulmasına gətirib çıxaran ürəkətrafı kisədə maye toplanması;
- qanyaranma proseslərinin zəifləməsi nəticəsində anemiyanın inkişafı;
- su-elektrolit tarazlığının pozulması nəticəsində qanda natrium konsentrasiyasının azalması;
- emosional ləngimə və koqnitiv funksiyaların pisləşməsi ilə təzahür edən psixika və ali sinir fəaliyyəti tərəfindən pozğunluqlar;
- miksedematoz koma — xəstəliyin son mərhələsi olan və ölüm nəticəsi riski yüksək olan kritik vəziyyət.
Sadalanan ağırlaşmaların hər biri klinik mənzərəni əhəmiyyətli dərəcədə ağırlaşdırır və təcili həkim müdaxiləsi tələb edir. Məhz buna görə miksedema qalxanabənzər vəzin lokal patologiyası kimi deyil, orqanizmə sistemli təsir göstərən ağır endokrin pozğunluq kimi nəzərdən keçirilir.
Müalicə
Miksedemanın terapiyası normal hormonal fonun bərpasına və xroniki tiroid çatışmazlığı səbəbindən əziyyət çəkən orqanların funksiyalarının saxlanmasına yönəlib. Müalicənin əsas məqsədi — tiroid hormonlarının çatışmazlığını bütün ömür boyu kompensasiya etmək, orqanizmin metabolizmini tədricən fizioloji səviyyəyə qaytarmaqdır.
Miksedema zamanı müalicəvi yanaşmada müxtəlif preparat qrupları tətbiq edilir:
- tiroid hormonlarının çatışmazlığını doldurmağa və hüceyrə səviyyəsində mübadilə proseslərini normallaşdırmağa imkan verən əvəzedici hormonal vasitələr;
- ürək ritmini sabitləşdirən və kardial qan axınını yaxşılaşdıran, ürək-damar sistemini dəstəkləyən preparatlar;
- ifadəli ödem və ya orqanizmdə mayenin paylanması pozğunluqları zamanı təyin edilən su-elektrolit balansını tənzimləyən vasitələr;
- koqnitiv funksiyaların azalması, emosional sıxıntı və reaksiyaların yavaşıması zamanı kömək edən sinir və psixi sferanı dəstəkləyən dərmanlar.
Preparatların dozalarının və kombinasiyasının seçimi — xəstənin yaşı, hipotireozun müddəti, klinik təzahürlərin ifadəliliyi və müşayiətedici xəstəliklər nəzərə alınmaqla fərdi qaydada həyata keçirilir. Bu yanaşma mübadilə proseslərini tədricən sabitləşdirməyə, simptomları yüngülləşdirməyə və miksedema ilə bağlı ağırlaşmaların inkişaf riskini azaltmağa imkan verir. Müalicə orqanizmin fərdi ehtiyaclarına uyğunlaşmaq üçün tədricən artırılan minimal dozalardan başlanır.
Miksedematoz koma daxil olmaqla ağır formalarda terapiya stasionar şəraitdə həyati vacib göstəricilərin daimi monitorinqi ilə aparılır. Müalicənin düzgün seçimi zamanı ödemin geriləməsinə, dərinin vəziyyətinin yaxşılaşmasına, psixi fəallığın bərpasına və daxili orqanların funksiyalarının sabitləşməsinə nail olmaq mümkün olur.
Reabilitasiya
Miksedema zamanı reabilitasiya əldə edilmiş terapevtik effektin möhkəmləndirilməsinə və xəstənin xəstəliyə uzunmüddətli nəzarətə uyğunlaşdırılmasına yönəlib. Hormonal göstəricilər normallaşsa belə orqanizmə pozulmuş funksiyaların bərpası üçün vaxt lazımdır.
Miksedema zamanı reabilitasiya tədbirləri çərçivəsində təyin edilir:
- terapiya dozalarının korreksiyası ilə mütəmadi endokrinoloji müşahidə;
- xəstənin özünənəzarət prinsiplərinə və narahatedici əlamətləri tanımağa öyrədilməsi;
- azalmış dözümlülük nəzərə alınmaqla əmək və istirahət rejiminin rasionallaşdırılması;
- mübadilə proseslərini stimullaşdırmağa yönəlmiş orta dərəcədə fiziki fəallıq;
- bədən çəkisinin sabitləşməsinə yönəlmiş dietoloji dəstək;
- emosional və koqnitiv dəyişikliklər zamanı psixoloji yardım.
Reabilitasiya residivlərin və ağırlaşmaların profilaktikasında mühüm rol oynayır. O, xəstəyə təkcə sabit vəziyyəti saxlamağa deyil, həm də xroniki endokrin xəstəlik zamanı həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa imkan verir.
Profilaktika
Miksedemanın profilaktikası tiroid hormonlarının ifadəli çatışmazlığının qarşısını almağa və qalxanabənzər vəzin işi pozğunluqlarının erkən aşkarlanmasına yönəlib. Bu tədbirlərə xüsusi diqqət yüksək risk qrupuna aid olan insanlara — qadınlara, yaşlı xəstələrə və autoimmün xəstəliyi olan şəxslərə yetirilməlidir.
Miksedemanın inkişaf ehtimalını azaltmaq üçün tövsiyə olunur:
- funksiyasının azalması əlamətləri meydana çıxdıqda qalxanabənzər vəzin vəziyyətini mütəmadi yoxlamaq;
- tiroid toxumasının xroniki patologiyaları zamanı endokrinoloqun daimi müşahidəsində olmaq;
- həkim tərəfindən təyin edilmiş əvəzedici hormonal terapiya rejiminə ciddi əməl etmək;
- həkimlə razılaşdırmadan preparatların müstəqil şəkildə ləğv edilməsindən və ya dozalarının dəyişdirilməsindən çəkinmək;
- tiroid hormonlarının səviyyəsinə dinamikada nəzarət etmək;
- orqanizmi kifayət qədər yod ilə təmin edərək rasional qidalanmaq;
- infeksion və sistemli xəstəlikləri vaxtında müalicə etmək.
Miksedemanın profilaktikası tibbi müşahidənin fasiləsizliyi prinsipinə əsaslanır. Hormonal balans pozğunluqları nə qədər erkən aşkarlanarsa, xəstəliyin ağır formasının qarşısını almaq və tam dəyərli həyat keyfiyyətini qoruyub saxlamaq ehtimalı bir o qədər yüksək olur.
Yadda saxla!
Müasir endokrinologiya hipotireoza nəzarət üçün effektiv alətlərə malikdir və məhz bu vəziyyətin vaxtında korreksiyası miksedemanın inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa imkan verir. Tiroid funksiyası pozğunluqlarının erkən aşkarlanması zamanı selikli ödemin və sistemli ağırlaşmaların formalaşmasının qarşısını almaq mümkün olur. Klinik təcrübədə sübut edilib ki, mütəmadi müşahidə və adekvat seçilmiş əvəzedici terapiya hormonal fonu sabitləşdirir və hədəf-orqanların işini dəstəkləyir. Miksedema daha çox uzun müddət simptomları görməzdən gələn və ya müalicəni müstəqil şəkildə dayandıran xəstələrdə formalaşır. Buna görə proqnozun əsas amili ilkin hipotireozun ağırlığı deyil, tibbi tövsiyələrə əməl etmə dərəcəsidir.
Əlaqəli Xəstəliklər
- 1-ci tip şəkərli diabet
- 2-ci tip şəkərli diabet
- Addison xəstəliyi
- Adrenogenital sindrom (anadangəlmə böyrəküstü vəz hiperplaziyası)
- Akromegaliya
- Amenoreya
- Autoimmun tireoidit
- Avtoimmun xəstəliklər
- Böyrəküstü vəzi xərçəngi
- Böyrəküstü vəzin çatışmazlığı
- Böyümə hormonu çatışmazlığı
- D vitamini çatışmazlığı
- Diabetik ayaq
- Diabetik ketoasidoz
- Diabetik nefropatiya
Suallar və cavablar
Əksər hallarda miksedema hormon əvəzedici müalicə ilə idarə olunur və cərrahi müalicə tələb olunmur. Əməliyyat yalnız qalxanabənzər vəzin şişi, düyünlü strukturları və ya digər struktur problemi kimi konkret səbəb aşkarlandıqda nəzərdən keçirilir. Bu qərarı endokrinoloq lazımi müayinələrdən sonra qəbul edir.
Düzgün seçilmiş dozada hormon əvəzedici müalicə əlamətlərin əksəriyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azalda və normal həyat tərzinə qayıtmağa imkan verə bilər, lakin qalxanabənzər vəzin funksiyası bərpa olunmadıqda müalicəni adətən uzun müddət davam etdirmək lazım gəlir. Dozanın seçilməsi fərdi olub müntəzəm nəzarət tələb edir. Vaxtında başlanan müalicə əlamətlərin geriyə dönməsinə daha yaxşı imkan yaradır.
Bəli, uzun müddət müalicə olunmayan ağır hallarda nadir, lakin ciddi ağırlaşma — miksedematoz koma inkişaf edə bilər; bu zaman bədən istiliyi kəskin düşür, huş pozulur və ürək-damar sisteminin funksiyaları zəifləyir, təcili tibbi yardım tələb olunur. Soyuğa qarşı həssaslıq, ağır yuxululuq və huşun tutulması kimi əlamətlər yarandıqda dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnostika bu ağır vəziyyətin qarşısını almağa kömək edir.
Mövzu üzrə məqalələr
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Hamiləlikdə şəkər yükləmə testi: necə hazırlaşmalı?
Qlükoza tolerantlıq testi hamiləlikdə şəkər mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Hazırlıq, məhlul və qan götürmə vaxtı protokola görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəz və hamiləlik: TSH nəticəsini necə qiymətləndirməli?
Qalxanabənzər vəzin hormonları ana və dölün sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir. Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər analizlərə təsir etdiyindən TSH və sərbəst…
İstiqamət: Endokrinologiya / Ginekologiya
Bariatriya və arıqlamaq üçün müasir preparatlar
Piylənmə bütün dünyanın probleminə çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, bir milyarddan çox insanın artıq çəkisi var və…
İstiqamət: Bariatrik cərrahiyyə / Endokrinologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
