Artropatiya

Artropatiyanın simptomları oynaqların patoloji prosesə ikincili cəlb olunmasına səbəb olan xəstəliyin xarakteri ilə müəyyən olunur.

• Podaqrik artritlərin klinik mənzərəsində 1-ci barmağın metatarsofalangeal oynağı və 3-cü barmağın interfalangeal oynağı tərəfindən təkrarlanan kəskin ağrılar üstünlük təşkil edir. Bu zaman digər kiçik və iri periferik (əl oynaqları, diz, çiyin, dirsək, topuq və bud oynaqları) və aksial (sakroiliak oynaqlar, onurğa sütununun oynaqları) skelet oynaqlarının cəlb olunması istisna edilmir, kəskin ağrı sindromu sürətlə inkişaf edərək 6–12 saat ərzində maksimuma çatır və sonradan xroniki ağrı sindromu yaranır. Vizual müayinə zamanı oynağın nahiyəsində dərinin qızarması və temperaturunun yüksəlməsi, palpasiya zamanı ağrılılıq və tofusların səviyyəsində çıxıntı sahələrinin əmələ gəlməsi diqqəti cəlb edir.
• Hidroksiapatit kristallarının ən çox çökmə yeri çiyin oynağıdır, daha nadir hallarda – bud sümüyü (böyük troxanter), dirsək oynağı, bilək və diz oynaqları, həmçinin əl, ayaq və bel onurğa şöbəsinin oynaqlarıdır. Hidroksiapatit artropatiyası digər əzələlərin vətərlərini, məsələn, orta qalça əzələsinin və ya bud əzələlərinin vətərlərini də zədələyə bilər. Xəstəlik daha çox orta yaşda, daha çox kişilərdə müşahidə olunur, adətən prosesə 1 və ya 2-3 oynaq cəlb olunur. Kəskin şəkildə baş verə bilər və ya xroniki residivləşən xarakter daşıya bilər. Yumşaq toxumaların ödemi və zədələnmiş oynaqlarda hərəkətliliyin məhdudlaşması ilə xarakterizə olunur. Xəstəliyin simptomsuz gedişi mümkündür.
• Kalsium pirofosfat artropatiyası, həmçinin psevdopodaqra adlandırılan, kəskin, yarımkəskin və xroniki gediş variantları ilə 1 oynağın zədələnməsi ilə xarakterizə olunur. Daha nadir hallarda patoloji prosesə bir neçə oynaq cəlb olunur. Oynaqda kalsium pirofosfat dihidrat kristallarının çökməsinə cavab olaraq immun iltihab inkişaf edir ki, bu da ağrı sindromunun meydana çıxmasına gətirib çıxarır. Ən çox zədələnən oynaqlar diz oynaqlarıdır, bundan sonra yuxarı ətrafların oynaqları, bud-çanaq oynağı və ayaq oynaqları, həmçinin qasıq simfizi gəlir. Zədələnmiş oynaq nahiyəsində hipertermiya, hiperemiya, şişkinlik və yumşaq toxumaların bərkiməsi müşahidə oluna bilər. Kəskin tutma hərarətlə müşayiət oluna bilər.
• Şəkərli diabetdə oynaqların zədələnməsi adətən xəstəliyin birinci tipi ilə xəstələnən və adekvat terapiya almayan gənc pasiyentlərdə rast gəlinir. Patoloji prosesə, bir qayda olaraq, ayağın kiçik oynaqları cəlb olunur. Diabetik oynaq zədələnməsi üçün qığırdaq lövhəsinin degenerativ-distrofik zədələnməsi xarakterikdir. Buna görə də deformasiyalaşdırıcı osteoartrozun inkişafının qarşısını almaq üçün orqanizmdə karbohidrat mübadiləsini mümkün qədər tez bərpa etmək vacibdir; bu isə endoprotezləşdirmə tələb edə bilər.
• Adətən xəstəliyin ilk əlamətləri ağrılı və tezləşmiş sidiyəgetmə şəklində olur (ilk olaraq sistit, uretrit inkişaf edir). Daha sonra infeksion-immun zədələnməyə gözün müxtəlif strukturları cəlb olunur (görmə pisləşə bilər, konyunktivanın qızarması, göz yaşarması əmələ gəlir). Və yalnız 4-6 həftədən sonra oynaqlar zədələnir, lakin, bir qayda olaraq, məhz artropatiya insanı tibbi yardım üçün müraciət etməyə vadar edir. Ən çox patoloji prosesə aşağı ətrafın birləşmələri cəlb olunur və aşağıdan yuxarıya doğru mərhələli zədələnmə izlənilir. Diaqnozu infeksionist müayinəsi təsdiqləməyə kömək edir.

Beləliklə, oynaq zədələnməsinin əsas patoloji prosesin xarakteri ilə müəyyən olunan özünəməxsus xüsusiyyətləri vardır. Düzgün diaqnozu mütəxəssis qoymağa kömək edəcəkdir. Oynaq ağrıları problemini gözardı etmək olmaz, çünki bəzən bu, daha ciddi prosesin ilk simptomu ola bilər.