Analiz qanda paratqormonun miqdarını ölçür və paraşitvari vəzilərin kalsium-fosfor balansını necə idarə etdiyini göstərir. Qanda kalsium dəyişdikdə, osteoporozda, böyrək daşlarında və xroniki böyrək xəstəliyində təyin olunur. Paraşitvari vəzilərdə əməliyyatdan əvvəl və sonra vəziyyəti izləmək üçün də istifadə edilir.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1–2 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 14 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- paratqormon
- paratirin
- PTH
- intact PTH
Müayinənin təsviri
Paratireoid hormon (paratqormon, PTH) qalxanabənzər vəzinin arxa səthində yerləşən dörd kiçik paraşitvari vəzi tərəfindən hazırlanır. Onun əsas vəzifəsi qanda kalsiumun səviyyəsini sabit saxlamaqdır.
Kalsium azalanda vəzilər daha çox hormon ifraz edir. Paratqormon isə üç yolla kalsiumu artırır:
- sümüklərdən kalsiumun qana keçməsini sürətləndirir;
- böyrəklərdə kalsiumun sidiklə itirilməsini azaldır, fosforun xaric olunmasını isə artırır;
- böyrəklərdə D vitamininin aktiv formasının yaranmasını gücləndirir, bu da bağırsaqda kalsiumun sorulmasını yaxşılaşdırır.
Kalsium yüksələndə isə hormonun ifrazı azalır. Bu tarazlıq pozulanda sümüklər zəifləyir, böyrəklərdə daş əmələ gəlir, əzələ və sinir sisteminin işi dəyişir.
Analiz venoz qanda aparılır. Hormonun miqdarı bərk fazalı kemilüminessent immunoanaliz («sendviç» üsulu) ilə ölçülür, bu üsul hormonun bütöv (intakt) molekulunu təyin edir.
Göstərişlər
Həkim paratqormon analizini adətən bu hallarda təyin edir:
- qan analizində kalsiumun yüksək və ya aşağı olduğu aşkar edilib;
- hiperkalsiemiya əlamətləri var: tez yorulma, susuzluq, tez-tez sidiyə çıxma, qəbizlik, sümük ağrıları;
- hipokalsiemiya əlamətləri var: əl-ayaqda keyimə, barmaqlarda və dodaq ətrafında gizilti, əzələ qıcolmaları;
- ultrasəs müayinəsində paraşitvari vəzilərin böyüməsi və ya düyünləri görünüb;
- osteoporoz, tez-tez sınıqlar və ya təkrarlanan böyrək daşları;
- xroniki böyrək xəstəliyi;
- paraşitvari vəzi şişinin çıxarılmasından əvvəl və sonra, həmçinin qalxanabənzər vəzidə aparılan əməliyyatdan sonra.
Analiz pozğunluğun səbəbini və dərəcəsini aydınlaşdırmağa, müalicənin effektini izləməyə kömək edir.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Qanı səhər ac qarına verin, yalnız təmiz su içmək olar.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Tibb bacısı dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1–2 iş günü
Nəticəni həkiminiz kalsium göstəricisi ilə birlikdə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı ac qarına verin: son yeməkdən 8–12 saat keçməlidir. Təmiz qazsız su içmək olar.
- Analizdən bir gün əvvəl spirtli içki qəbul etməyin, ağır fiziki yükdən və gərginlikdən çəkinin.
- Ərəfə günü süd və süd məhsullarını çox yeməyin: kalsiumla zəngin qida hormonun səviyyəsini aşağı sala bilər.
- Qan verməzdən 3 saat əvvəl siqaret çəkməyin.
- Ən yaxşı vaxt səhər saat 8–9-dur.
Daimi qəbul etdiyiniz dərmanları, xüsusilə sidikqovucu, kalsium, D vitamini, qıcolma əleyhinə və təzyiq salan preparatları analizi təyin edən həkimə bildirin. Onları özbaşına dayandırmayın.
Analiz necə götürülür
Qanı tibb bacısı dirsək bükümündəki venadan götürür. Dəri antiseptiklə silinir, nazik iynə ilə bir neçə millilitr qan probirkaya yığılır. Bütün proses bir-iki dəqiqə çəkir, iynə batırılanda yalnız yüngül sancı hiss olunur. Paratqormon qanda tez parçalandığı üçün nümunə dərhal emal edilir.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Paratireoid hormon gün ərzində dalğalanır və kalsiumla sıx əlaqəlidir.
- Hormonun səviyyəsi gün ərzində dəyişir, səhər daha yüksək ola bilər; qanı həkimin göstərdiyi vaxtda verin.
- Ac qarına qan vermək tövsiyə olunur, çünki qida qəbulundan sonra göstərici azalır.
- D vitamini və kalsium preparatları, süd məhsullarının çoxluğu nəticəyə təsir edir.
- Sidikqovucu dərmanlar, litium və bəzi digər preparatlar PTH-ni dəyişir.
- D vitamini çatışmazlığı və böyrək xəstəlikləri hormonu şişdən asılı olmayaraq artırır.
- Biotin (B7 vitamini) yüksək dozada qəbul edildikdə immunoloji üsulla aparılan analizin nəticəsini təhrif edə bilər; bunu laboratoriyaya əvvəlcədən bildirin.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Dərman və vitamin qəbulunuz barədə həkimə əvvəlcədən xəbər verin. Nəticə tək başına yox, həkim tərəfindən simptomlar və başqa testlərlə birgə şərh olunur.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| Paratireoid hormon (intakt) | Böyüklər | 15–63 | pq/ml |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Yüksək səviyyə aşağıdakı vəziyyətlərdə müşahidə oluna bilər:
- birincili hiperparatireoz – paraşitvari vəzinin adenoması, hiperplaziyası, nadir hallarda xərçəngi;
- ikincili hiperparatireoz – kalsium və ya D vitamini çatışmazlığı, bağırsaqda sorulmanın pozulması, xroniki böyrək çatışmazlığı, raxit; burada hormon kalsiumun azalmasına cavab olaraq artır;
- toxumaların hormona həssas olmaması (psevdohipoparatireoz, Olbrayt irsi osteodistrofiyası);
- bir neçə endokrin vəzinin birgə şişi (MEN sindromu), o cümlədən Zollinger-Ellison sindromu ilə birlikdə;
- paratqormona bənzər maddə hazırlayan bəzi şişlər və sümüklərə metastazlar.
Hamiləlik və əmizdirmə dövründə hormonun bir qədər artması normaldır. Sidikqovucu dərmanlar, bəzi antibiotiklər, vərəm və qıcolma əleyhinə preparatlar da səviyyəni dəyişə bilər.
Aşağı səviyyə bunlarla bağlı ola bilər:
- paraşitvari vəzilərin funksiyasının zəifləməsi (hipoparatireoz), o cümlədən boyun nahiyəsində əməliyyatdan sonra;
- başqa səbəbdən qanda kalsiumun çox olması, məsələn, A və D vitaminlərinin artıq qəbulu;
- autoimmun xəstəliklər, sarkoidoz, mieloma, tireotoksikoz, Vilson-Konovalov xəstəliyi;
- maqnezium çatışmazlığı.
Paratqormonun nəticəsi həmişə qanda kalsiumun səviyyəsi ilə yanaşı qiymətləndirilir, diaqnozu isə yalnız həkim qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda qanda və sidikdə kalsium və fosfor, qələvi fosfataza, kalsitonin, D vitamini, sümük mübadiləsinin markerləri (Beta-CrossLaps, osteokalsin) yoxlanıla bilər. Lazım olarsa qalxanabənzər və paraşitvari vəzilərin ultrasəs müayinəsi, KT və ya MRT, endokrinoloq məsləhəti təyin edilir.
Yadda saxla!
Paratqormon gün ərzində dəyişir: səhərə yaxın ən aşağı, gecə isə daha yüksək olur. Ona görə təkrar analizləri hər dəfə eyni saatda verin ki, nəticələri düzgün müqayisə etmək mümkün olsun.
- Kalsium və D vitamini preparatları qəbul edirsinizsə, analiz günü səhər dozasını qandan sonraya saxlayın.
- Böyrək daşı və ya tez-tez sınıqlar olubsa, bunu həkimə mütləq deyin.
Qiymət cədvəli
- Paratireoid hormon 14 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr. Hormon çox vaxt D vitamini və ya kalsium çatışmazlığına cavab olaraq artır və bu halda səbəb aradan qalxanda o da normallaşır. Əməliyyat yalnız paraşitvari vəzidə adenoma və ya digər şiş təsdiqlənəndə müzakirə edilir.
Bu iki göstərici bir-birindən asılıdır. Məsələn, normal paratqormon yüksək kalsiumla birlikdə artıq pozğunluq əlamətidir. Hər iki nəticə eyni qan nümunəsindən alındıqda həkim düzgün nəticə çıxara bilir.
Bəli, analiz təhlükəsizdir. Sadəcə nəzərə alın ki, hamiləlik və əmizdirmə zamanı hormonun bir qədər yüksəlməsi təbiidir, ona görə nəticəni hamiləliyi aparan həkim qiymətləndirməlidir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Hamiləlikdə şəkər yükləmə testi: necə hazırlaşmalı?
Qlükoza tolerantlıq testi hamiləlikdə şəkər mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Hazırlıq, məhlul və qan götürmə vaxtı protokola görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəz və hamiləlik: TSH nəticəsini necə qiymətləndirməli?
Qalxanabənzər vəzin hormonları ana və dölün sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir. Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər analizlərə təsir etdiyindən TSH və sərbəst…
İstiqamət: Endokrinologiya / Ginekologiya
Bariatriya və arıqlamaq üçün müasir preparatlar
Piylənmə bütün dünyanın probleminə çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, bir milyarddan çox insanın artıq çəkisi var və…
İstiqamət: Bariatrik cərrahiyyə / Endokrinologiya
