Alveoli pulmonis
Alveollar bronx ağacının sonunda yerləşən mikroskopik hava kisəcikləridir. Qanla hava arasında qaz mübadiləsi məhz onların divarından keçir.
Orqan: Ağciyərlər
Yerləşməsi
Alveollar ağciyər toxumasının bütün həcminə yayılıb: ən xırda bronxiollar alveol keçidlərinə, onlar isə alveol kisəciklərinə açılır.
Quruluşu
Alveolun divarı çox nazikdir və əsasən iki tip hüceyrədən ibarətdir: qaz mübadiləsini təmin edən yastı hüceyrələr və səthi gərilməni azaldan maddə — surfaktant ifraz edən hüceyrələr. Hər alveol sıx kapilyar şəbəkə ilə əhatə olunub. Alveolların içində toz hissəciklərini və mikrobları udan makrofaqlar yaşayır.
Funksiyası
Oksigen alveolun havasından nazik divardan keçərək kapilyardakı qana diffuziya edir, karbon qazı isə əks istiqamətdə hərəkət edir. Surfaktant alveolların nəfəsvermə zamanı bitişməsinin qarşısını alır.
Alveolların zədələnməsi qaz mübadiləsini pozur: emfizemada alveol divarları dağılır və böyük boşluqlar yaranır, pnevmoniyada alveollar iltihabi maye ilə dolur, interstisial xəstəliklərdə divarlar qalınlaşır.
Suallar və cavablar
Ən sadə üsul pulsoksimetriyadır — barmağa taxılan sensor oksigenlə doymanı ölçür. Daha dəqiq məlumatı arterial qanın qaz analizi verir.
Alveol divarlarının dağılması nəticəsində ağciyərlərin havalılığının artması və qaz mübadiləsi sahəsinin azalmasıdır. Əsas səbəbi uzunmüddətli siqaret çəkmədir; əsas əlaməti tədricən artan təngnəfəslikdir.
