Təsiredici maddə
Sitarabin — kəskin leykemiyaların və bəzi limfomaların müalicəsində istifadə olunan əsas antimetabolitlərdən biridir. Vena daxilinə, dərialtına və ya onurğa beyni kanalına yalnız onkohematoloqun nəzarəti ilə, stasionar şəraitində yeridilir.
- Latın adı
- Cytarabinum
- Ticarət adları
- Aleksan, Sitozar Siyahı
- ATC kodu
- L01BC01
- Farmakoloji qrup
- Antimetabolitlər
- Dərman formaları
-
- İnyeksiya
- İnfuziya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- kəskin mieloid leykemiya — remissiyanın əldə olunması və möhkəmləndirilməsi;
- kəskin limfoblast leykemiya (kombinə edilmiş sxemlərdə);
- mərkəzi sinir sisteminin leykemik zədələnməsinin müalicəsi və profilaktikası;
- aqressiv qeyri-Hodgkin limfomalarının bəzi müalicə sxemləri.
Necə təsir edir
Sitarabin hüceyrə daxilində aktiv trifosfata çevrilir və DNT polimerazanı bloklayır, eyni zamanda DNT zəncirinə daxil olaraq onun sintezini dayandırır. Təsir əsasən hüceyrə dövrünün DNT sintezi mərhələsində olan, yəni fəal bölünən hüceyrələrə yönəlib.
Kimlərə olmaz
- sitarabinə qarşı yüksək həssaslıq;
- şişlə əlaqəli olmayan ağır miyelosupressiya;
- degenerativ və toksik ensefalopatiyalar (xüsusən onurğa beyni kanalına yeridilmədə);
- hamiləlik və laktasiya.
Əlavə təsirlər
- dərin miyelosupressiya, ağır infeksiyalar, qanaxmalar;
- ürəkbulanma, qusma, stomatit, ishal;
- «sitarabin sindromu»: hərarət, əzələ və sümük ağrıları, səpgi, konyunktivit;
- yüksək miqdarda — beyincik pozğunluqları (yerişin və nitqin pozulması), keratokonyunktivit;
- qaraciyər fermentlərinin artması;
- şiş lizisi sindromu.
Qarşılıqlı təsir
- Diqoksin — onun sorulması azala bilər.
- Flusitozin — onun təsiri zəifləyə bilər.
- Metotreksat (onurğa beyni kanalına) — neyrotoksiklik riski artır.
- Digər miyelosupressiv dərmanlar — toksiklik cəmlənir.
- Canlı peyvəndlər — tətbiq edilmir.
Hamiləlik və laktasiya
Sitarabin teratogendir, xüsusən hamiləliyin ilk trimestrində dölə ağır zərər verə bilər. Müalicə zamanı və sonra qadınlar və kişilər etibarlı kontrasepsiyadan istifadə etməlidir. Hamiləlik zamanı leykemiya aşkar edildikdə müalicə qərarı onkohematoloq, mama-ginekoloq və xəstə tərəfindən birlikdə qəbul edilir. Əmizdirmə dayandırılır.
Uşaqlar
Uşaqlarda kəskin leykemiyaların müalicə protokollarının əsas komponentlərindəndir; yalnız ixtisaslaşmış uşaq onkohematologiya mərkəzlərində istifadə olunur.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Sitarabin ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Tez-tez verilən suallar
Yüksək miqdarda sitarabin göz yaşına keçərək konyunktivanı və buynuz qişanı qıcıqlandıra bilər. Profilaktik kortikosteroid göz damcıları bu fəsadın qarşısını alır.
İntensiv kurslardan sonra qan göstəriciləri dərin azalır və ağır infeksiya, qanaxma riski yüksəlir. Bu dövrdə qan köçürülməsi, antibiotiklər və daimi nəzarət yalnız stasionarda təmin oluna bilər.
Xəstəliklər
Simptomlar
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Kimyaterapiya nədir: növləri, tipləri və onu necə yüngülləşdirmək olar
Kimyaterapiya – şişəleyhinə dərman agentlərinin yeridilməsinə əsaslanan, bədxassəli xəstəliklərin çox effektiv müalicə üsuludur. Onların mexanizmləri müxtəlif ola bilər,…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Kimyaterapiyadan sonrakı yan təsirlər və onlarla mübarizə üsulları
Kimyaterapiya onkoloji xəstəliklərlə mübarizənin əsas üsullarından biridir. Onun əsasında sürətlə bölünən hüceyrələrin, o cümlədən xərçəng toxumalarının məhv edilməsinə…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Kimyaterapiyanın nəticələri: immuniteti necə bərpa etməli
Kimyaterapiya zamanı şiş hüceyrələrinin məhv edilməsinə yönəlmiş preparatlar istifadə olunur. Bu preparatlar əsasən təkcə xərçəngə deyil, bir çox…
İstiqamət: Kimyaterapiya
Bu qrupdan digər dərmanlar
Azasitidin
Azacitidinum
Vizadis
Fludarabin
Fludarabinum
Fludara
Fluorourasil
Fluorouracilum
5-Flüorurasil-Ebeve, Fluro 5 Deva
Gemsitabin
Gemcitabinum
Gemsitabin Ebeve
Kapesitabin
Capecitabinum
Kapesitabin
Metotreksat
Methotrexatum
Treksan, Metortrit və b.