Ayaq baş barmağının valqus deformasiyası (Hallux valgus)

Valqus xalgusun müalicəsi deformasiyanın ifadəlilik dərəcəsindən və ağrı sindromunun intensivliyindən asılıdır. Qarşıya qoyulan məqsədlərdən asılı olaraq konservativ terapiya və ya cərrahi müdaxilə aparıla bilər.

Konservativ terapiya aşağıdakı hallarda ən üstün hesab edilir:

• Yüngül və ya orta dərəcədə ifadə olunmuş ağrı sindromu;
• Hallux valgusun ilkin mərhələləri, deformasiyanın cüzi ifadə olunduğu hallar;
• Cərrahi müdaxiləyə əks-göstərişlərin olması.

Konservativ terapiyanın əsas üsulları bunlardır:

• Ayaq üçün optimal dayaq yaradacaq və «problemli» sahələrə düşən təzyiqi azaldacaq ortopedik ayaqqabının seçilməsi (bu tələblərə geniş əsaslı, alçaq dabanlı yumşaq ayaqqabı cavab verir);
• Fərdi hazırlanmış dəstəkləyici içliklərin geyinilməsi;
• Fizioterapevtik prosedurların, masajın müntəzəm aparılması;
• Müalicəvi gimnastika məşqlərinin yerinə yetirilməsi;
• Qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlar və ya anesteziklərlə lokal blokadalar vasitəsilə ağrının aradan qaldırılması (travmatoloq-ortoped tərəfindən aparılır).

Cərrahi müalicə

Valgus deformasiyasında cərrahi müdaxilə üçün əsas göstərişlər bunlardır:

• Intensiv ağrı sindromu;
• Metatarso-falangeal oynağın nahiyəsində ifadə olunmuş deformasiya;
• Hallux valgusun mövcudluğu ilə şərtlənən, o cümlədən peşə fəaliyyətində həyat keyfiyyətinin məhdudlaşması;
• Arzu olunan ayaqqabını geyinməyin mümkünsüzlüyü.

Bununla belə, cərrahi müdaxilə bütün hallarda aparıla bilməz. Əməliyyata əks-göstərişlər kəskin infeksiyalar, xroniki prosesin kəskinləşməsi, daxili orqan xəstəliklərinin zəif korreksiya olunmasıdır.

Cərrahi müdaxilə adekvat ağrısızlaşdırma altında icra edilir. Pasiyentin arzuları nəzərə alınmaqla aşağıdakı anesteziya variantları mümkündür:

• Lokal, anestezik məhlulun bilavasitə planlaşdırılan əməliyyat sahəsinə yeridildiyi halda;
• Keçirici anesteziya, bu zaman ağrıkəsici vasitə bud və ya bel nahiyəsinə yeridilir və bununla da sinir lifləri boyunca ayağın hissi innervasiyasını bloklayır;
• Ümumi, bu zaman preparatlar kompleksinin köməyi ilə şüur söndürülür və ağrı hissiyyatı bloklanır.

Klinik vəziyyətin xüsusiyyətləri və halluks valgus deformasiyasının formalaşma mexanizmi nəzərə alınaraq, aşağıdakı cərrahi müdaxilə variantları mümkündür:

• Xeylotomiya – birinci metatarsal sümüyün çıxıntılı fraqmentinin eksiziyası (metod simptomatik xarakter daşıyır, xəstəliyin residivləri mümkündür);
• Osteotomiya – sümüklərin kəsilməsi və yeni anatomik birləşmənin yenidən yaradılması;
• Artrodez – birinci metatarsofalangeal oynaqda hərəkətsizliyin cərrahi təmin edilməsi (xəstəliyin ağır mərhələsində, aydın deformasiya səbəbindən oynağın hərəkətliliyini bərpa etmək mümkün olmadıqda aparılır);
• Ayağın baş barmağının birinci metatarsofalangeal oynağının implantantından istifadə etməklə protezləşdirilməsi – oynaq tam zədələndikdə onun tam əvəzlənməsi aparılır;
• Vətərlərin və yumşaq toxumaların rekonstruktiv-plastik əməliyyatları – bir qayda olaraq, sümüklərdə aparılan müdaxilələr kompleksinə daxildir, düzgün möhkəmləndirici karkası yenidən yaratmağa imkan verir.