De Kerven xəstəliyi baş barmağın kanalından keçən vətərin stenozlaşdırıcı iltihabıdır. Bu kanal bir tərəfdən sümük toxumaları, digər tərəfdən isə birləşdirici toxuma bağları ilə əmələ gəlir.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- De Kerven tenosinoviti
- stenozlaşdırıcı liqamentit
Xəstəlik haqqında
De Kerven xəstəliyi üçün baş barmağı gətirən əzələnin uzun liflərinin və düzləndiricinin qısa liflərinin vətər dəstəsinin iltihabı xarakterikdir. Əzələlərin iltihabi zədələnməsi fonunda sinir uclarının keçdiyi bilək oynağının sümük-birləşdirici toxuma kanalını sıxan iltihabi ödem inkişaf edir. Bir qayda olaraq, dominant əl əziyyət çəkir. Əl əzələlərinin gücü azalır, çimdikləmə tutuşu çətinləşir. Bu fonda peşə fəaliyyəti poza bilər.
Xəstəliyin səbəbləri sona qədər müəyyən edilməyib. Bəzi müəlliflər hesab edir ki, patologiya vətərlərin bir neçə əlavə birləşdirici toxuma dəstəsinin olması ilə ifadə olunan anatomik xüsusiyyətlərinə görə inkişaf edir. Digərləri hesab edir ki, səbəb mil sümüyünün, bilək və birinci ovuc sümüyünün kəskin travmatizasiyasındadır. Revmatoid artrit də rol oynaya bilər. Gənc analarda de Kerven sindromu ayrıca kateqoriya təşkil edir. Predispozisiya edici amil kimi körpəni baş barmaqla qoltuqaltından qaldırmaq vərdişi çıxış edir, bu zaman birinci barmaq maksimum dərəcədə düzəlir. Analoji vəziyyət təzə nənələrdə də müşahidə oluna bilər. Klimakteriumun özü liqamentitin inkişafına meyllilik yaradır – cinsiyyət hormonlarının çatışmazlığı fonunda vətərlər şişir və sümük kanalında sıxılır. De Kerven tenosinovitinin səbəbkar amillərinin müxtəlifliyinə baxmayaraq, bir çox tədqiqatçı belə fikirdədir ki, xəstəlik monoton işin yerinə yetirilməsi zamanı əl və biləyin xroniki mikrotravmatizasiyası ilə əlaqədardır.
Xəstəlik üçün yayılan ağrılar, əl barmaqlarında uyuşma, düyünvari törəmələr, həmçinin hərəkət məhdudiyyəti xarakterikdir. Vizuallaşdırıcı diaqnostika USM (yüksək tezlikli datçik) və ya maqnit-rezonans tomoqrafiyası vasitəsilə həyata keçirilir.
Çox vaxt konservativ terapiya rahatlıq gətirir, lakin problemi kökündən həll etmir. Cərrahi müalicə stenozlaşdırıcı liqamentit üçün «qızıl standart» hesab olunur, çünki bilək kanalındakı sıxılma səbəbini aradan qaldırmağa imkan verir.
Səbəbləri
Əsas səbəbkar amil bilikdə monoton hərəkətlərdir, nəticədə birinci sümük-lifli kanalda keçən əzələlər tutulur. Stenozlaşdırıcı liqamentit kassirlərdə, qaynaqçılarda, biçicilərdə, musiqiçilərdə, masaj mütəxəssislərində, texnika yığanlarda, mətn yığanlarda və əmək fəaliyyəti büküçü və düzləndiricilərin daimi gərginliyi, həmçinin incə və mikrohərəkətlərin yerinə yetirilməsi ilə bağlı olan digər şəxslərdə aşkar edilir. Bundan əlavə, xəstəliyin yüksək yayılması insanın smartfon və qadjetlərdən istifadəyə böyük tələbatı ilə şərtlənir.
Normada baş barmağın sümük-lifli kanalı müvafiq vətərləri biləkdən falankslara istiqamətləndirən blok rolunu oynayır. Kanalın quruluşu pozulmayıbsa, vətər dəstələri sərbəst sürüşür (bu hərəkətləri sinovial maye asanlaşdırır). Əgər birinci barmaq daim mexaniki yüklərə məruz qalırsa, sümük-lifli kanal daxilindəki təzyiq ya kəskin azalır, ya da kəskin artır.
Birləşdirici toxumaya artan yük kompensator xarakterli hipertrofik dəyişikliklərə kömək edir. Nəticədə kanalın qalınlığı azalır və bu kanaldan keçən vətərlərin sürtünməsi güclənir ki, bu da xəstəliyin inkişafına kömək edir.
Təsnifat
Patoloji prosesin mərhələləri ultrasəs meyarları ilə qiymətləndirilir. Təsnifat C. Trentanni tərəfindən təklif olunub.
Klinik mənzərə
Xəstəlik tədricən başlayır. Xarakterik simptom zədələnmiş bilək kanalında hərəkət zamanı güclənən ağrı tutmasıdır. Ağrı hisslərinin provokasiya edicisi barmaqların sıxılması və rotasiya hərəkətlərinin yerinə yetirilməsidir. Ağrının gücü əhəmiyyətsizdən gecə yuxusuzluğuna gətirib çıxaran ifadəliyə qədər ola bilər. Ağrı sindromu əlin hərəkət aktivliyini məhdudlaşdırır, xüsusilə qıfılın açılması və dairəvi tutuşun yerinə yetirilməsindən ibarət hərəkətlər əziyyət çəkir.
Baş barmaq kanalı nahiyəsində əlin arxa səthində əhəmiyyətsiz şişkinlik və yüngül qızarma müəyyən edilə bilər. Bu patologiyada cırıldama simptomu daha çox qayda deyil, istisnadır. Arxa kanalı əllədikdə qalınlaşmış vətərlər və sıx düyünlər müəyyən edilir. Xəstəliyin uzunmüddətli gedişi baş barmağın falanksının əyilmə vəziyyətində blokadasına gətirib çıxarır.
Şəkillərdə əlamətlər
Xəstəliyin simptomları
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
De Kerven xəstəliyinin ən çox rast gəlinən ultrasəs simptomları:
- Ayrı-ayrı vətər dəstələrinin və ya bütün vətərin qalınlığının artması;
- Vətər qişasının qalınlaşması və exogenliyinin dəyişməsi;
- Vətərlərin pisləşmiş sürüşmə qabiliyyəti (birləşdirici toxuma yapışqanlıqlarının olması və ya şişkin qişa ilə sıxılma səbəbindən).
De Kerven xəstəliyinin diaqnostikası üçün ultrasəs skanlaşdırmadan əlavə maqnit-rezonans tomoqrafiyası da geniş istifadə olunur. Bu üsul şişkin vətərlər boyunca, xüsusilə mil sümüyü ətrafında maye səviyyəsini aşkar etməyə imkan verir.
Rentgen-skanlaşdırma klinik tövsiyələrə əsasən stenozlaşdırıcı liqamentitin bilavasitə diaqnostikası üçün göstəriş deyil. Lakin üsul baş barmağın sınığını və ya deformasiyaedici osteoartrozunu istisna etmək üçün tövsiyə oluna bilər.
Müalicə
Baş barmağın lifli-sümük kanalı nahiyəsindəki patoloji proses konservativ üsullarla və ya cərrahi müdaxilə vasitəsilə müalicə oluna bilər. Tibbi yardımın mütləq mərhələsi immobilizasiyadır. Sistemli və lokal terapiya effektsiz olduqda kortikosteroidlərin lokal inyeksiyaları göstəriş ola bilər. Onlar da ağrını aradan qaldırmağa kömək etmirsə, əməliyyat aparılır. O, sıxıcı bağın kəsilməsini nəzərdə tutur və liqamentotomiya adlanır.
Konservativ terapiyanın vəzifəsi ağrı sindromunun aradan qaldırılması və iltihabi prosesin sönməsi üçün şərait yaradılmasıdır. Qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr, dimeksidlə kompreslər, fizioprosedurlar istifadə olunur. Konservativ terapiya biləyin ortezlənməsi və ya teypləmə fonunda aparılır.
Effekt olmadıqda adətən açıq liqamentotomiya tövsiyə olunur. Son zamanlar əməliyyat endoskopik üsulla yerinə yetirilə bilər.
Cərrahi müalicə
Əgər qlükokortikoidlərdən istifadə edilməklə kompleks konservativ terapiya 2 ay ərzində effektsiz olarsa (yəni ağrılar saxlanır və nəticədə əlin hərəkət aktivliyi azalıbsa), bu cərrahi müdaxilə üçün mütləq göstərişdir. Əməliyyat həmçinin birinci barmağın falanksının davamlı əyilməsi zamanı tövsiyə olunur. Cərrahi müdaxilə vətər hərəkətlərini sıxan kompressiyanın aradan qaldırılmasına yönəlib. Bunun üçün həkim baş barmaq kanalını diqqətlə açır və sıxılmış vətər dəstəsini azad edir.
Reabilitasiya
De Kerven xəstəliyinin cərrahi müalicəsindən sonra bir neçə həftə ərzində əl xüsusi ortezdə saxlanılır və ya teyplərlə möhkəmləndirilir.
Profilaktika
De Kerven xəstəliyinin inkişafı üzrə risk qrupuna daxil olan insanlara aşağıdakı qaydalara əməl etmək tövsiyə olunur:
- Əlin dirsək dönməsi ilə uzunmüddətli monoton hərəkətlərdən qaçmaq;
- Barmaqlarla təkrar tutuşların payını azaltmaq;
- Kompüter işinin müddətini azaltmaq;
- Kompüterlə işləyərkən əl və dirsək üçün xüsusi dayaqlardan istifadə etmək;
- Smartfon lentasının skrolinqini məhdudlaşdırmaq;
- Monoton hərəkətlər yerinə yetirilərkən hər 10 dəqiqədən bir fasilə vermək;
- Əl üçün breys və ortezlərdən istifadə etmək.
Yadda saxla!
De Kerven tenosinovitinin diaqnozu yalnız ilk baxışdan sadə görünür. Əslində həkim oxşar simptomatikaya baxmayaraq başqa terapevtik yanaşma tələb edən oxşar patologiyaları istisna etmək üçün genişləndirilmiş diaqnostika aparır. Travmatoloq-ortoped tenosinoviti qayıqvari sümüyün travmatik zədələnməsindən, əl oynaqlarının deformasiyaedici artrozundan, mil sümüyünün biz çıxıntısının iltihabi zədələnməsindən və s. Differensasiya edir. Buna görə düzgün diaqnoz qoymaq üçün ixtisaslı travmatoloq-ortopedə müraciət etmək lazımdır, bunu isə mümkün qədər tez etmək lazımdır.
Suallar və cavablar
Diaqnostika və müalicə ilə travmatoloq-ortoped həkim məşğul olur.
De Kerven patologiyasının inkişafı vətərlərin hərəkət imkanı ilə onların üzərindən keçən bilək bağı arasındakı uyğunsuzluqla şərtlənir. Bu, qısır dairənin formalaşması üçün şərait yaradır. Daimi mexaniki qıcıqlanma səbəbindən bağın ödemi inkişaf edir ki, o da vətər dəstəsini daha da sıxır və patologiyanın proqressivləşməsinə kömək edir.
Əksər hallarda cərrahi müdaxilə bir günlük əməliyyatlara aiddir.
Travmatologiya-ortopediya üzrə xəstəliklər
Mövzu üzrə məqalələr
Travmatologiya-ortopediyada müasir müalicə metodları
Müasir təbabət dayaq-hərəkət aparatının müxtəlif travmalarının və xəstəliklərinin müalicəsində böyük uğurlar qazanır. Elm yerində saymır, yeni işləmələr və…
İstiqamət: Travmatologiya-ortopediya
Axilles vətərinin qırılması
Axilles vətərinin qırılmaları ortopediyada nadir hal deyil. Ən çox belə zədə idmançılarda (futbolçularda, qaçışçılarda, tennisçilərdə, gimnastlarda və b.)…
İstiqamət: Travmatologiya-ortopediya
Ayaqdakı çıxıntını necə aradan qaldırmaq olar?
Ayağın baş barmağındakı «sümükcik» deformasiyası qadınlarda kişilərə nisbətən daha tez-tez rast gəlinir. Bu xəstəlik təkcə pəncənin formasını pozmur…
İstiqamət: Podologiya
Podoloq: bu mütəxəssis nə ilə məşğul olur?
Podologiya mərkəzində çalışan podoloq mütəxəssisləri dırnaq lövhələrinin patologiyalarına aid geniş spektrli problemləri həll edirlər, ilk növbədə bunlar:
İstiqamət: Podologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
