Kapoşi sarkoması

Müalicə taktikası xəstəliyin formasından, xəstənin ümumi vəziyyətindən, immun statusundan və zədələnmənin yayılma dərəcəsindən asılıdır. Həkimlər dərman və cərrahi təsiri əhatə edən həm lokallaşmış, həm də sistemli terapiya üsullarından istifadə edirlər.

Lokallaşmış terapiya – bu yanaşma Kaposi şişi dəri ilə məhdudlaşdıqda və əhəmiyyətli narahatlıq yaratmadıqda tətbiq edilir. Əsas məqsəd simptomların ifadəliliyini azaltmaq, proqressivləşməni qarşısını almaq və dəri örtüklərinin xarici görünüşünü yaxşılaşdırmaqdır.

Cərrahi müalicə – törəmələrin götürülməsi elementlər izolə şəkildə yerləşdikdə erkən mərhələlərdə mümkündür. Şişin skalpellə və ya lazerlə kəsilib çıxarılması, sonrasında histoloji təsdiqləmə tətbiq olunur. Cərrahi müdaxilə lokallaşmış Kaposi sarkomasında yaxşı nəticə verir, lakin çoxsaylı yayılma zamanı təsirsizdir.

Krioddestruksiya – üsul şiş toxumasının maye azotla dondurulmasına əsaslanır. Təsirdən sonra hüceyrələr məhv olur və zədələnmiş sahələr tədricən düşür. Tək-tək dəri elementləri üçün uyğundur, kobud çapıqlar buraxmır və ambulator şəraitdə istifadə edilə bilər.

Şüa terapiyası – ağrılı və ya qanaxmalı ocaqlar zamanı, həmçinin digər üsulların istifadəsi mümkün olmadıqda tətbiq edilir. İonlaşdırıcı şüalanma şiş hüceyrələrini məhv edir, iltihabı və ağrı sindromunu azaldır. Adətən yumşaq dozalarda şəfqətli şüalanma istifadə olunur. Ağız boşluğunun selikli qişasının, üzün və digər həssas zonaların zədələnməsində effektivdir.

Ocaqdaxili kimyaterapiya – preparatların bilavasitə şiş düyünlərinə yeridilməsini nəzərdə tutur ki, bu da minimal sistemli təsirlə zədələnmə zonasında dərmanın yüksək konsentrasiyasına nail olmağa imkan verir. Ən çox vinblastin istifadə olunur.

Sistemli müalicə – əsasən xəstəliyin yayılmış formalarında və ya lokal terapiya təsirsiz olduqda tətbiq edilir. Belə hallarda bütün orqanizm üzrə şiş hüceyrələrinə təsir edə bilən preparatlar təyin olunur. Məsələn, liposomal doksorubisin və paklitaksel bədxassəli strukturları aktiv şəkildə məhv edir ki, bu xüsusilə xəstəliyin sürətlə proqressivləşdiyi və bədənin çoxsaylı sahələrini əhatə etdiyi HİV infeksiyalı Kaposi sarkomalı xəstələr üçün vacibdir.

Müalicədə immun terapiya – orqanizmin qoruyucu qüvvələrinin stimullaşdırılmasına əsaslanır. Alfa-interferonların tətbiqi immunitetin aktivləşməsinə və şiş hüceyrələrinin böyüməsinin ləngiməsinə kömək edir. Bundan əlavə, HİV-müsbət xəstələrdə antiretrovirus terapiyasının (ART) yüksək effektivliyi sübut edilmişdir: immun sisteminin bərpası şiş ocaqlarının reqressinə və xəstənin ümumi vəziyyətinin yaxşılaşmasına kömək edir.

Fotodinamik terapiya – müasir və şəfqətli müalicə üsullarından biri hesab olunur. O, məhz şiş toxumasında cəmlənən işıq həssas maddələrin yeridilməsinə əsaslanır. Lazer şüalanması ilə aktivləşdirildikdən sonra Kaposi sarkomasına xas olan bədxassəli hüceyrələrin və damar strukturlarının məhv edilməsi baş verir. Bu üsul dəqiqliyi və minimal travmatikliyi ilə fərqlənir ki, bu da onu çoxsaylı dəri və selikli qişa zədələnmələrində belə tətbiq edilə bilən edir.