Aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər xolesterini qaraciyərdən toxumalara daşıyır; onların çoxluğunda xolesterin damar divarına çökür və aterosklerotik lövhələr yaranır. Ona görə LPAS xolesterini «pis» xolesterin adlanır və infarkt, insult riskinin əsas göstəricisidir. Analiz profilaktik yoxlamada, risk amilləri olduqda və xolesterin salan müalicəyə nəzarət üçün təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- LPAS xolesterini
- «pis» xolesterin
- beta-lipoproteinlər
- LDL
- LDL-C
Müayinənin təsviri
Xolesterin suda həll olmur və qanda yalnız zülallarla birləşmiş halda – lipoproteinlərin tərkibində daşınır. Aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər (LPAS) xolesterini qaraciyərdən orqan və toxumalara aparır. Hüceyrələrə xolesterin lazımdır: o, hüceyrə membranlarının, steroid hormonların və D vitamininin tikinti materialıdır.
LPAS çox olduqda xolesterinin bir hissəsi arteriyaların divarına çökür. Zamanla burada aterosklerotik düyünlər (lövhələr) yaranır, damarın mənfəzi daralır, lövhə zədələndikdə isə onun üzərində tromb əmələ gələ bilər. Bu səbəbdən LPAS xolesterini «pis» xolesterin adlanır və ürək-damar riskinin ən vacib laborator göstəricisi sayılır.
Analiz adətən lipid profilinin tərkibində – ümumi xolesterin, yüksək sıxlıqlı lipoproteinlər və triqliseridlərlə birlikdə qiymətləndirilir. LPAS-ın konsentrasiyası venoz qanın zərdabında kolorimetrik fotometrik üsulla təyin edilir.
Göstərişlər
Analiz ateroskleroz və onunla bağlı xəstəliklərin – ürəyin işemik xəstəliyinin, beyin qan dövranının kəskin və xroniki pozulmalarının, bağırsağın və ayaqların qan təchizatının azalmasının – riskini qiymətləndirir.
- 20 yaşdan başlayaraq hər 5 ildə bir dəfə, kişilərdə 45 yaşdan, qadınlarda 55 yaşdan sonra isə hər il;
- risk amilləri olduqda daha tez-tez: siqaret çəkmə, spirtli içki və yağlı qidadan sui-istifadə, az hərəkətli həyat tərzi, şəkərli diabet, arterial hipertenziya, artıq çəki, ailədə erkən ürək-damar xəstəlikləri;
- keçirilmiş miokard infarktı və ürəyin işemik xəstəliyinin digər formaları;
- yüksək xolesterinin müalicəsinin effektinə nəzarət.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Ürəyin işemik xəstəliyi
- Miokard infarktı
- Şəkərli diabet
- Hipertenziya
- Ateroskleroz
- Hiperxolesterinemiya
- Dislipidemiya (lipid mübadiləsinin pozulması)
- Metabolik sindrom
- İnsult
- Nefrotik sindrom
- Beyin qan dövranının xroniki çatışmazlığı
- Yuxu arteriyasının stenozu
- Ailəvi hiperxolesterinemiya
- Hipertriqliseridemiya
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Ac qarına gəlin, ərəfədə yağlı yeməyi azaldın.
-
Analizin götürülməsi 10–15 dəqiqə
Qısa istirahətdən sonra laborant venadan qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Hədəf dəyərinizi həkim risk amillərinizə görə müəyyən edir.
Müayinəyə hazırlıq
- Bir gün əvvəl yağlı yeməkləri azaldın və spirtli içki qəbul etməyin.
- Qanı səhər, ac qarına verin: son yeməkdən 8–12 saat keçməlidir; yalnız təmiz su içmək olar.
- Analizdən 30–60 dəqiqə əvvəl siqaret çəkməyin və fiziki yükdən çəkinin.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək venasından götürülür. Qolunuza sarğı bağlanır, dəri antiseptiklə silinir və nazik iynə ilə bir neçə mililitr qan alınır. İynə batanda yüngül sancı hiss oluna bilər, prosedur bir neçə dəqiqə çəkir. Qan verməzdən əvvəl 5–10 dəqiqə oturub dincəlmək məsləhətdir.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər (LDL) çox vaxt hesablama yolu ilə tapıldığı üçün triqliseridlərin dəyişməsi də nəticəyə təsir edir.
- Yeməkdən sonra triqliseridlər artır və hesablanan LDL xətalı çıxa bilər, ona görə nümunə ac qarına götürülməlidir.
- Yağlı qida, spirt və son günlərdəki pəhriz dəyişikliyi göstəricini bir qədər dəyişir.
- Hamiləlik, kəskin infeksiya, miokard infarktı və əməliyyatdan sonrakı dövrdə səviyyə müvəqqəti dəyişə bilər.
- Statinlər, kortikosteroidlər, hormonal kontraseptivlər və sidikqovucular lipidlərə təsir edir.
- Qalxanabənzər vəzin zəif işləməsi, diabet və böyrək xəstəlikləri LDL-i artıra bilər.
- Hər laboratoriyanın cihazı və üsulu fərqli ola bilər, buna görə norma hədləri də fərqlənir; dinamikanı izləmək üçün analizləri eyni laboratoriyada təkrarlayın.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələrin nəticələrini nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Qrup | Referens / hədəf dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| LPAS xolesterini | Ümumi əhali (aşağı risk) | 3,0-dan az | mmol/l |
| LPAS xolesterini | Orta ürək-damar riski | 2,6-dan az | mmol/l |
| LPAS xolesterini | Yüksək risk | 1,8-dən az | mmol/l |
| LPAS xolesterini | Çox yüksək risk (infarkt, insult keçirmiş və s.) | 1,4-dən az | mmol/l |
Sizin üçün hədəf dəyəri həkim risk amillərinə görə müəyyən edir. Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
LPAS-ın artması ateroskleroz riskini artırır və çox vaxt qidalanma, irsiyyət və həyat tərzi ilə bağlıdır. Bundan əlavə, o, yağ mübadiləsini pozan xəstəliklərdə də yüksəlir:
- öd daşı xəstəliyi və ya qaraciyər sirrozu fonunda öd durğunluğu (xolestaz);
- nefrotik sindrom və xroniki böyrək çatışmazlığı;
- hipotireoz;
- dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet;
- piylənmə və metabolik sindrom;
- alkoqolizm;
- mədəaltı vəzi və prostat xərçəngi.
LPAS hamiləlik zamanı, uzun aclıqda, yağlı qidadan sui-istifadədə, anabolik steroidlər, kişi cinsi hormonları və kortikosteroidlər qəbul edərkən də arta bilər.
LPAS-ın azalmasının diaqnostik əhəmiyyəti azdır. Aşağı nəticə irsi hipoxolesterinemiya, yanıqlar, kəskin infeksiyalar, ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi, qaraciyər və sümük iliyi xəstəlikləri, bəzi anemiyalar və hipertireoz zamanı, həmçinin az yağlı pəhriz, intensiv fiziki yük, estrogenlər, göbələk əleyhinə dərmanlar, bəzi antibiotiklər və allopurinol qəbulu fonunda müşahidə olunur.
Ürək-damar riskini həkim LPAS-ı yaş, təzyiq, siqaret çəkmə, diabet və digər amillərlə birlikdə qiymətləndirərək müəyyən edir; diaqnozu da yalnız o qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda tam lipid profili (ümumi xolesterin, yüksək sıxlıqlı lipoproteinlər, triqliseridlər, aterogenlik əmsalı), apolipoprotein A1 və B təyin olunur. Qaraciyər, böyrək, qalxanabənzər vəzi və ya mədəaltı vəzi xəstəliklərindən şübhə olduqda müvafiq analizlər və mütəxəssis konsultasiyası əlavə edilir.
Yadda saxla!
LPAS-ı azaltmaq üçün ən təsirli addımlar doymuş yağların (yağlı ət, kərə yağı, fast-fud) azaldılması, menyuda tərəvəz, paxlalı bitkilər və balığın artırılması, müntəzəm hərəkət və siqaretdən imtinadır. Pəhrizin nəticəsini görmək üçün analizi 2–3 aydan sonra təkrarlayın.
- Statin qəbul edirsinizsə, xolesterin normallaşdıqda dərmanı özbaşına dayandırmayın – göstərici yenidən artacaq.
- Yaxın qohumlarınızda 55 yaşdan əvvəl infarkt olubsa, lipid profilinizi gənc yaşdan yoxlatdırın.
Qiymət cədvəli
- Aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Bəli, tövsiyə olunur. Bir çox laboratoriyada LPAS digər lipidlərə əsasən hesablanır və yeməkdən sonra triqliseridlərin artması nəticəni təhrif edə bilər. Səhər, 8–12 saatlıq aclıqdan sonra verilən qan ən dəqiq nəticəni verir.
Var. Ümumi xolesterin normal olsa da, onun içində «pis» və «yaxşı» xolesterinin nisbəti əlverişsiz ola bilər. Ürək-damar riskini düzgün qiymətləndirmək üçün LPAS ayrıca bilinməlidir.
Ən çox qidalanma və az hərəkətlə, bəzən isə irsi ailəvi hiperxolesterinemiya ilə. Sonuncu halda xolesterin uşaqlıqdan yüksək olur və ailədə erkən infarktlar müşahidə edilir. Belə vəziyyətdə həkim ailə üzvlərinin də müayinəsini tövsiyə edə bilər.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Yumurtalıqda kista: izləmək, yoxsa müalicə etmək?
Yumurtalıq kistasının izlənməsi və ya çıxarılması barədə qərar təkcə ölçüyə görə verilmir. Görünüş, şikayətlər və menopauza vəziyyəti birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / USM diaqnostikası
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
